વરાહપુરાણમ્

શુભં સાનુનયં વાક્યં ભૂતાનાં ગુણવત્સલઃ

જે જીવજંતુઓને પ્રેમ કરે છે, શુભ અને નરમ વાણી બોલે છે.

પાનીયસ્ય તુ પાર્શ્વેન સન્નિકૃષ્ટેન સુન્દરિ 208.

પાણીના કિનારે, સુન્દરી,

અયં ગૃહો મહાદેવિ ન ચ બાધાઽત્ર કસ્યચિત્

આ ઘર છે, મહાદેવી, અહીં કોઈને કોઈ તકલીફ નથી.

વિયન્મધ્યે તથોગ્રશ્ચ સવિતા તપતે સદા

આકાશના મધ્યમાં, તીવ્ર સૂર્ય હંમેશા તેજ આપે છે.

પ્રવૃદ્ધો દારુણો ઘર્મઃ કાલશ્ચૈવાતિદારુણઃ

ઘર્મા વધતો જાય છે, અને ઋતુ પણ બહુ જ કઠોર છે.

સ્નિગ્ધૌ તામ્રતલૌ પાદૌ તસ્યાં સન્તાપમાગતૌ

ત્યાં તેના પગો, કોમળ અને તાંબાના રંગ જેવા, ગરમીથી દાઝી જાય છે.

સૂર્યસ્ય પાદા મધ્યાહ્ને તાપયન્ત્યગ્નિસન્નિભાઃ

મધ્યાહ્ને, સૂર્યના પગો અગ્નિ જેવો તેજ આપીને બળે છે.

તૃષિતાસ્મિ મહારાજ ભૃશમુષ્ણેન પીડિતા

હું તરસી ગઈ છું, મહારાજા, ભારે ઉષ્ણતાથી બહુ પીડાઈ છું.

ઇત્યુક્ત્વા પતિતા દેવી વિહ્વલા દુઃખપીડિતા

આવું કહીને, દેવી દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ પડી ગઈ.

યદૃચ્છયા પતન્ત્યા તુ સૂર્યઃ કોપેન વીક્ષિતઃ

જ્યારે તે અચાનક પડી ગઈ, ત્યારે સૂર્યને ક્રોધથી જોયો ગયો.

દિવં મુક્ત્વા મહાતેજાઃ પતિતો ધરણીતલે

આકાશ છોડીને, તેજસ્વી પૃથ્વી પર પડી ગયો.

કિમર્થમિહ તેજસ્વિંસ્ત્યક્ત્વા મણ્ડલમાગતઃ 208.

તેજસ્વી, તું તારો મંડળ કેમ છોડીને અહીં આવ્યો છે?

એવં બ્રુવન્તં રાજાનં સૂર્યઃ સાનુનયોઽબ્રવીત્

રાજા એ આમ પૂછ્યું ત્યારે, સૂર્યએ શાંતિથી ઉત્તર આપ્યો:

તતોઽહં પતિતો રાજંસ્તવ કાર્યાનુશાસનઃ

માટે, રાજા, હું તારી આજ્ઞા અનુસાર અહીં પડ્યો છું.

પૃથિવ્યાં સ્વર્ગલોકે વા ન કાચિદિહ દૃશ્યતે

પૃથ્વી પર કે સ્વર્ગમાં, આવું ક્યાંય જોવા મળતું નથી.

અહો ધૈર્યં ચ શક્તિશ્ચ તવૈવં શંસિતા ગુણાઃ

અરે, તારી ધીરજ અને શક્તિ—આવા ગુણો ખરેખર વખાણવા લાયક છે.

અનુરૂપા વિશુદ્ધા ચ તપસા ચ વરાઙ્ગના

તે યોગ્ય છે, શુદ્ધ છે અને તપથી ઉત્તમ સ્ત્રી છે.

સદૃશી તે મહાભાગ શક્રસ્યેવ યથા શચી

મહાભાગ્યશાળી, તે તારી જેવી જ છે, જેમ ઇન્દ્ર માટે શચી છે.

અનુરૂપઃ સુરૂપો વા યતો જાતઃ સુયન્ત્રિતઃ

તે જ્યાથી જન્મી છે, તે યોગ્ય, સુંદર અને સંયમિત છે.

કુરુષ્વ દયિતં ક્ષેત્રં યથા મનસિ વર્ત્તતે

તારે મનમાં જે રીતે છે, એ રીતે તને જે ખેતર પ્રિય છે, એનું તું મનગમતું કર.

ઉપાનહૌ ચ છત્રં ચ દિવ્યાલંકાર ભૂષિતમ્ 208.

દિવ્ય આભૂષણોથી શોભિત ચંપલ અને છત્ર પણ આપ્યા.

ઉપભોક્તું સુખસ્યાર્થં સુપુણ્યસ્ય વિશેષતઃ

ખાસ કરીને મહાન પુણ્ય માટે અને સુખ ભોગવવા માટે.

એવમુક્ત્વા તુ ભગવાંસ્તથા તત્કૃતવાન્ ક્વચિત્

ભગવાને આમ કહીને ત્યાં જ એ પ્રમાણે કર્યું.

તતઃ સાપ્યાયિતા દેવી તોયેન શુભલક્ષણા

પછી શુભ લક્ષણોવાળી દેવીને પાણીથી તાજગી મળી.

દેવી દૃષ્ટ્વા તદાશ્ચર્યં વિસ્મયોત્ફુલ્લલોચના

દેવી એ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને આશ્ચર્યથી આંખો ફાટીને રહી ગઈ.

એતન્મે સંશયં રાજન્કથયસ્વ તપોધન એષ દેવો મહાદેવિ વિવસ્વાન્નામ નામતઃ

રાજા, મને આ શંકા છે, કહો; હે તપસ્વી, આ દેવનું નામ વિવસ્વાન છે, હે મહાદેવી.

તવાનુકમ્પયા દેવિ મુક્ત્વાકાશમિહાગતઃ

હે દેવી, તારા પર કૃપાથી એ આકાશ છોડીને અહીં આવ્યો છે.

કરવાણ્યસ્ય કાં પ્રીતિં જ્ઞાયતામસ્ય વાચ્છિતમ્

એને કઈ ખુશી આપું, એ શું ઈચ્છે છે, એ મને જાણાવો.

વિજ્ઞાપયામાસ તદા ભગવન્ કિં કરોમિ તે

પછી તેણે પૂછ્યું, 'હે ભગવાન, હું તમારા માટે શું કરું?'