વરાહપુરાણમ્

દિવં મુક્ત્વા મહાતેજાઃ પતિતો ધરણીતલે

આકાશ છોડીને, તેજસ્વી પૃથ્વી પર પડી ગયો.

કિમર્થમિહ તેજસ્વિંસ્ત્યક્ત્વા મણ્ડલમાગતઃ 208.

તેજસ્વી, તું તારો મંડળ કેમ છોડીને અહીં આવ્યો છે?

એવં બ્રુવન્તં રાજાનં સૂર્યઃ સાનુનયોઽબ્રવીત્

રાજા એ આમ પૂછ્યું ત્યારે, સૂર્યએ શાંતિથી ઉત્તર આપ્યો:

તતોઽહં પતિતો રાજંસ્તવ કાર્યાનુશાસનઃ

માટે, રાજા, હું તારી આજ્ઞા અનુસાર અહીં પડ્યો છું.

પૃથિવ્યાં સ્વર્ગલોકે વા ન કાચિદિહ દૃશ્યતે

પૃથ્વી પર કે સ્વર્ગમાં, આવું ક્યાંય જોવા મળતું નથી.

અહો ધૈર્યં ચ શક્તિશ્ચ તવૈવં શંસિતા ગુણાઃ

અરે, તારી ધીરજ અને શક્તિ—આવા ગુણો ખરેખર વખાણવા લાયક છે.

અનુરૂપા વિશુદ્ધા ચ તપસા ચ વરાઙ્ગના

તે યોગ્ય છે, શુદ્ધ છે અને તપથી ઉત્તમ સ્ત્રી છે.

સદૃશી તે મહાભાગ શક્રસ્યેવ યથા શચી

મહાભાગ્યશાળી, તે તારી જેવી જ છે, જેમ ઇન્દ્ર માટે શચી છે.

અનુરૂપઃ સુરૂપો વા યતો જાતઃ સુયન્ત્રિતઃ

તે જ્યાથી જન્મી છે, તે યોગ્ય, સુંદર અને સંયમિત છે.

કુરુષ્વ દયિતં ક્ષેત્રં યથા મનસિ વર્ત્તતે

તારે મનમાં જે રીતે છે, એ રીતે તને જે ખેતર પ્રિય છે, એનું તું મનગમતું કર.

ઉપાનહૌ ચ છત્રં ચ દિવ્યાલંકાર ભૂષિતમ્ 208.

દિવ્ય આભૂષણોથી શોભિત ચંપલ અને છત્ર પણ આપ્યા.

ઉપભોક્તું સુખસ્યાર્થં સુપુણ્યસ્ય વિશેષતઃ

ખાસ કરીને મહાન પુણ્ય માટે અને સુખ ભોગવવા માટે.

એવમુક્ત્વા તુ ભગવાંસ્તથા તત્કૃતવાન્ ક્વચિત્

ભગવાને આમ કહીને ત્યાં જ એ પ્રમાણે કર્યું.

તતઃ સાપ્યાયિતા દેવી તોયેન શુભલક્ષણા

પછી શુભ લક્ષણોવાળી દેવીને પાણીથી તાજગી મળી.

દેવી દૃષ્ટ્વા તદાશ્ચર્યં વિસ્મયોત્ફુલ્લલોચના

દેવી એ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને આશ્ચર્યથી આંખો ફાટીને રહી ગઈ.

એતન્મે સંશયં રાજન્કથયસ્વ તપોધન એષ દેવો મહાદેવિ વિવસ્વાન્નામ નામતઃ

રાજા, મને આ શંકા છે, કહો; હે તપસ્વી, આ દેવનું નામ વિવસ્વાન છે, હે મહાદેવી.

તવાનુકમ્પયા દેવિ મુક્ત્વાકાશમિહાગતઃ

હે દેવી, તારા પર કૃપાથી એ આકાશ છોડીને અહીં આવ્યો છે.

કરવાણ્યસ્ય કાં પ્રીતિં જ્ઞાયતામસ્ય વાચ્છિતમ્

એને કઈ ખુશી આપું, એ શું ઈચ્છે છે, એ મને જાણાવો.

વિજ્ઞાપયામાસ તદા ભગવન્ કિં કરોમિ તે

પછી તેણે પૂછ્યું, 'હે ભગવાન, હું તમારા માટે શું કરું?'

અભયં મે મહારાજ સ્ત્રીભ્યો ભવતુ માનદ

મને અને સ્ત્રીઓ માટે નિર્ભયતા મળે, હે મહારાજા, હે માન આપનાર.

તાં પ્રિયાં પ્રીતહૃદયાં શ્રાવયંસ્તસ્ય ભાષિતમ્ 208.

તેણે પોતાની પ્રિયાને, જેનું હૃદય આનંદિત થયું હતું, એ વાત કહી.

પ્રીત્યા પરમયા યુક્તા તસ્ય રાજ્ઞો મનઃપ્રિયા

પારમાર્થિક પ્રેમથી ભરેલી, એ રાજાને ખૂબ જ પ્રિય હતી.

ઇમૌ ચોપાનહૌ દત્ત્વા ચૌભૌ પાદસ્ય શઙ્કરૌ

આ બંને ચંપલ શંકરનાં પગ માટે આપી.

એવં પતિવ્રતાં વિપ્ર પૂજયામિ નમામિ ચ

હું એવી પતિવ્રતા સ્ત્રીનું પૂજન અને વંદન કરું છું, હે બ્રાહ્મણ.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે સંસારચક્રે પતિવ્રતોપાખ્યાનં નામ અષ્ટાધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહ પુરાણના સંસારચક્રમાં 'પતિવ્રતા ઉપાખ્યાન' નામે દ્વિશત આઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ પતિવ્રતામાહાત્મ્ય વર્ણનમ્ કર્મણા કેન રાજેન્દ્ર તપસા વા તપોધનાઃ

હવે પતિવ્રતાના મહિમાનું વર્ણન: હે રાજાધિરાજ, કયા કર્મથી કે કયા તપથી, હે તપસ્વીઓ?

એવમુક્તસ્તુ ધર્માત્મા નારદેનાબ્રવીત્તદા ન તસ્ય નિયમો વિપ્ર તપો નૈવ ચ સુવ્રત

આમ પૂછવામાં ધર્મનિષ્ઠએ નારદને કહ્યું: હે બ્રાહ્મણ, તેના માટે કોઈ નિયમ નથી, તપ નથી, કે કઠોર વ્રત નથી.

ઉપવાસો ન દાનં વા ન દેવો વા મહામુને

મહાન ઋષિ, ઉપવાસ, દાન કે દેવતાઓની પૂજા પણ નહીં—

પ્રસુપ્તે યા પ્રસ્વપિતિ જાગર્તિ વિબુધે સ્વયમ્

જે સ્ત્રી પતિ સુવે ત્યારે સુવે છે અને પતિ જાગે ત્યારે પોતે જાગે છે,