વરાહપુરાણમ્

ત્રિધા યસ્તુ નરઃ સ્નાયાત્સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

જે મનુષ્ય ત્રણ વખત સ્નાન કરે છે, તે બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે.

કાર્ત્તિકેઽમલપક્ષે તુ સ્મૃતા હ્યેકાદશી તિથિઃ

કાર્તિક માસના શુક્લ પક્ષમાં એકાદશી તિથિ મનાયેલી છે.

યા સા વિષ્ણોઃ પરા મૂર્ત્તિરવ્યક્તાનેકરૂપિણી 211.

એ જ શ્રીવિષ્ણુની પરમ, અવ્યક્ત અને અનેકરૂપ ધરાવતી મૂર્તિ છે.

યે ઉપોષ્યન્તિ વિધિવન્નારાયણપરાયણાઃ

જે નારાયણને સમર્પિત ભક્તો વિધિપૂર્વક એકાદશીનું પાલન કરે છે,

એકાદશીં સમાશ્રિત્ય પુરા પૃષ્ટો મહેશ્વરઃ

એમણે એકાદશીનો આશ્રય લીધો હતો, અને પ્રાચીનકાળે મહાદેવને પૂછવામાં આવ્યું હતું,

ધરણ્યુવાચ બ્રહ્મસ્વહરણે યુક્તા તથા બ્રાહ્મણઘાતકાઃ

પૃથ્વીએ કહ્યું: જે લોકો બ્રાહ્મણનું ધન ચોરે છે અથવા બ્રાહ્મણહત્યા કરે છે,

ગુરુદ્રોહરતા દેવ મિત્રદ્રોહરતાસ્તથા

હે દેવ, જે ગુરુ અથવા મિત્રને દગો આપે છે,

પરદ્રવ્યાપહરણે સંસક્તાશ્ચ સુરેશ્વર

અને હે દેવતાઓના સ્વામી, જે બીજાના ધનની ચોરીમાં જોડાય છે,

દામ્ભિકા ભિન્નમર્યાદા નાયમસ્તીતિ વાદિનઃ

અને જે દંભી છે, maryada તોડે છે, કે 'ન્યાય નથી' એવું કહે છે,

એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ પાપૈશ્ચ સંસક્તા યે નરા વિભો

હે પ્રભુ, આવા તથા અન્ય પાપોમાં જે મનુષ્યો લાગેલા છે,

શ્રીવરાહ ઉવાચ રહસ્યં તે પ્રવક્ષ્યામિ લોકાનાં હિતકામ્યયા

શ્રીવરાહે કહ્યું: હું તને એક રહસ્ય કહું છું, જે લોકહિત માટે છે.

મહાપાતકયુક્તા યે નરાઃ સુકૃતવર્જિતાઃ

જે મનુષ્યો મહાપાપોમાં જોડાયેલા છે અને સારા કર્મોથી વંચિત છે,

યા સા વિષ્ણોઃ પરા શક્તિરવ્યક્તાનેકરૂપિણી 211.

એ જ શ્રીવિષ્ણુની પરમ, અવ્યક્ત અને અનેકરૂપ શક્તિ છે.

તામુપોષ્ય નરા ભદ્રે મહાપાપરતાશ્ચ યે

હે શુભે, જે મનુષ્યો મોટા પાપોમાં લિપ્ત છે, તેમણે આ વ્રત અવશ્ય પાલવું જોઈએ.

ઉપાયોઽતઃપરો નાન્યો વિદ્યતે હિ વસુન્ધરે

હે ધરા, આ સિવાય બીજો કોઈ ઉપાય નથી.

યથા શુક્લા તથા કૃષ્ણા હ્યુપોષ્યા સા પ્રયત્નતઃ

જેમ શુક્લ પક્ષનું વ્રત રાખવું જોઈએ, તેમ કૃષ્ણ પક્ષનું પણ પુરુષાર્થપૂર્વક પાલન કરવું જોઈએ.

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન કર્ત્તવ્યા દ્વાદશી સદા

આથી, સર્વશક્તિથી હંમેશા દ્વાદશીનું વ્રત કરવું જોઈએ.

મનસા વચસા ચૈવ કર્મણા સમુપાર્જિતમ્

મન, વાણી અને કર્મથી જે પણ પ્રાપ્ત થાય છે—

દહન્તીહ પુરાણાનિ ભૂયોભૂયો વરાનને

હે સુંદર મુખવાળી, તે અહીં અનેકવાર જૂના પાપોને દહન કરી નાખે છે.

યદીચ્છથ નરા ગન્તું તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્

જો તમે વિષ્ણુનું પરમ સ્થાન મેળવવા ઇચ્છો,

ઊર્ધ્વબાહુર્વિરૌમ્યેષ પ્રલાપં મે શૃણુષ્વ તમ્

હાથ ઉપર ઉંચા કરીને હું કહી રહ્યો છું—મારી આ today સુણો.

ન શંખેન પિબેત્તોયં ન હન્યાન્મત્સ્યસૂકરૌ

શંખમાં પાણી પીવું નહીં અને માછલી કે જંગલી શૂકરનું વધ પણ ન કરવું.

સ બ્રહ્મહા સુરાપશ્ચ સ સ્તેયી ગુરુતલ્પગઃ 211.

એવો મનુષ્ય બ્રાહ્મણહંત, દારૂ પીવનારો, ચોર અને ગુરુપત્ની સાથે સંબંધ રાખનાર ગણાય છે.

કિં તેન ન કૃતં પાપં દુર્વૃત્તેનાત્મઘાતિના

એવા દુષ્ટ અને પોતાનો વિનાશ કરનાર મનુષ્યે કયું પાપ નથી કર્યું?

એકાદશીં ચ યઃ શુક્લામસમર્થં ઉપોષિતુમ્

અને જે શુક્લ એકાદશીનું વ્રત રાખવામાં અસમર્થ છે—

એકભક્તેન દાનેન કર્ત્તવ્યં દ્વાદશીવ્રતમ્

દ્વાદશીનું વ્રત એકવાર ભોજન અને દાનથી કરવું જોઈએ.

મહાપાતકભાગી સ્યાત્સુગતિં નાપ્નુયાત્ક્વચિત્

એવો મનુષ્ય ભારે પાપનો ભાગી બને છે અને કયાંયે સુખદ ગતિ પામતો નથી.

એકા સા દ્વાદશી પુણ્યા ઉપોષ્યા સા પ્રબોધિની

એ એક દ્વાદશી પુણ્યદાયી છે; તેને પ્રબોધિની તરીકે પાલવી જોઈએ.

પ્રાપ્નોતિ સકલં ચૈતદ્દ્વાદશદ્વાદશીફલમ્

એ બધા બાર દ્વાદશીનું ફળ પ્રાપ્ત કરે છે.