વરાહપુરાણમ્

ઊર્ધ્વબાહુર્વિરૌમ્યેષ પ્રલાપં મે શૃણુષ્વ તમ્

હાથ ઉપર ઉંચા કરીને હું કહી રહ્યો છું—મારી આ today સુણો.

ન શંખેન પિબેત્તોયં ન હન્યાન્મત્સ્યસૂકરૌ

શંખમાં પાણી પીવું નહીં અને માછલી કે જંગલી શૂકરનું વધ પણ ન કરવું.

સ બ્રહ્મહા સુરાપશ્ચ સ સ્તેયી ગુરુતલ્પગઃ 211.

એવો મનુષ્ય બ્રાહ્મણહંત, દારૂ પીવનારો, ચોર અને ગુરુપત્ની સાથે સંબંધ રાખનાર ગણાય છે.

કિં તેન ન કૃતં પાપં દુર્વૃત્તેનાત્મઘાતિના

એવા દુષ્ટ અને પોતાનો વિનાશ કરનાર મનુષ્યે કયું પાપ નથી કર્યું?

એકાદશીં ચ યઃ શુક્લામસમર્થં ઉપોષિતુમ્

અને જે શુક્લ એકાદશીનું વ્રત રાખવામાં અસમર્થ છે—

એકભક્તેન દાનેન કર્ત્તવ્યં દ્વાદશીવ્રતમ્

દ્વાદશીનું વ્રત એકવાર ભોજન અને દાનથી કરવું જોઈએ.

મહાપાતકભાગી સ્યાત્સુગતિં નાપ્નુયાત્ક્વચિત્

એવો મનુષ્ય ભારે પાપનો ભાગી બને છે અને કયાંયે સુખદ ગતિ પામતો નથી.

એકા સા દ્વાદશી પુણ્યા ઉપોષ્યા સા પ્રબોધિની

એ એક દ્વાદશી પુણ્યદાયી છે; તેને પ્રબોધિની તરીકે પાલવી જોઈએ.

પ્રાપ્નોતિ સકલં ચૈતદ્દ્વાદશદ્વાદશીફલમ્

એ બધા બાર દ્વાદશીનું ફળ પ્રાપ્ત કરે છે.

અતીવ મહતી તસ્યાં સર્વં કૃતમિહાક્ષયમ્

એ દિવસે અહીં જે કંઈ કરવામાં આવે, તે અત્યંત મહાન અને અક્ષય બની જાય છે.

તદા કોટિગુણં પુણ્યં કેશવાલ્લભતે ફલમ્

ત્યારે એને કરોડગણું પુણ્ય અને કેશવને પ્રિય એવું ફળ મળે છે.

યથા પ્રબોધિની પુણ્યા તથા યસ્યાં સ્વપેદ્ધરિઃ

જે રીતે પ્રબોધિની એક પવિત્ર રાત્રિ છે, એ જ રીતે જે રાત્રિએ હરિ સુવે છે, તે પણ પવિત્ર ગણાય છે.

શયને બોધને ચૈવ હરેસ્તુ પરિવર્ત્તને 211.

હરિ જ્યારે સુવે, જાગે કે પલટાય, એ બધું હરિ સાથે જ જોડાયેલું છે.

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન દ્વાદશીં સમુપોષયેત્

એથી, દરેક પ્રયત્નથી દ્વાદશીનું ઉપવાસ કરવું જોઈએ.

એકાદશી સોમયુતા કાર્ત્તિકે માસિ ભામિનિ

ભામિની, કાર્તિક મહિનામાં ચંદ્ર સાથે આવતી એકાદશી—

તસ્યાં યત્ક્રિયતે ભદ્રે તદનન્તગુણં સ્મૃતમ્

ભદ્રે, એ દિવસે જે કંઈ કરવામાં આવે છે, તેને અનંત ગુણોનું ફળ મળે છે એવું માનવામાં આવે છે.

સ્નાત્વા દેવે સમભ્યર્ચ્ય પ્રાપ્નોતિ પરમં ફલમ્

સ્નાન કરીને અને દેવની પૂજા કરીને, મનુષ્યને સર્વોચ્ચ ફળ મળે છે.

જલપૂર્ણં તથા કુંભં સ્થાપયિત્વા વિચક્ષણઃ

વિદ્વાન વ્યક્તિએ પાણીથી ભરેલો કુંભ રાખવો જોઈએ,

તસ્યોપરિ ન્યસેન્મત્સ્યસ્વરૂપં તુ જનાર્દનમ્

અને તેના ઉપર જનાર્દનને માછલીના સ્વરૂપમાં સ્થાપિત કરવો જોઈએ.

પંચામૃતેન સંસ્નાપ્ય કુંકુમેન વિલેપિતમ્

પાંચ અમૃતોથી સ્નાન કરાવીને અને કુંકુમથી લપેટીને,

પૂજયેત્ કમલૈર્દેવિ મદ્ભક્તઃ સંયતેન્દ્રિયઃ

મારા ભક્તે, જે ઇન્દ્રિયોને વશમાં રાખે છે, તેણે કમળના ફૂલો વડે દેવીની પૂજા કરવી જોઈએ.

રામં રામં ચ કૃષ્ણં ચ બુદ્ધં ચૈવ ચ કલ્કિનમ્

રામ, રામ, કૃષ્ણ, બુદ્ધ અને કલ્કિ—

પુષ્પૈર્ધૂપૈસ્તથા દીપનૈવદ્યૈર્વિવિધૈરપિ 211.

ફૂલો, ધૂપ, દીવો અને વિવિધ પ્રકારના ભોજનના નૈવેદ્યથી.

રાત્રૌ ચોત્થાપનં કાર્યં દેવદેવસ્ય સુવ્રતે

સુવ્રતે, રાત્રે દેવોના દેવનું ઉત્થાપન કરવું જોઈએ.

પુષ્પધૂપાદિનૈવેદ્યૈઃ ફલૈર્નાનાવિધૈઃ શુભૈઃ

ફૂલો, ધૂપ, નૈવેદ્ય અને અનેક પ્રકારના શુભ ફળોથી.

અલઙ્કારોપહારૈશ્ચ વસ્ત્રાદ્યૈશ્ચ સ્વશક્તિતઃ

અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે આભૂષણો, વસ્ત્રો અને અન્ય ભેટો આપવી જોઈએ.

જગદાદિર્જગદ્રૂપો જગદાદિરનાદિમાન્

જે જગતનો આરંભ છે, જગતરૂપ છે અને અનાદિ આરંભ છે.

યદિ વક્ત્રસહસ્રાણાં સહસ્રાણિ ભવન્તિ તૈઃ

જો હજારો મોઢા હોય, અને એમાં પણ હજારો વધારે હોય,

તથાપ્યુદ્દેશમાત્રેણ શક્ત્યા વક્ષ્યામિ તચ્છૃણુ

તો પણ, મારી શક્તિ પ્રમાણે ટૂંકમાં કહું છું; આ સાંભળ.