વરાહપુરાણમ્

તદા કોટિગુણં પુણ્યં કેશવાલ્લભતે ફલમ્

ત્યારે એને કરોડગણું પુણ્ય અને કેશવને પ્રિય એવું ફળ મળે છે.

યથા પ્રબોધિની પુણ્યા તથા યસ્યાં સ્વપેદ્ધરિઃ

જે રીતે પ્રબોધિની એક પવિત્ર રાત્રિ છે, એ જ રીતે જે રાત્રિએ હરિ સુવે છે, તે પણ પવિત્ર ગણાય છે.

શયને બોધને ચૈવ હરેસ્તુ પરિવર્ત્તને 211.

હરિ જ્યારે સુવે, જાગે કે પલટાય, એ બધું હરિ સાથે જ જોડાયેલું છે.

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન દ્વાદશીં સમુપોષયેત્

એથી, દરેક પ્રયત્નથી દ્વાદશીનું ઉપવાસ કરવું જોઈએ.

એકાદશી સોમયુતા કાર્ત્તિકે માસિ ભામિનિ

ભામિની, કાર્તિક મહિનામાં ચંદ્ર સાથે આવતી એકાદશી—

તસ્યાં યત્ક્રિયતે ભદ્રે તદનન્તગુણં સ્મૃતમ્

ભદ્રે, એ દિવસે જે કંઈ કરવામાં આવે છે, તેને અનંત ગુણોનું ફળ મળે છે એવું માનવામાં આવે છે.

સ્નાત્વા દેવે સમભ્યર્ચ્ય પ્રાપ્નોતિ પરમં ફલમ્

સ્નાન કરીને અને દેવની પૂજા કરીને, મનુષ્યને સર્વોચ્ચ ફળ મળે છે.

જલપૂર્ણં તથા કુંભં સ્થાપયિત્વા વિચક્ષણઃ

વિદ્વાન વ્યક્તિએ પાણીથી ભરેલો કુંભ રાખવો જોઈએ,

તસ્યોપરિ ન્યસેન્મત્સ્યસ્વરૂપં તુ જનાર્દનમ્

અને તેના ઉપર જનાર્દનને માછલીના સ્વરૂપમાં સ્થાપિત કરવો જોઈએ.

પંચામૃતેન સંસ્નાપ્ય કુંકુમેન વિલેપિતમ્

પાંચ અમૃતોથી સ્નાન કરાવીને અને કુંકુમથી લપેટીને,

પૂજયેત્ કમલૈર્દેવિ મદ્ભક્તઃ સંયતેન્દ્રિયઃ

મારા ભક્તે, જે ઇન્દ્રિયોને વશમાં રાખે છે, તેણે કમળના ફૂલો વડે દેવીની પૂજા કરવી જોઈએ.

રામં રામં ચ કૃષ્ણં ચ બુદ્ધં ચૈવ ચ કલ્કિનમ્

રામ, રામ, કૃષ્ણ, બુદ્ધ અને કલ્કિ—

પુષ્પૈર્ધૂપૈસ્તથા દીપનૈવદ્યૈર્વિવિધૈરપિ 211.

ફૂલો, ધૂપ, દીવો અને વિવિધ પ્રકારના ભોજનના નૈવેદ્યથી.

રાત્રૌ ચોત્થાપનં કાર્યં દેવદેવસ્ય સુવ્રતે

સુવ્રતે, રાત્રે દેવોના દેવનું ઉત્થાપન કરવું જોઈએ.

પુષ્પધૂપાદિનૈવેદ્યૈઃ ફલૈર્નાનાવિધૈઃ શુભૈઃ

ફૂલો, ધૂપ, નૈવેદ્ય અને અનેક પ્રકારના શુભ ફળોથી.

અલઙ્કારોપહારૈશ્ચ વસ્ત્રાદ્યૈશ્ચ સ્વશક્તિતઃ

અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે આભૂષણો, વસ્ત્રો અને અન્ય ભેટો આપવી જોઈએ.

જગદાદિર્જગદ્રૂપો જગદાદિરનાદિમાન્

જે જગતનો આરંભ છે, જગતરૂપ છે અને અનાદિ આરંભ છે.

યદિ વક્ત્રસહસ્રાણાં સહસ્રાણિ ભવન્તિ તૈઃ

જો હજારો મોઢા હોય, અને એમાં પણ હજારો વધારે હોય,

તથાપ્યુદ્દેશમાત્રેણ શક્ત્યા વક્ષ્યામિ તચ્છૃણુ

તો પણ, મારી શક્તિ પ્રમાણે ટૂંકમાં કહું છું; આ સાંભળ.

સહૈવ યાનમાગચ્છેન્મમ લોકં વસુન્ધરે

હે ધરા, જે મારા લોકમાં આવે છે, એ પોતાનું વાહન લઈને સાથે જ આવે છે.

આયુરારોગ્યસંપન્નો જન્માતીતો ભવેત્તતઃ

પછી એ લાંબી આયુષ્ય, આરોગ્ય અને જન્મમરણથી મુક્તિ પામે છે.

પાપાન્યેતાનિ સર્વાણિ શ્રવણેનૈવ નાશયેત્।।211.

માત્ર આનું શ્રવણ કરવાથી બધા પાપો નાશ પામે છે.

પશ્યે ચ ધીમાનધનોઽપિ ભક્ત્યા સ્પૃશેન્મનુષ્યં ઇહ ચિન્ત્યમાનઃ

ભક્તિપૂર્વક અહીં મનન કરતો, બુદ્ધિશાળી અને ગરીબ માણસ પણ કોઈ માનવને જોઈ શકે છે કે સ્પર્શી શકે છે.

દુઃસ્વપ્નઃ પ્રશમમુપૈતિ પઠ્યમાને માહાત્મ્યે ભવભયહારકે નરસ્ય

જ્યારે સંસારભય દૂર કરતું મહાત્મ્ય વાંચવામાં આવે છે, ત્યારે ખરાબ સપનાઓ શાંત થઈ જાય છે.

તે ધન્યાસ્તે કૃતાર્થાશ્ચ તૈરેવ સુકૃતં કૃતમ્

એ લોકો ધન્ય છે, એમનું જીવન સફળ છે; સારા કર્મો પણ એમના દ્વારા જ થાય છે.

નારાયણાચ્યુતાનન્ત વાસુદેવેતિ યો નરઃ

જે મનુષ્ય 'નારાયણ', 'અચ્યુત', 'અનંત', 'વાસુદેવ' નામ ઉચ્ચારે છે—

કિં પુનઃ શ્રદ્ધયા યુક્તઃ પૂજયેન્મામનન્યધીઃ

તો જે શ્રદ્ધા અને એકાગ્રતાથી મને પૂજે છે, તેની મહિમા તો કેટલી વધુ હશે?

તસ્ય યજ્ઞવરાહસ્ય વિષ્ણોરમિતતેજસઃ

એ યજ્ઞવરાહ, અનંત તેજવાળા વિષ્ણુની—

તસ્માત્ સુનિયતૈર્ભાવ્યં વૈષ્ણવં માર્ગમાસ્પદમ્

એથી, ખૂબ નિયમિત રહીને વૈષ્ણવ માર્ગનું પાલન કરવું જોઈએ.