વરાહપુરાણમ્

સંવત્સરં તુ યસ્તત્ર સ્નાસ્યંસ્તુ નિયતેન્દ્રિયઃ

જે ત્યાં વર્ષભર સંયમપૂર્વક સ્નાન કરે છે—

તત્ર ગોરક્ષકં નામ ગોવૃષઃ પદવિક્ષતમ્

ત્યાં ગોરક્ષક નામનું સ્થાન છે, જ્યાં ગાયના પગલાંના નિશાન છે.

ગૌર્યાસ્તુ શિખરં તત્ર ગચ્છેત્સિદ્ધનિષેવિતમ્

ત્યાં, સિદ્ધો દ્વારા પૂજિત ગૌરીના શિખર પર જવું જોઈએ.

લોકમાતા ભગવતી લોકરક્ષાર્થમુદ્યતા

લોકોની માતા, પવિત્ર દેવીએ, સમગ્ર જગતની રક્ષા માટે તત્પર છે.

ત્યજતે પતિતું તસ્યા અધસ્તાદ્વાગ્મતીતટે

તે ત્યાં, વાગમતી નદીના કાંઠે, નીચે ઉતરવા તૈયાર છે.

સ્તનકુણ્ડે ઉમાયાસ્તુ યઃ સ્નાયાત્ખલુ માનવઃ 215.

જે મનુષ્ય ઉમાના સ્તનાકાર કુંડમાં સ્નાન કરે છે—

તીર્થં પંચનદં પ્રાપ્ય પુણ્યં બ્રહ્મર્ષિસેવિતમ્

—અને પવિત્ર પંચનદ તીર્થમાં, જે બ્રહ્મર્ષિઓ દ્વારા પૂજિત છે, પહોંચે છે—

નકુલોહેન મતિમાન્સ્નાપયેત્પ્રયતાત્મવાન્

—તે ત્યાં શુદ્ધ મનથી, નકુલોહેનાથી સ્નાન કરવું જોઈએ.

તસ્યૈવોત્તરતસ્તીર્થમપરં સિદ્ધસેવિતમ્

તેના ઉત્તર તરફ બીજું તીર્થ છે, જ્યાં સિદ્ધો આવે છે.

સંવત્સરં યસ્તુ પૂર્ણં તત્ર સ્નાયાન્નરઃ સદા

જો કોઈ પુરુષ ત્યાં આખું વર્ષ સતત સ્નાન કરે—

દેવ્યાઃ શિખરવાસિન્યા જ્ઞેયં પૂર્વોત્તરેણ વૈ

—તો શિખર પર વસતી દેવી પૂર્વોત્તર દિશામાં છે, એવું જાણવું જોઈએ.

તીર્થં બ્રહ્મોદયં નામ પુણ્યં પાપપ્રણાશનમ્

ત્યાં બ્રહ્મોદય નામનું પવિત્ર તીર્થ છે, જે પાપનો નાશ કરે છે.

મૃત્યુલોકં ન પશ્યેત્સ કૃચ્છ્રેષુ ચ ન સીદતિ

તે મરણના લોકને નથી જુએતો અને કઠિનાઈમાં પણ પડતો નથી.

તત્ર સ્નાત્વા ભવેત્તોયે રૂપવાનુત્તમદ્યુતિઃ

ત્યાં પાણીમાં સ્નાન કર્યા પછી મનુષ્ય સુંદર અને તેજસ્વી બને છે.

તત્ર સન્ધ્યામુપાસ્યાથ દ્વિજો મુચ્યેત કિલ્વિષાત્

ત્યાં સંધ્યાવંદન કર્યા પછી દ્વિજ પાપમાંથી મુક્ત થાય છે.

અહોરાત્રં વસેદ્યસ્તુ રુદ્રજાપો દ્વિજઃ શુચિઃ 215.

જે શુદ્ધ દ્વિજ ત્યાં એક દિવસ અને રાત રહે છે અને રુદ્રના જપ કરે છે,

તારિતં ચ કુલં તેન સર્વં ભવતિ સાધુના

એના કારણે આખું કુળ પવિત્ર અને ઉદ્ધરાય જાય છે.

યત્ર યત્ર ચ વાગ્મત્યાં સ્નાતિ વૈ માનવોત્તમઃ

જે શ્રેષ્ઠ મનુષ્ય વાગ્મતીમાં જ્યાં પણ સ્નાન કરે છે,

તિર્યગ્યોનિં ન ગચ્છેત્તુ સમૃદ્ધે જાયતે કુલે

એને નીચ જન્મ મળતો નથી; એ સમૃદ્ધ કુળમાં જન્મે છે.

ધીમાન્ગચ્છેત્તુ વિધિના કામક્રોધવિવર્જિતઃ

બુદ્ધિશાળી માણસે ઇચ્છા અને ક્રોધ છોડીને નિયમ પ્રમાણે ત્યાં જવું જોઈએ.

સ્નાનસ્ય તદ્દશગુણં ભવેદત્ર ન સંશયઃ

અહીં સ્નાનનું પુણ્ય દસગણું થાય છે; આમાં કોઈ શંકા નથી.

તદક્ષયં ભવેદ્દાતુર્દાનપુણ્યફલં મહત્

અહીં આપેલું દાન ક્યારેય નાશ પામતું નથી; દાતા મહાન પુણ્ય મેળવે છે.

વરિષ્ઠં ક્ષેત્રમેતસ્માન્નાન્યદેવ હિ વિદ્યતે

આથી શ્રેષ્ઠ તીર્થ બીજું ક્યાંય નથી; ખરેખર બીજું કોઈ જાણીતું નથી.

યત્ર યત્ર મયા દેવાશ્ચરતા મૃગરૂપિણા

જ્યાં ક્યાં હું મૃગરૂપે દેવતાઓમાં ફર્યો હતો,

તત્ર તત્રાભવત્સર્વં પુણ્યક્ષેત્રં ચ સર્વશઃ 215.

ત્યાં બધે બધું પવિત્ર તીર્થ બની ગયું.

ગોકર્ણેશ્વર ઇત્યેતત્પૃથિવ્યાં ખ્યાતિમેષ્યતિ

આ સ્થાન પૃથ્વી પર ગોકર્ણેશ્વર નામે પ્રસિદ્ધ થશે.

અદૃશ્ય એવ વિબુધૈઃ પ્રયયાવુત્તરાં દિશમ્

દેવતાઓને દેખાય નહીં એમ કરીને એ ઉત્તર દિશામાં ચાલ્યો ગયો.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે ભગવદ્ગોકર્ણેશ્વરમાહાત્મ્યે જલેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ પંચદશાધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ભગવાન ગોકર્ણેશ્વર મહાત્મ્યના જલેશ્વર મહાત્મ્ય વર્ણન નામના બે સો પંદરમા અધ્યાયનો અંત આવે છે.

; અથ ગોકર્ણશૃંગેશ્વરાદિમાહાત્મ્યમ્ તસ્માત્સ્થાનાદપક્રાન્તે ત્ર્યમ્બકે મૃગરૂપિણિ

હવે ગોકર્ણ, શ્રૃંગેશ્વર વગેરેના મહિમાની વાત આવે છે. ત્યાંથી ત્ર્યંબક નામના સ્થાનેથી મૃગરૂપે ભગવાન દૂર ગયા ત્યારે,