ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ರಾಜನಿಗೆ ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯವರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ನಂತರ, ಆ ರಾಜನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೇಳಿದರು: “ಆ ದೇವರು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ? ಅವನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಾಗ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ದೇವರಾತನು ಆ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತದ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು; ರಾಜನು ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಬಹಳ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ರಾಜನು ಚಿನ್ನದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ರಥದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಲೋಕಕ್ಕೆ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಿದರು. ಇಂದ್ರನು ಆ ಹವನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಆ ರಾಜನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಬಂದನು. ಇಂದ್ರನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು ಹೇಳಿದರು: “ತಪಸ್ಸು ಇಲ್ಲದವರು ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಬಾರದು.” ಎಂದು. ರಾಜನ ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಲೋಕಪಾಲರು ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಬಂದರು; ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು ಅವರನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಪುಣ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ, ಆ ರಾಜನು ಸತ್ಯಲೋಕದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ, ಮೃತ್ಯು, ದಹನ ಮತ್ತು ನಾಶದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಆ ಮಹಾರಾಜನು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತನಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ಯಜ್ಞದ ಅಧಿಪತಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಾಗ, ಅದ್ಭುತವೇನು ಇಲ್ಲ? ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ—allವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಮರತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪೂಜೆಯಿಂದ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ನಾರಾಯಣನು ತನ್ನ ಸ್ವಗೃಹವನ್ನು, ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಾದ ಪರಮ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೇಗೆ ಕೇಶವನು ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ಸಮುದ್ರ ಮಥನದಲ್ಲಿ ಮಂದ್ರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಹಾಗೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎರಡನೇ ರೂಪವಾದ ಕುರ್ಮ, ಕಚ್ಛಪ ರೂಪವನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು. ಪರಮಾತ್ಮನು ವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾತಾಳದಿಂದ ಎತ್ತಿದಂತೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರನೇ ರೂಪವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ದುರ್ವಾಸರು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದರು: “ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿ ದಿನ ಹರಿ ದೇವರನ್ನು ನಿಗದಿತ ವಿಧಾನದಿಂದ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.” ನರಸಿಂಹನಿಗೆ ಪಾದಗಳನ್ನು, ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ತೊಡೆಯನ್ನು, ವಿಶ್ವಭುಜನಿಗೆ ಕಟಿಯನ್ನು, ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಭುಜಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಶಿತಿಕಂಠನಿಗೆ ಕಂಠ, ಪಿಂಗಕೇಶನಿಗೆ ಶಿರ, ರಾಕ್ಷಸ ಸಂಹಾರಕನಿಗೆ ಚಕ್ರ, ಜಲರೂಪನಿಗೆ ಶಂಕವನ್ನು—ಪ್ರತಿ ಅವಯವವನ್ನು ಚಂದನ, ಹೂ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕಲಶವನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಅದರ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ನರಸಿಂಹನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು; ಚಿನ್ನದ ಪ್ರತಿಮೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮರ ಅಥವಾ ಬಾಂಬು ಬಳಸಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಪೂಜಿಸಿ, ದ್ವಾದಶಿ ದಿನ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ರಾಜನು ಪಡೆದ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಕಿಂಪುರುಷ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು; ಅವನ ಹೆಸರು ಭರತ, ಅವನ ಮಗ ವತ್ಸ. ವತ್ಸನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಸೋತು, ತನ್ನ ಕೋಷ, ಆನೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ವಶಿಷ್ಠ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ, ವಶಿಷ್ಠರು ಆತನನ್ನು ಕೇಳಿದರು: “ಈ ಮಹಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀನು ಏಕೆ ಬಂದಿರುವೆ?” ವತ್ಸನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಪೂಜ್ಯರೆ, ನನ್ನ ಕೋಷ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಮನೋಬಲ ಕುಂದಿದೆ; ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು, ನನಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ, ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ತೋರಿಸಿ.” ವಶಿಷ್ಠರು ಆತನಿಗೆ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತದ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು; ವತ್ಸನು ಎಲ್ಲವನ್ನು ಆದೇಶದಂತೆ ಆಚರಿಸಿದನು. ವ್ರತದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ನರಸಿಂಹನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಚಕ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆ ಆಯುಧದಿಂದ ವತ್ಸನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಿತು; ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು, ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಈ ಶುಭಕರ, ಪಾಪನಾಶಕ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದೆ; ನೀನು ಇದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಆಚರಿಸು. ದುರ್ವಾಸರು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದರು: “ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ಜನಾರ್ದನ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.” ಪಾದಗಳನ್ನು ವಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಕಟಿಯನ್ನು ವಿಷ್ಣು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಎದೆ ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ವಾಸುದೇವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಕಂಠವನ್ನು ವಿಶ್ವಕೃತ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಶಿರವನ್ನು ಆಕಾಶ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಭುಜಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಜಿತ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಶಂಕ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು ಅವರ ಸ್ವಯಂ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಎರಡು ಜಲಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು—ಒಂದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಒಂದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ. ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ಚಿನ್ನದ ವಾಮನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು, ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿ, ಬಿಳಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತ್ರ, ಚತ್ರ, ಪಾದರಕ್ಷೆ, ಜಪಮಾಲೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಂಡವನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ಈ ಸಮಗ್ರ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮುಂಜಾನೆ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, “ವಾಮನ ರೂಪದ ವಿಷ್ಣು ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಮಾಸದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ವಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದನ್ನು ನಿಯಮವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕು—“ಅವನು ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ” ಎಂದು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಹರ್ಯಶ್ವ ಎಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು; ಅವನು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ, ಪುತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಪುತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹರಿ ಸ್ವತಃ ದ್ವಿಜ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಂದು, “ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಹರ್ಯಶ್ವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಪುತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.” ಹರಿ ಹೇಳಿದರು: “ಇದು ವಿಧಾನ; ಈ ರೀತಿ ಆಚರಿಸು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂತರಧಾನರಾದನು. ರಾಜನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ, ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿರ್ಗರ್ಗ ಮುನಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. “ಹಾಗೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಮಗನು ಪುತ್ರತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತೆ, ನಾನು ಕೂಡ ಸತ್ಯದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ, ರಾಜನಿಗೆ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದರು; ಅವನು ಕುವಲಶ್ವ ಎಂಬ ಬಲಶಾಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎನ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಪುತ್ರವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಪುತ್ರ, ದರಿದ್ರನಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು, ರಾಜ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡವನಿಗೆ ರಾಜ್ಯ, ಮೃತರಿಗೆ ವಿಷ್ಣುಲೋಕ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ರತಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ದುರ್ವಾಸರು ವಿವರಿಸಿದರು; ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿದವನು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಆಚರಿಸಬಹುದು.