ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಒಮ್ಮೆ, ರಾಜನು ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, “ಹೇ ದೇವದೇವಾ, ನನಗೆ ವೇದಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಖ್ಯಾತಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾದ, ಶುದ್ಧನಾದ, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಮಗನನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು” ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, “ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರಾ, ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳ ನಿವಾಸವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ದುಃಖವಿಲ್ಲದ ಆ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು” ಎಂದನು. ಆಗ ದೇವರು “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಆಶೀರ್ವಚನ ನೀಡಿ, ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು. ನಂತರ ರಾಜನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ವತ್ಸಪ್ರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಯಿತು. ವತ್ಸಪ್ರಿ ವೇದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ, ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರावीಣ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಅವನ ಖ್ಯಾತಿ ಭೂಮಂಡಲದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿತು. ಇಂತಹ ಪವಿತ್ರ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದ ರಾಜನು, ವಿಷ್ಣುದತ್ತ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ, ಎಲ್ಲ ಭೇದಭಾವಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ತೊಡಗಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಸುಂದರ ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಭದ್ರಾಶ್ವನು ಕೇಳಿದನು: “ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆ ರಾಜನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು? ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಭಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತು?” ದೂರ್ವಾಸಮುನಿಯು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಆ ರಾಜನು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.” ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು: “ಜನಾರ್ದನ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ನಾನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರ ಸ್ವರೂಪನಾಗಿದ್ದು, ಪಾರಿಜಾತ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವವನು, ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಗತಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಎಣಿಸದ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕವಾದ ಭುಜಗಳಿರುವ, ವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತರೂಪನಾದವನು. ನೀನು ಆದ್ಯ ದೇವತೆ, ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ, ಅನಾದಿ, ಪರಮಪುರುಷ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅಗ್ರಹ್ಯ, ವೇದಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಹಂಸ, ಚಕ್ರ, ಗದಾಧಾರಿ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದೈತ್ಯರಿಗೂ ನೀನು ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀ; ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿದೆ, ವಿಷ್ಣುವೇ, ಗುಪ್ತನಾಗಿರುವವನು ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಕಚ್ಛಪ (ಕೂರ್ಮ) ಮತ್ತು ವರಾಹ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೀ; ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಿದ್ದೀ; ನಿನ್ನ ಸರ್ವಜ್ಞತೆಯಿಂದ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಜನ್ಮಗಳ ಕಥನ ಇದೆ, ಅಚ್ಯುತನೇ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅವುಗಳಿಲ್ಲ. ನರಸಿಂಹ, ವಾಮನ, ಜಮದಗ್ನಿ, ದಶಮುಖ ರಾವಣನ ವಂಶವಿನಾಶಕ, ವಾಸುದೇವ, ಬುದ್ಧ, ಕಲ್ಕಿ, ಪಕ್ಷಿರಾಜನಾದವನೇ, ಶಂಭು, ಅಹಂಕಾರಿಗಳ ನಾಶಕ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾರಾಯಣ, ಪದ್ಮನಾಭ, ಪರಮಪುರುಷ, ಅಮರಗಣಗಳೆಲ್ಲರಿಂದ ಪೂಜಿತ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಉಗ್ರಮುಖವಿರುವ ನರಸಿಂಹ ರೂಪಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪರ್ವತದಂತೆ ದೇಹವಿರುವ ಕೂರ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸಾಗರದಂತೆ ರೂಪವಿರುವ ಮತ್ಸ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅನಂತನಾದ ವರಾಹನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಈ ನಿನ್ನ ಕ್ರಿಯೆ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ; ನಿನ್ನ ಅವತಾರ ಮೂಲವಲ್ಲ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ; ಈ ಧ್ಯಾನವು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವರಿಲ್ಲದೆ ನೀನು ಗ್ರಹ್ಯನಲ್ಲ, ಅನಾದಿಯೇ. ಯಜ್ಞದ ಮೂಲ ನೀನೇ, ವಿಷ್ಣುವೇ, ಅವನ ಅಂಗಗಳೂ ನೀನೇ; ಹೋಮದ ಹವಿಃ ನೀನೇ, ಪಶು ನೀನೇ, ಪುರೋಹಿತನೂ ನೀನೇ, ಪೂಜ್ಯನೂ ನೀನೇ; ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಗಳೆಲ್ಲವೂ ದೇವತೆಗಳು, ಕಾಲ, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮವಾದುದು ನೀನೇ, ಜನಾರ್ದನನೇ; ನೀನು ವಿಭಜ್ಯನಲ್ಲ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಪೂರೈಸು. ಕಮಲನಯನ, ದೇಹಿಯೂ ದೇಹರಹಿತನೂ ಆಗಿರುವ ಹರಿಯೇ, ನಾನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ—ನನ್ನನ್ನು ಸಂಸಾರದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸು. ಈ ರೀತಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನು, ವಿಶಾಲ ಮಾವಿನ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು, ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯು ಕುಬ್ಬು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸ್ವತಃ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದನು; ಆಗ ಮಾವಿನ ಮರವೂ ಕುಬ್ಬಾಗಿಹೋಯಿತು. ಈ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜನು, ತನ್ನ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, “ಈ ಮಾವಿನ ಮರ ಹೇಗೆ ಕುಬ್ಬಾಗಿದೆ?” ಎಂದು ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದನು. ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು: “ಅವನ ಆಗಮನದಿಂದಲೇ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.” “ಈತನೇ ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ,” ಎಂದು ಅರಿತು, ರಾಜನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು. “ಹೇ ಭಗವನ್, ನೀನೇ ಪರಮಪುರುಷ, ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವೆ; ನಿನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸು, ಹರಿಯೇ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. ಅವನನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದಾಧಾರಿಯಾದ ದೇವರು, ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಹೇ ರಾಜಾಧಿರಾಜ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ವರವಾಗಿ ಬೇಡು; ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಷ್ಟೇ ಚಿಕ್ಕದಾದುದಾದರೂ ನಿನಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.” ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳಿದ ರಾಜನು, “ಹೇ ದೇವದೇವ, ನನಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು,” ಎಂದು ಬೇರೆ ಏನನ್ನೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: “ನಾನು ಬಂದಾಗ ಈ ಮಾವಿನ ಮರ ಕುಬ್ಬಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳವು ಮುಂದೆ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಐದು ನೂರು ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ; ಯೋಗಿಗಳು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.” ಈ ರೀತಿ ರಾಜನಿಗೆ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿ, ಶಂಖದ ತುದಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು; ಆ ಕ್ಷಣವೇ ರಾಜನು ಪರಮಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆದುದರಿಂದ, ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ನೀನು ಕೂಡ ಆ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗು; ಅವನನ್ನು ಶರಣಾದರೆ, ಮತ್ತೆ ದುಃಖಪಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಈ ಇಬ್ಬರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥಫಲಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಯಾರು ಈ ಶುಭ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಲಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತರ, ಅಗಸ್ತ್ಯಮುನಿಯು ಹೇಳಿದರು: “ಈಗ ನಾನು ಭಾಗ್ಯವರ್ಧಕ ಪರಮವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದರಿಂದ ದುರ್ಭಾಗ್ಯನೂ ಕೂಡ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಪದ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ವೈಶ್ವಾನರನಿಗೆ ಪಾದಗಳನ್ನು, ಅಗ್ನಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು, ಹವಿರ್ಭುಜ್‌ಗೆ ಹೃದಯವನ್ನು, ದ್ರವಿನೋದನಿಗೆ ಭುಜಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಸಂವರ್ಥನಿಗೆ ತಲೆ, ಜ್ವಲನನಿಗೆ ಸರ್ವಾಂಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಧಿಪತಿ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆತನ ಮುಂದೆ ಯಜ್ಞಕೂಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಈ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಜೌಳಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ, ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಮಾಡಬೇಕು.