ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಅಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ದ್ವಾದಶಿ ದಿನದಂದು, ಒಬ್ಬ ವೈಶ್ಯನು ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ವಿಶ್ಣು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಹಾರಿಗಳು, ಧೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು. ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ, ಅಂದರೆ ಪತಿಪತ್ನಿಗಳು, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡು, ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ ಎರಡು ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಿರಿ. ವೈಶ್ಯನು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡೇ, ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರಿ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಪತಿಪತ್ನಿಗಳು ಆ ಜನ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಪುಣ್ಯಫಲದಿಂದ ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಮನೆಗೆ生ಹುಟ್ಟಿದಿರಿ. ಈ ಪತ್ನಿಯು ಹಿಂದೆ ವೈಶ್ಯನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಳು; ಹರಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ದೀಪವನ್ನೂ ಅವಳು ಹಚ್ಚಿದ್ದಳು. ಯಾರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ವಿಶ್ಣುವಿನ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಹರಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ!' ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಿದೆನು. ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ ಫಲವನ್ನು, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ 'ನಾರಾಯಣಾಯ ನಮಃ' ಎಂಬ ಒಂದು ಶಬ್ದದಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಭಕ್ತಿಯೇ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಇತರರ ದೀಪದ ಮಹಿಮೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಮಹತ್ತರವಾದುದಾಗಿದೆ; ನೀವು ಹೊಂದಿದ ಫಲವು ಇದೇ. ಹರಿ ಅವರಿಗೆ ದೀಪ ಅರ್ಪಿಸುವ ಫಲವನ್ನು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅರಿಯಲಾರರು. ಯಾರು ಯಜ್ಞಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆ ದ್ವಿಜರು ಮತ್ತು ರಾಜರು ಸದಾ ಪುಣ್ಯಶಾಲಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜನೇ, ನಾನು ಅಗಸ್ತ್ಯನನ್ನು ನನ್ನಂತೆ ಕೊಂಡಾಡಿದೆನು. ಆ ಮಹಿಳೆ ಧನ್ಯಳು; ಹಾಗೆಯೇ, ತನ್ನ ಗಂಡನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹರಿಯನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪತಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಶೂದ್ರನು ಇನ್ನೂ ಧನ್ಯನು. ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಶೂದ್ರನು ಅವರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಹರಿಯ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಾದುದು. ಅಸುರಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡರೂ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಪರಮಾತ್ಮನ ಹೊರತು ಯಾರನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಸಂತನಾದನು. ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಧ್ರುವನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನೂ ಸಂತನಾಗೆಣಿಸಿದೆನು. ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಯ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು, ಸ್ವಲ್ಪ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಆಗ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು. ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೊರಟ ನಂತರ, ಭದ್ರಾಶ್ವನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು. ಅದೇ ದ್ವಾದಶಿಯ ಕುರಿತು ರಾಜನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ದುರ್ವಾಸನು, 'ಈ ವಿಷಯವನ್ನೇ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ, ತಪಸ್ವಿನಿ,' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಮತ್ತೆ ರಾಜನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, 'ನಾನು ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನಂತರ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತೇನೆ,' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು. ರಾಜನು ಆ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಪದ್ಮನಾಭನ ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಪರಮ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದನು. ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಪುತ್ರರಾದವರನ್ನು ಹಾಗೂ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಯು, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭದ್ರಾಶ್ವನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ಆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಬಂದುಕೊಂಡು ನೋಡಿದ ರಾಜನು, ನೀರಿನ ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸನ ನೀಡುತ್ತಾ, ಆ ಧೃತಿವಂತ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದನು. ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ಮಹಾತ್ಮನೇ, ನೀವು ಹಿಂದೆ ಅಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ; ನಾನು ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪುಣ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ.' ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ರಾಜನೇ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿಯ ಆಚರಣೆಯ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಫಲವನ್ನು ಕೇಳು. ಹಿಂದಿನ ಸಂಕಲ್ಪದಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪಾಪರಹಿತನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.' 'ಸಹಸ್ರಶಿರೋನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನ ತಲೆ ಭಾಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪುರುಷನಿಗೆ ಅವನ ಭುಜಗಳನ್ನು; ಸರ್ವರೂಪನಿಗೆ ಅವನ ಕಂಠವನ್ನು; ಜ್ಞಾನಾಯುಧಧಾರಿಗೆ ಅವನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು; ಶ್ರೀವತ್ಸಚಿಹ್ನೆಗೆ ಅವನ ಹೃದಯವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.' 'ಜಗತ್ತನ್ನು ನುಂಗುವವನು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ; ದಿವ್ಯರೂಪನಿಗೆ ನಡು ಭಾಗಕ್ಕೆ; ಸಹಸ್ರಪಾದನಿಗೆ ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದೇವಾಧಿದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ, "ದಾಮೋದರಾಯ ನಮಃ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಹರಿಯ ಸಮಗ್ರ ದೇಹವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.' 'ಈ ರೀತಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ನಾಲ್ಕು ಹಡಗಿಗಳನ್ನು, ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ಶುಭ್ರ ಚಂದನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಳಿಸಿ, ಅವನ ಮುಂದೆ ಇಡಬೇಕು. ಅವುಗಳ ಗಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು ಹಾಗೂ ಚಿನ್ನವನ್ನು ತುಂಬಬೇಕು.' 'ಈ ನಾಲ್ಕು ಹಡಗಿಗಳು ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ, ರಾಜನೇ. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ವಿಧಿ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ, ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ, ಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಹರಿಯ ಚಿನ್ನದ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.' 'ಈ ರೀತಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಅಲ್ಲೇ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ವೈಷ್ಣವ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ರಾಜರು ಆರುದಶಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಇದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.' 'ನಾಲ್ಕು ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ನಾಲ್ವರಿಗೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಯೋಗೇಶ್ವರನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಪವಿತ್ರತೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ವೇದಪಾರಂಗತನಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರೆ, ಪುಣ್ಯ ಎರಡು ಪಟ್ಟು; ಪಂಚರಾತ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಿಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಸಾವಿರ ಪಟ್ಟು.' 'ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಹಸ್ಯವನ್ನು, ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಯಾರು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪುಣ್ಯ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಗುರು ಹಾಜರಿರುವಾಗ, ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವನು ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ, ಅವನು ದುಃಖಕರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ದಾನ ಫಲವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೊದಲಿಗೆ ಗುರುಗೆ, ನಂತರ ಬೇರೊಬ್ಬರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.' 'ಗುರು ವೇದವಿದ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲದಿರಲಿ, ಅವನು ಜನಾರ್ದನನೇ; ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲದಿರಲಿ, ಗುರುನೇ ಪರಮ ಗಮ್ಯ. ಗುರುವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಮೋಹದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು, ಅವನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನರಕದಲ್ಲಿ ಪೀಡಿಸಲ್ಪಡುವನು.' ಈ ರೀತಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಯು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.