ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅದ್ಭುತವಾದ, ದಿವ್ಯವಾದ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಗಬಲ್ಲವು, ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದವು, ಅನೇಕ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಆ ವಿಮಾನಗಳ ನಡುವೆ, ಅವನು ಕ್ರೂರ ಹಾಗೂ ಲೋಭಿಯಾದ ಒಬ್ಬನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು. ಅದು ಅವನಿಗೆ ಅಪೂರ್ವ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದಿತು, ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ದೇಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಅದ್ವೈತ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಕಂಡು, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಹೀಗೆ, ರೈಭ್ಯ ಎಂಬ ಮಹಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ತಾನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯ. ಆ ರೀತಿ, ರಾಜನೇ, ರೈಭ್ಯ ಮತ್ತು ವಸು ತಮ್ಮ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಟು ತಮ್ಮದೇ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ನೀನೂ ಸಹ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಆತನು ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ಇರುವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಕಪಿಲಮುನಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಅಶ್ವಶಿರಸ ಎಂಬ ರಾಜನು ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಧನ್ಯನಾದ ಸ್ಥೂಲಶಿರಸನನ್ನು ಕರೆಸಿ, ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ತಾನೂ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿಯೇ, ಸುಂದರಿಯೇ, ನೈಮಿಷ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞರೂಪಿಯಾದ ದೈವಿಕ ರೂಪವನ್ನು ತನ್ನ ಗುರುವಾದ ಯಜ್ಞದೇವನನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನು. ಭೂದೇವಿಯು ಕೇಳಿದಳು: "ರಾಜನು ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಯಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದನು? ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಪುನಃ ವಿವರಿಸು." ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು: "ನಾನು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವರಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳ ಸ್ವಾಮಿಗೆ, ಭವ, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ, ಸೋಮ, ರಾಜ ಮತ್ತು ಮರುತ್ತುಗಳ ಸ್ವಾಮಿಗೆ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳ ಹರಿಯವರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿತ್ಯ ಯಜ್ಞಪುರುಷನಿಗೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದಂತಗಳಿರುವವನಿಗೆ, ಚಂದ್ರನೂ ಸೂರ್ಯನೂ ಕಣ್ಣುಗಳಾಗಿರುವವನಿಗೆ, ವರ್ಷದ ಉತ್ತರಾಯಣ-ದಕ್ಷಿಣಾಯನಗಳು ಹೊಟ್ಟೆಯಾಗಿ, ದರ್ಬೆಗಳೆ ದೇಹದ ರೋಮಗಳಾಗಿ, ಇಂಧನವೇ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಇರುವವನಿಗೆ ವಂದನೆ. ಆತನ ದೇಹವು ಭೂಲೋಕ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ಮಧ್ಯವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆತನ ವಿಸ್ತಾರವಿದೆ; ಲೋಕಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾದ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಸದಾ ವಂದನೆ. ದೇವತೆಗಳ ಅಥವಾ ದಾನವರ ಜಯ-ಪರಾಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಆದಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆದಿ ದೇಹವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಗೆ ವಂದನೆ. ಮಾಯಾರೂಪಿಯಾದ, ಭಯಾನಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಶುಭ್ರ ಕಿರಣಗಳಿರುವ ಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವ, ಗದೆಯೂ, ಖಡ್ಗವನ್ನೂ, ಶಾರಂಗ ಬಿಲ್ಲನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿರುವ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಗೆ ಸದಾ ವಂದನೆ. ಕಾಲಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಾವಿರ ತಲೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಕಾಲಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಹಾ ಪರ್ವತದಷ್ಟು ದೇಹವನ್ನಾಗಿ, ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಧೂಳಿಯಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಗಿ ರೂಪಧರಿಸುವ ನಿತ್ಯ ಯಜ್ಞಪುರುಷನಿಗೆ ನಾನು ಸದಾ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ, ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ, ಸಂಹಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಭಯಾನಕನಾದ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಗೆ ಸದಾ ವಂದನೆ. ಸಂಸಾರಚಕ್ರದ ಚಲನೆಯಿಗಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ, ಯೋಗಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುವ, ಅಪ್ರಮೇಯನಾದ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಗೆ ಸದಾ ವಂದನೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡಾಗ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀನು ಕಾಪಾಡು. ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಒಂದು ಜ್ಯೋತಿ ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು; ರಾಜನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಆ ಜ್ಯೋತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು, ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಭೂದೇವಿಯು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದಳು: "ವಸು ಮತ್ತು ರೈಭ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸಂಶಯ ನಿವೃತಿಯ ನಂತರ ಏನು ಮಾಡಿದರು? ಆಂಗೀರಸನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡರು?" ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು: ಆ ವಸು, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಅನೇಕ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು, ದಾನಧರ್ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಅವನು ಹರಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ದೇವತೆಗಳ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು, ತನ್ನನ್ನು ಅವನಿಂದ ಭಿನ್ನವಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದನು. ಅನೇಕ ಕಾಲದ ನಂತರ, ರಾಜನು ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ದ್ವೈತಭಾವವನ್ನು ತೊರೆದು, ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನಾದ ವಿವಸ್ವತ್‌ನನ್ನು ನೂರಾರು ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ತಾನೂ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ; ಅದು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕೇಶವ, ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜವೃಂದದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಸು, ಆ ಪುಷ್ಕರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸಿದನು. ಆ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ರಾಜನು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನಿಗೆ ಪರಮ ಸ್ತುತಿ ಪಠಿಸಿ, ಪಾಪರಹಿತನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು. ಸ್ತುತಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ಭೂದೇವಿಯು ಕೇಳಿದಳು: "ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾದ ಪರಮ ಸ್ತುತಿ ಯಾವುದು? ಅದು ಹೇಗಿದೆ? ದಯಮಾಡಿ ನನಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು." ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು: "ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಮಧುಸೂದನ, ಲೋಕಗಳ ಸ್ವಾಮಿ, ಭಯಾನಕ ಚಕ್ರಧಾರಿ—ನಿನಗೆ ವಂದನೆ. ವಿಶ್ವರೂಪ, ಬಲಶಾಲಿ, ವರಪ್ರದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಜ್ಞಾನ-ಅಜ್ಞಾನರೂಪಿಯಾದ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನಿಗೆ ವಂದನೆ. ಮಧುಸೂದನ, ಆದಿದೇವ, ಮಹೇಶ್ವರ, ವೇದಗಳ ಪ್ರಭು, ಆಳವಾದ, ದೇವತೆಗಳ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ವಂದನೆ. ಪದ್ಮನಾಭ, ವಿಶ್ವರೂಪ, ಮಹಾರೂಪ, ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ, ತ್ರಿರೂಪ, ದೇವತೆಗಳ ರಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸ್ತುತಿ. ಸಹಸ್ರಮುಖ, ಸಹಸ್ರನಯನ, ಬಲಶಾಲಿ, ವಿಶ್ವವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ವಂದನೆ. ವಿಶ್ವನಾಥ, ನಿತ್ಯ, ವಿಜಯೀ, ಶರಣಾಗತ ರಕ್ಷಕ, ಮೇಘದಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಚಕ್ರಧಾರಿಯಾಗಿರುವ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ವಂದನೆ. ಹರಿ, ಶುದ್ಧ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ನಿತ್ಯ, ಆಕಾಶಸ್ವರೂಪ, ಸನಾತನ, ಅಸ್ತಿತ್ವ-ನಾಸ್ತಿತ್ವ ರಹಿತನಿಗೆ ವಂದನೆ. ಅಚ್ಯುತ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದು ನನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ನಿನಗೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಆ ರಾಜನ ದೇಹದಿಂದ ಒಂದು ರೂಪವು ಹೊರಬಂದಿತು—ಮೇಘದಂತೆ ಕಪ್ಪು, ಭಯಾನಕ, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ. ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ದೇಹ, ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಕಂಬದಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನು ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತು ಹೇಳಿದನು: 'ರಾಜನೇ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?' ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಯಾರು? ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ನೀನು ಯಾಕೆ ಬಂದೆ? ನನಗೆ ಹೇಳು, ಓ ವೇಟಗಾರ, ನಾನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.' ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ರಾಜನೇ, ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಲಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ನೀನು ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ರಾಜನಾಗಿದ್ದೆ.