સહસ્રસૂર્યકિરણં જ્વાલામાલિનમૂર્જિતમ્
તે રૂપ હજારો સૂર્યના કિરણોથી તેજસ્વી, જ્વાળાઓથી ઘેરાયેલું અને શક્તિથી ભરપૂર હતું.
જટાજૂટતટાશ્લિષ્ટં ચન્દ્રાલંકૃતશેખરમ્
તેના જટાના ગૂંચળા એક સાથે બંધાયેલા હતા અને ચંદ્રથી શોભિત હતા.
પ્રાદેશમાત્રં રુચિરં શતશીર્ષં શતોદરમ્ 213.
તે સુંદર, એક વિસાળ જેટલું, અને તેમાં સો માથા અને સો પેટ હતા.
અણીયસામણીયાંસં બૃહતાં તુ બૃહત્તરમ્
તે સૌથી નાનામાં નાનું અને સૌથી મોટામાં મોટું હતું.
દૃષ્ટ્વા દેવં મહાદેવં હૃષ્ટરોમા મહાતપાઃ
મહાન દેવને જોઈને, મહાતપસ્વી મુનિ આનંદથી રોમાંચિત થયો.
પ્રાઞ્જલિઃ પ્રણતો ભૂત્વાઽગૃણાદ્બ્રહ્મ સનાતનમ્
હાથ જોડીને અને નમીને, તેણે સનાતન બ્રહ્માનું સ્તુતિ કરી.
જગદ્ભોક્ત્રે ત્રિનેત્રાય શંકરાય શિવાય ચ
જગતના પાલક, ત્રણ આંખવાળા, શંકર અને શિવને તેણે વંદન કર્યું.
નીલકણ્ઠાય ભીમાય ભૂતભવ્યભવાય ચ
નીલકંઠ, ભયાનક અને ભૂત, વર્તમાન અને ભવિષ્ય સ્વરૂપે રહેલા દેવને પણ તેણે વંદન કર્યું.
ગણાનાં પતયે સ્રષ્ટ્રે સંક્ષેપ્ત્રે ભીષણાય ચ
ગણોના સ્વામી, સર્જનહાર, સંહારક અને ભયાનક દેવને તેણે વંદન કર્યું.
પ્રેતાવાસનિવાસાય રુદ્રાય વરદાય ચ
શ્મશાનમાં વસતા, રુદ્ર અને વર્દાન આપનારા દેવને પણ તેણે વંદન કર્યું.
ભક્તપ્રિયાય સતતં નમોઽસ્તુ પરમાત્મને
હંમેશા ભક્તોને પ્રિય એવા પરમાત્માને હું વંદન કરું છું.
પ્રણમ્ય શિરસા દેવં પુનઃ પુનરવન્દત ।। તતસ્તુ ભગવાન્પ્રીતસ્તસ્મૈ વિપ્રાય શંકરઃ। ।। 213.
તે બ્રાહ્મણે માથું ઝુકાવીને વારંવાર ભગવાનને વંદન કર્યા; પછી પ્રસન્ન થઈને ભગવાન શંકરે તેને કહ્યું.
ઉવાચ ચ વચઃ સાક્ષાત્તમૃષિં વરદઃ પ્રભુઃ
વર આપનાર પ્રભુએ સીધા જ એ ઋષિને આ શબ્દો કહ્યા:
તાંસ્તે સર્વાન્પ્રયચ્છામિ દુર્લ્લભાનપિ મારિષ
હે સજ્જન, હું તને એ બધા વરદાન—even જે દુર્લભ છે—આપું છું.
બ્રહ્મત્વં લોકપાલત્વમપવર્ગમથાપિ વા
બ્રહ્માનું પદ હોય, લોકપાલ બનવું હોય કે પછી મોક્ષ—even એ પણ—
યદિચ્છસિ મુને શીઘ્રં તદ્બ્રૂહિ દ્વિજપુઙ્ગવ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, તને જે ઈચ્છા હોય તે જલ્દી કહો.
પ્રોવાચ વરદં દેવં પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના
અંતરમાં આનંદ સાથે તેણે વર આપનાર ભગવાનને કહ્યું:
બ્રહ્મત્વં લોકપાલત્વં નાપવર્ગં વરપ્રદ
હે વરદાતા, મને બ્રહ્માનું પદ, લોકપાલનું પદ કે મોક્ષ—કશું પણ નથી જોઈએ.
સ્પૃહયે દેવદેવેશ પ્રસન્ને ત્વયિ શંકર
હે દેવોના દેવ, હે શંકર, તમે પ્રસન્ન છો એટલે હું તમારી ભક્તિની ઈચ્છા રાખું છું.
અનુગ્રાહ્યો હ્યયં દેવ ત્વયાવશ્યં સુરાધિપ
હે ભગવાન, આ વ્યક્તિને તમારો આશીર્વાદ જરૂરથી મળવો જોઈએ, હે દેવોના અધિપતિ.
તથાહં ભક્તિમિચ્છામિ સર્વભૂતાશયે ત્વયિ
મારે તો એ જ ભક્તિ જોઈએ છે, જે બધા જીવના હૃદયમાં રહેલા તમારામાં હોય.
કોટિજપ્યેન રુદ્રાણામારાધનપરસ્ય ચ 213.
લાખો રુદ્રમંત્રના જપ અને ભક્તિપૂર્વક આરાધનાથી—
પ્રહસ્યોવાચ તં પ્રીત્યા તતો મધુરયા ગિરા
પછી તેમણે હસીને પ્રેમથી મીઠા શબ્દોમાં કહ્યું:
આરાધિતશ્ચ ભક્ત્યાહં ત્વયા શુદ્ધેન ચેતસા
તમે શુદ્ધ મનથી ભક્તિપૂર્વક મારી આરાધના કરી છે.
નિવર્ત્તયતિ માં વત્સ મત્પાદારાધને રતઃ
હે વત્સ, મારા ચરણોની આરાધનામાં તત્પર રહેવું મને કદી દૂર કરતું નથી.
પૂર્ણં વર્ષસહસ્રં ચ તપસ્તીવ્રં મહામુને
હે મહામુનિ, તમે પૂર્ણ હજાર વર્ષ સુધી કઠિન તપ કર્યું છે.
કૃતં સુમહદાશ્ચર્યં ત્વયા કર્મ સુદુષ્કરમ્
તમે એક અદ્ભુત અને અત્યંત કઠિન કાર્ય કર્યું છે.
આગમિષ્યન્તિ તે દ્રષ્ટું દેવાઃ સર્વે સવાસવાઃ
તમને જોવા માટે બધા દેવો અને ઇન્દ્ર સહિત આવશે.
દિવ્યતેજોવપૂઃ શ્રીમાન્દિવ્યાભરણભૂષિતઃ
તેના શરીર પર દિવ્ય તેજ ચમકતું હતું અને તે દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન હતો.
મદ્રૂપધારી મત્તેજાસ્ત્ર્યક્ષઃ સર્વગુણોત્તમઃ
મારા રૂપમાં, મારી શક્તિથી યુક્ત, ત્રણ આંખો ધરાવતો અને સર્વ ગુણોમાં શ્રેષ્ઠ એવો હતો.