વરાહપુરાણમ્

ભક્તાનુકમ્પી સ શ્રીમાન્ગિરીન્દ્રસુતયા સહ

ભક્તો પર દયા ધરાવનાર, તેજસ્વી, અને પર્વતરાજની પુત્રી સાથે ત્યાં વિરાજે છે.

વિમાનયાયિનઃ સર્વે તં દેવમજમવ્યયમ્

આકાશમાં વિમાનમાં ફરતા બધા દેવો એ જન્મ રહિત અને અવિનાશી દેવ પાસે જાય છે.

અન્યે દેવનિકાયાશ્ચ સેવિતું પ્રપતન્તિ તમ્ 213.

બીજા અનેક દેવોનું જૂથ પણ તેની સેવા કરવા માટે નીચે ઉતરે છે.

આરિરાધયિષુઃ શર્વં તપસ્તેપે સુદારુણમ્

શર્વને પ્રસન્ન કરવા માટે તેણે અત્યંત કઠિન તપ કર્યું.

ઊર્ધ્વબાહુર્નિરાલમ્બસ્તોયાઽનિલહુતાશનૈઃ

તેણે હાથ ઊંચા રાખી, કોઈ આધાર વિના, માત્ર પાણી, વાયુ અને અગ્નિથી જીવન જાળવ્યું.

જપપુષ્પોપહારૈશ્ચ કાલેકાલે મુનિઃ સદા

મુનિએ હંમેશા યોગ્ય સમયે જપ અને ફૂલો અર્પણ કર્યા.

ઉગ્રેણ તપસાત્માનં યોજયામાસ સુવ્રતઃ

પક્કા સંકલ્પથી તેણે પોતાને ઉગ્ર તપમાં જોડ્યો.

ક્ષામોઽભૂત્કૃષ્ણવર્ણશ્ચ તતઃ પ્રીતશ્ચ શઙ્કરઃ

તે દુર્બળ અને કાળી ચામડીનો થયો; ત્યારબાદ શંકર પ્રસન્ન થયો.

અદૃશ્યં પશ્ય મે રૂપં વત્સ પ્રીતોઽસ્મિ તે મુને

હે બાલક, મારું જે રૂપ દેખાતું નથી તે જો; હે મુનિ, હું તારા પર પ્રસન્ન છું.

સહસ્રસૂર્યકિરણં જ્વાલામાલિનમૂર્જિતમ્

તે રૂપ હજારો સૂર્યના કિરણોથી તેજસ્વી, જ્વાળાઓથી ઘેરાયેલું અને શક્તિથી ભરપૂર હતું.

જટાજૂટતટાશ્લિષ્ટં ચન્દ્રાલંકૃતશેખરમ્

તેના જટાના ગૂંચળા એક સાથે બંધાયેલા હતા અને ચંદ્રથી શોભિત હતા.

પ્રાદેશમાત્રં રુચિરં શતશીર્ષં શતોદરમ્ 213.

તે સુંદર, એક વિસાળ જેટલું, અને તેમાં સો માથા અને સો પેટ હતા.

અણીયસામણીયાંસં બૃહતાં તુ બૃહત્તરમ્

તે સૌથી નાનામાં નાનું અને સૌથી મોટામાં મોટું હતું.

દૃષ્ટ્વા દેવં મહાદેવં હૃષ્ટરોમા મહાતપાઃ

મહાન દેવને જોઈને, મહાતપસ્વી મુનિ આનંદથી રોમાંચિત થયો.

પ્રાઞ્જલિઃ પ્રણતો ભૂત્વાઽગૃણાદ્બ્રહ્મ સનાતનમ્

હાથ જોડીને અને નમીને, તેણે સનાતન બ્રહ્માનું સ્તુતિ કરી.

જગદ્ભોક્ત્રે ત્રિનેત્રાય શંકરાય શિવાય ચ

જગતના પાલક, ત્રણ આંખવાળા, શંકર અને શિવને તેણે વંદન કર્યું.

નીલકણ્ઠાય ભીમાય ભૂતભવ્યભવાય ચ

નીલકંઠ, ભયાનક અને ભૂત, વર્તમાન અને ભવિષ્ય સ્વરૂપે રહેલા દેવને પણ તેણે વંદન કર્યું.

ગણાનાં પતયે સ્રષ્ટ્રે સંક્ષેપ્ત્રે ભીષણાય ચ

ગણોના સ્વામી, સર્જનહાર, સંહારક અને ભયાનક દેવને તેણે વંદન કર્યું.

પ્રેતાવાસનિવાસાય રુદ્રાય વરદાય ચ

શ્મશાનમાં વસતા, રુદ્ર અને વર્દાન આપનારા દેવને પણ તેણે વંદન કર્યું.

ભક્તપ્રિયાય સતતં નમોઽસ્તુ પરમાત્મને

હંમેશા ભક્તોને પ્રિય એવા પરમાત્માને હું વંદન કરું છું.

પ્રણમ્ય શિરસા દેવં પુનઃ પુનરવન્દત ।। તતસ્તુ ભગવાન્પ્રીતસ્તસ્મૈ વિપ્રાય શંકરઃ। ।। 213.

તે બ્રાહ્મણે માથું ઝુકાવીને વારંવાર ભગવાનને વંદન કર્યા; પછી પ્રસન્ન થઈને ભગવાન શંકરે તેને કહ્યું.

ઉવાચ ચ વચઃ સાક્ષાત્તમૃષિં વરદઃ પ્રભુઃ

વર આપનાર પ્રભુએ સીધા જ એ ઋષિને આ શબ્દો કહ્યા:

તાંસ્તે સર્વાન્પ્રયચ્છામિ દુર્લ્લભાનપિ મારિષ

હે સજ્જન, હું તને એ બધા વરદાન—even જે દુર્લભ છે—આપું છું.

બ્રહ્મત્વં લોકપાલત્વમપવર્ગમથાપિ વા

બ્રહ્માનું પદ હોય, લોકપાલ બનવું હોય કે પછી મોક્ષ—even એ પણ—

યદિચ્છસિ મુને શીઘ્રં તદ્બ્રૂહિ દ્વિજપુઙ્ગવ

હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, તને જે ઈચ્છા હોય તે જલ્દી કહો.

પ્રોવાચ વરદં દેવં પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના

અંતરમાં આનંદ સાથે તેણે વર આપનાર ભગવાનને કહ્યું:

બ્રહ્મત્વં લોકપાલત્વં નાપવર્ગં વરપ્રદ

હે વરદાતા, મને બ્રહ્માનું પદ, લોકપાલનું પદ કે મોક્ષ—કશું પણ નથી જોઈએ.

સ્પૃહયે દેવદેવેશ પ્રસન્ને ત્વયિ શંકર

હે દેવોના દેવ, હે શંકર, તમે પ્રસન્ન છો એટલે હું તમારી ભક્તિની ઈચ્છા રાખું છું.

અનુગ્રાહ્યો હ્યયં દેવ ત્વયાવશ્યં સુરાધિપ

હે ભગવાન, આ વ્યક્તિને તમારો આશીર્વાદ જરૂરથી મળવો જોઈએ, હે દેવોના અધિપતિ.