વરાહપુરાણમ્

સ્થાપિતં દેવિ નીત્વા વૈ શૃંગાગ્રં વજ્રપાણિના

હે દેવી, વજ્રપાણીએ એ શૃંગનો અગ્રભાગ લઈ જઈને સ્થાપિત કર્યો.

દેવૈર્દેવર્ષિભિશ્ચૈવ સિદ્ધૈર્બ્રહ્મર્ષિભિસ્તથા

દેવો, દેવર્ષિઓ, સિદ્ધો અને બ્રહ્મર્ષિઓએ પણ

વિષ્ણુના દેવતીર્થેન તન્મૂલં સ્થાપિતં તતઃ

પછી ભગવાન વિષ્ણુએ દેવોના પવિત્ર જળથી એ મૂળને સ્થાપિત કર્યું.

thumb|Gokarna Atmalinga તત્ર તત્રૈવ ભગવાંસ્તસ્મિન્શૃંગે ત્રિધા સ્થિતે

ત્યાં, એ જ શિખરે, ભગવાન ત્રણ રૂપે સ્થિર રહ્યા.

શતં તેન તુ ભાગાનામાત્મનો નિહિતં મૃગે

તેમણે પોતાની જાતિના સો ભાગ મૃગમાં મૂકી દીધા.

માર્ગેણ તચ્છરીરેણ નિર્યયૌ ભગવાન્વિભુઃ

એ માર્ગે, એ શરીરથી, સર્વવ્યાપી ભગવાન બહાર નીકળી ગયા.

શતસંખ્યા સ્મૃતા વ્યુષ્ટિસ્તસ્મિઞ્છૈલેશ્વરે વિભોઃ

એ પર્વતના સ્વામી પાસે એ વિભાજન સો ભાગનું કહેવાય છે.

તતઃ સુરાસુરગુરુર્દેવં ભૂતમહેશ્વરમ્ 216.

પછી દેવો અને અસુરોના ગુરુએ ભૂતોના મહેશ્વર ભગવાનની પૂજા કરી.

દેવદાનવગન્ધર્વાઃ સિદ્ધયક્ષમહોરગાઃ

દેવો, દાનવો, ગંધર્વો, સિદ્ધો, યક્ષો અને મહાન સાપો,

તીર્થયાત્રાં પુરસ્કૃત્ય પ્રાદક્ષિણ્યં ચ ચક્રતુઃ

તેઓએ તીર્થયાત્રા કરી અને પરિક્રમા પણ કરી.

યથાસ્થાનાનિ તે તસ્માન્નિવૃત્તાશ્ચ સુરાદયઃ

પછી દેવો અને બીજા બધા પોતાના સ્થાન પર પાછા ગયા.

પૌલસ્ત્યો રાવણો નામ ભ્રાતૃભિઃ સહ રાક્ષસૈઃ

પછી પૌલસ્ત્ય રાવણ પોતાના ભાઈઓ રાક્ષસો સાથે,

શુશ્રૂષયા ચ પરયા ગોકર્ણેશ્વરમવ્યયમ્

ઉચ્ચ ભક્તિથી ગોકર્ણેશ્વર અવિનાશી ભગવાનની સેવા કરવા લાગ્યા.

તદા ત્રૈલોક્યવિજયં વરં વવ્રે સ રાક્ષસઃ

પછી એ રાક્ષસે ત્રણેય લોક પર વિજયનો વર માંગ્યો.

અવાપ્ય ચ દશગ્રીવસ્તદિષ્ટં પરમેશ્વરાત્

અને દશમુખ રાવણે પરમેશ્વર પાસેથી પોતાની ઇચ્છિત વરદાન મેળવી.

ત્રૈલોક્યં સ વિનિર્જિત્ય શક્રં ચ ત્રિદશાધિપમ્

એણે ત્રણેય લોક અને દેવોના રાજા ઇન્દ્રને જીત્યા.

શૃંગાગ્રં યત્પુરા નીત્વા સ્થાપિતં વજ્રપાણિના

જે શિખર પહેલા વજ્રધારી દેવએ લઈ જઈને મૂક્યું હતું,

તદ્યાવદ્રાવણઃ સ્થાપ્ય મુહૂર્ત્તમુદધેસ્તટે 216.

એ રાવણે થોડો સમય દરિયાના કિનારે મૂક્યું હતું,

ન શશાક યદા રક્ષસ્તદુત્પાટયિતું બલાત્

પછી જ્યારે રાક્ષસ એને ફરીથી જોરથી ઉપાડી શક્યો નહીં,

સ તુ દક્ષિણગોકર્ણો વિજ્ઞેયસ્તે મહામતે

હે મહામતિ, દક્ષિણ ગોકર્ણ એમ સમજવું જોઈએ.

એતત્તે કથિતં સર્વં મયા વિસ્તરતો મુને

હે મુનિ, મેં તને આ બધું વિગતે સમજાવ્યું છે.

દક્ષિણસ્ય ચ વિપ્રર્ષે તથા શૃંગેશ્વરસ્ય ચ

હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, દક્ષિણ પ્રદેશ અને શ્રૃંગેશ્વર વિશે પણ

વ્યુષ્ટિઃ ક્ષેત્રસ્ય મહતી તીર્થાનાં ચ સમુદ્ભવઃ

તે પ્રદેશની વિશાળતા અને તીર્થોનું ઉદ્ભવ પણ સમજાવ્યું છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ગોકર્ણશૃંગેશ્વરાદીનાં માહાત્મ્યં નામ ષોડશાધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં ગોકર્ણ, શ્રૃંગેશ્વર અને અન્ય મહિમાનું નામ ધરાવતો દોઢસો સોળમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

; અથ ધરણીવરાહસંવાદફલશ્રુતિવર્ણનમ્ ઉક્તં ભગવતા સર્વં યથાવત્પરમેષ્ઠિના

હવે ધરણી અને વરાહ સંવાદ સાંભળવાથી મળતા ફળનું વર્ણન છે. પરમેશ્વરે જે રીતે કહ્યું હતું, તે બધું અહીં કહેવામાં આવ્યું છે.

ભગવદ્વિશ્વરૂપસ્ય સ્થાણોરપ્રતિમૌજસઃ

ભગવાનના સર્વવ્યાપી સ્વરૂપ અને સ્થાણુના અપ્રતિમ બળ વિશે,

યથા શરીરં શૃઙ્ગં ચ પુણ્યક્ષેત્રે પ્રતિષ્ઠિતમ્

તેમનું શરીર અને શૃંગ કેવી રીતે પવિત્ર ભૂમિમાં સ્થાપિત થયું તે વિશે,

તન્મે બ્રૂહિ મહાભાગ યથાતત્ત્વં જગત્પતે પુલસ્ત્યો વક્ષ્યતે શેષં યદતોઽન્યન્મહામુને

હે મહાભાગ્યશાળી જગતના સ્વામી, મને સાચું કહો. હે મહામુનિ, જે બાકી છે તે પુલસ્ત્ય કહેશે.

સર્વેષામેવ તીર્થાનામેષાં ફલવિનિશ્ચયમ્

આ બધા તીર્થોના નિશ્ચિત ફળ વિશે,