વરાહપુરાણમ્

સ્નાનસ્ય તદ્દશગુણં ભવેદત્ર ન સંશયઃ

અહીં સ્નાનનું પુણ્ય દસગણું થાય છે; આમાં કોઈ શંકા નથી.

તદક્ષયં ભવેદ્દાતુર્દાનપુણ્યફલં મહત્

અહીં આપેલું દાન ક્યારેય નાશ પામતું નથી; દાતા મહાન પુણ્ય મેળવે છે.

વરિષ્ઠં ક્ષેત્રમેતસ્માન્નાન્યદેવ હિ વિદ્યતે

આથી શ્રેષ્ઠ તીર્થ બીજું ક્યાંય નથી; ખરેખર બીજું કોઈ જાણીતું નથી.

યત્ર યત્ર મયા દેવાશ્ચરતા મૃગરૂપિણા

જ્યાં ક્યાં હું મૃગરૂપે દેવતાઓમાં ફર્યો હતો,

તત્ર તત્રાભવત્સર્વં પુણ્યક્ષેત્રં ચ સર્વશઃ 215.

ત્યાં બધે બધું પવિત્ર તીર્થ બની ગયું.

ગોકર્ણેશ્વર ઇત્યેતત્પૃથિવ્યાં ખ્યાતિમેષ્યતિ

આ સ્થાન પૃથ્વી પર ગોકર્ણેશ્વર નામે પ્રસિદ્ધ થશે.

અદૃશ્ય એવ વિબુધૈઃ પ્રયયાવુત્તરાં દિશમ્

દેવતાઓને દેખાય નહીં એમ કરીને એ ઉત્તર દિશામાં ચાલ્યો ગયો.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે ભગવદ્ગોકર્ણેશ્વરમાહાત્મ્યે જલેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ પંચદશાધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ભગવાન ગોકર્ણેશ્વર મહાત્મ્યના જલેશ્વર મહાત્મ્ય વર્ણન નામના બે સો પંદરમા અધ્યાયનો અંત આવે છે.

; અથ ગોકર્ણશૃંગેશ્વરાદિમાહાત્મ્યમ્ તસ્માત્સ્થાનાદપક્રાન્તે ત્ર્યમ્બકે મૃગરૂપિણિ

હવે ગોકર્ણ, શ્રૃંગેશ્વર વગેરેના મહિમાની વાત આવે છે. ત્યાંથી ત્ર્યંબક નામના સ્થાનેથી મૃગરૂપે ભગવાન દૂર ગયા ત્યારે,

ત્રિધાવિભક્તં તચ્છૃઙ્ગં પૃથક્પૃથગવસ્થિતમ્

એ શૃંગ ત્રણ ભાગમાં વહેંચાઈને અલગ અલગ સ્થાને પડ્યું હતું.

સ્થાપિતં દેવિ નીત્વા વૈ શૃંગાગ્રં વજ્રપાણિના

હે દેવી, વજ્રપાણીએ એ શૃંગનો અગ્રભાગ લઈ જઈને સ્થાપિત કર્યો.

દેવૈર્દેવર્ષિભિશ્ચૈવ સિદ્ધૈર્બ્રહ્મર્ષિભિસ્તથા

દેવો, દેવર્ષિઓ, સિદ્ધો અને બ્રહ્મર્ષિઓએ પણ

વિષ્ણુના દેવતીર્થેન તન્મૂલં સ્થાપિતં તતઃ

પછી ભગવાન વિષ્ણુએ દેવોના પવિત્ર જળથી એ મૂળને સ્થાપિત કર્યું.

thumb|Gokarna Atmalinga તત્ર તત્રૈવ ભગવાંસ્તસ્મિન્શૃંગે ત્રિધા સ્થિતે

ત્યાં, એ જ શિખરે, ભગવાન ત્રણ રૂપે સ્થિર રહ્યા.

શતં તેન તુ ભાગાનામાત્મનો નિહિતં મૃગે

તેમણે પોતાની જાતિના સો ભાગ મૃગમાં મૂકી દીધા.

માર્ગેણ તચ્છરીરેણ નિર્યયૌ ભગવાન્વિભુઃ

એ માર્ગે, એ શરીરથી, સર્વવ્યાપી ભગવાન બહાર નીકળી ગયા.

શતસંખ્યા સ્મૃતા વ્યુષ્ટિસ્તસ્મિઞ્છૈલેશ્વરે વિભોઃ

એ પર્વતના સ્વામી પાસે એ વિભાજન સો ભાગનું કહેવાય છે.

તતઃ સુરાસુરગુરુર્દેવં ભૂતમહેશ્વરમ્ 216.

પછી દેવો અને અસુરોના ગુરુએ ભૂતોના મહેશ્વર ભગવાનની પૂજા કરી.

દેવદાનવગન્ધર્વાઃ સિદ્ધયક્ષમહોરગાઃ

દેવો, દાનવો, ગંધર્વો, સિદ્ધો, યક્ષો અને મહાન સાપો,

તીર્થયાત્રાં પુરસ્કૃત્ય પ્રાદક્ષિણ્યં ચ ચક્રતુઃ

તેઓએ તીર્થયાત્રા કરી અને પરિક્રમા પણ કરી.

યથાસ્થાનાનિ તે તસ્માન્નિવૃત્તાશ્ચ સુરાદયઃ

પછી દેવો અને બીજા બધા પોતાના સ્થાન પર પાછા ગયા.

પૌલસ્ત્યો રાવણો નામ ભ્રાતૃભિઃ સહ રાક્ષસૈઃ

પછી પૌલસ્ત્ય રાવણ પોતાના ભાઈઓ રાક્ષસો સાથે,

શુશ્રૂષયા ચ પરયા ગોકર્ણેશ્વરમવ્યયમ્

ઉચ્ચ ભક્તિથી ગોકર્ણેશ્વર અવિનાશી ભગવાનની સેવા કરવા લાગ્યા.

તદા ત્રૈલોક્યવિજયં વરં વવ્રે સ રાક્ષસઃ

પછી એ રાક્ષસે ત્રણેય લોક પર વિજયનો વર માંગ્યો.

અવાપ્ય ચ દશગ્રીવસ્તદિષ્ટં પરમેશ્વરાત્

અને દશમુખ રાવણે પરમેશ્વર પાસેથી પોતાની ઇચ્છિત વરદાન મેળવી.

ત્રૈલોક્યં સ વિનિર્જિત્ય શક્રં ચ ત્રિદશાધિપમ્

એણે ત્રણેય લોક અને દેવોના રાજા ઇન્દ્રને જીત્યા.

શૃંગાગ્રં યત્પુરા નીત્વા સ્થાપિતં વજ્રપાણિના

જે શિખર પહેલા વજ્રધારી દેવએ લઈ જઈને મૂક્યું હતું,

તદ્યાવદ્રાવણઃ સ્થાપ્ય મુહૂર્ત્તમુદધેસ્તટે 216.

એ રાવણે થોડો સમય દરિયાના કિનારે મૂક્યું હતું,

ન શશાક યદા રક્ષસ્તદુત્પાટયિતું બલાત્

પછી જ્યારે રાક્ષસ એને ફરીથી જોરથી ઉપાડી શક્યો નહીં,