વરાહપુરાણમ્

ક્ષેત્રસ્ય કિ પ્રમાણં સ્યાત્કિઞ્ચ તીર્થફલં સ્મૃતમ્

તે ક્ષેત્રનું માપ કેટલું છે અને ત્યાં સ્મરણ કરેલા તીર્થનું ફળ શું છે?

સર્વૈસ્ત્વત્પ્રમુખૈર્દેવૈઃ કથમાસાદિતં પુનઃ

તમારી આગેવાનીમાં બધા દેવતાઓએ તેને ફરી કેવી રીતે પ્રાપ્ત કર્યું?

યથા યત્ર ચ યસ્તત્ર વિધિઃ સમ્યગનુષ્ઠિતઃ 213.

ત્યાં કઈ રીતે, ક્યાં અને કોણે યોગ્ય વિધિ પૂર્ણ રીતે કરી હતી?

એવમુક્તઃ સ ભગવાન્બ્રહ્મા બ્રહ્મવિદાં વરઃ

આ રીતે કહેતાં, ભગવાન બ્રહ્મા, જે બ્રહ્મજ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ છે,

બ્રહ્મોવાચ પુરાણમેતદ્બ્રહ્મર્ષે સરહસ્યં યથાશ્રુતમ્

બ્રહ્માએ કહ્યું: હે બ્રહ્મજ્ઞાની ઋષિ, આ પુરાણ બહુ ગુપ્ત છે, જેમ મેં સાંભળ્યું છે તેમ જ છે.

અસ્તિ ભૂધરરાજસ્ય મન્દરસ્યોત્તરે શુચૌ

પર્વતોના રાજા, પવિત્ર મંદર પર્વતના ઉત્તર તરફ,

વજ્રસ્ફટિકપાષાણઃ પ્રવાલાંકુરશર્ક્કરઃ

વજ્ર અને સ્ફટિક જેવા પથ્થરો, મોતી જેવા પ્રવાળના અંકુરો અને રેતીવાળા સ્થળ છે.

વિચિત્રકુસુમોપેતૈર્લતામઞ્જીરધારિભિઃ

ત્યાં રંગબેરંગી ફૂલોવાળી લતાઓ છે, જે ફૂલોની ગૂંચવણોથી શોભાયમાન છે.

દર્યસ્તત્રાધિકં રેજુર્નાનાધાતુપરિસ્રવૈઃ

ત્યાં ખીણોમાં વિવિધ ધાતુઓના પ્રવાહોથી વિશેષ તેજ જોવા મળે છે.

તેઽત્ર કેતકિખણ્ડાશ્ચ કુંદખંડાશ્ચ પુષ્પિતાઃ

ત્યાં કેતકી અને કુન્દના ફૂલોના ગુલછડા ખીલેલા છે.

ભિન્નેન્દ્રનીલવિમલૈર્ધૌતૈઃ પ્રસ્રવણામ્બુભિઃ

પ્રવાહિત ઝરણાંનું પાણી, ફાટેલા ઇન્દ્રનીલ જેવું સ્વચ્છ અને ધોઈને પવિત્ર થયેલું છે.

શક્રચાપનિભૈ રમ્યૈઃ કુબેરભવનદ્યુતૌ

જે ઇન્દ્રધનુષ જેવું મનોહર અને કુબેરના મહેલ જેવી તેજસ્વી છે.

ક્રીડદ્ભિર્દેવમિથુનેર્નૃત્યદ્ભિશ્ચાપ્સરોગણૈઃ 213.

ત્યાં દેવદંપતિઓ રમે છે અને અપ્સરાઓના સમૂહો નૃત્ય કરે છે.

કલ્હારકુસુમોપેતે હંસસારસસેવિતે

કલ્હારના ફૂલોની શોભાથી યુક્ત, હંસ અને સારસો જે સ્થળે આવે છે,

ગજયૂથાનુકીર્ણાભિર્જુષ્ટાભિર્મૃગપક્ષિભિઃ

હાથીઓના ઝુંડોથી ઘેરાયેલું, અને હરણ તથા પક્ષીઓથી ભરેલું છે.

કિન્નરોદ્ગીતકુહરે પરપુષ્ટનિનાદિતે

કિનરાઓના ગીતો અને બીજા પ્રાણીઓના અવાજોથી ગુફાઓ ગૂંજતી રહે છે.

ધારાપાતૈશ્ચ તોયાનાં વિસ્ફુલિઙ્ગૈઃ સહસ્રશઃ

પાણીના ધોધો વરસે છે અને હજારો ચમકતી ઝરમરોથી ઝગમગે છે.

સર્વર્તુકવનોદ્યાને પુષ્પાકરસુશોભિતે

દરેક ઋતુમાં સુંદર એવા વનોદ્યાનમાં, ફૂલોના ગુચ્છોથી શોભાયમાન છે.

તસ્મિન્ગિરિવરે રમ્યે સેવિતવ્યે સુશોભને

એ સુંદર, આનંદદાયક અને પૂજનીય એવા પર્વત પર,

વરદસ્તત્ર ભગવાન્સ્થાણુર્નામ મહેશ્વરઃ

ત્યાં ભગવાન, 'સ્થાણુ' નામે, મહાદેવ, આશીર્વાદ આપનાર તરીકે વિરાજે છે.

ભક્તાનુકમ્પી સ શ્રીમાન્ગિરીન્દ્રસુતયા સહ

ભક્તો પર દયા ધરાવનાર, તેજસ્વી, અને પર્વતરાજની પુત્રી સાથે ત્યાં વિરાજે છે.

વિમાનયાયિનઃ સર્વે તં દેવમજમવ્યયમ્

આકાશમાં વિમાનમાં ફરતા બધા દેવો એ જન્મ રહિત અને અવિનાશી દેવ પાસે જાય છે.

અન્યે દેવનિકાયાશ્ચ સેવિતું પ્રપતન્તિ તમ્ 213.

બીજા અનેક દેવોનું જૂથ પણ તેની સેવા કરવા માટે નીચે ઉતરે છે.

આરિરાધયિષુઃ શર્વં તપસ્તેપે સુદારુણમ્

શર્વને પ્રસન્ન કરવા માટે તેણે અત્યંત કઠિન તપ કર્યું.

ઊર્ધ્વબાહુર્નિરાલમ્બસ્તોયાઽનિલહુતાશનૈઃ

તેણે હાથ ઊંચા રાખી, કોઈ આધાર વિના, માત્ર પાણી, વાયુ અને અગ્નિથી જીવન જાળવ્યું.

જપપુષ્પોપહારૈશ્ચ કાલેકાલે મુનિઃ સદા

મુનિએ હંમેશા યોગ્ય સમયે જપ અને ફૂલો અર્પણ કર્યા.

ઉગ્રેણ તપસાત્માનં યોજયામાસ સુવ્રતઃ

પક્કા સંકલ્પથી તેણે પોતાને ઉગ્ર તપમાં જોડ્યો.

ક્ષામોઽભૂત્કૃષ્ણવર્ણશ્ચ તતઃ પ્રીતશ્ચ શઙ્કરઃ

તે દુર્બળ અને કાળી ચામડીનો થયો; ત્યારબાદ શંકર પ્રસન્ન થયો.

અદૃશ્યં પશ્ય મે રૂપં વત્સ પ્રીતોઽસ્મિ તે મુને

હે બાલક, મારું જે રૂપ દેખાતું નથી તે જો; હે મુનિ, હું તારા પર પ્રસન્ન છું.