વરાહપુરાણમ્

નનુ પશ્યામ્યહં દેવિ કિંચિદ્ધૈમં ન ચાયસમ્

હે દેવી, હું અહીં થોડું સોનાં તો જોઈ રહ્યો છું, પણ લોહ નથી.

એવમુક્તા મહાદેવી તેન રાજ્ઞા સુશોભના 208.

એ રાજાએ આ રીતે કહ્યાં પછી, મહાદેવી તેજસ્વી રાણી,

ગચ્છ રાજન્યથાકામમનુયાસ્યામિ પૃષ્ઠતઃ

હે રાજા, તમે જેમ ઈચ્છો તેમ જાઓ, હું પાછળથી આવીષ.

તતો રાજા ચ દેવી ચ ક્ષેત્રં મૃગયતસ્તદા

પછી રાજા અને રાણી એ સમયે ખેતર શોધવા ગયા.

ઇદં ભદ્રં મમ ક્ષેત્રમાસ્સ્વાત્ર વરવર્ણિનિ

હે સુંદર રંગવાળી, આ મારું શુભ ખેતર છે; અહીં બેઠી જા.

અહં છિનદ્મિ વૈ દેવિ ત્વમેતાઞ્છોધય પ્રિયે

હું કાપીશ, હે દેવી; તું આ બધું સાફ કર, પ્રિયે.

એવમુક્તા મહાદેવી તેન રાજ્ઞા તપોધન

એ રાજાએ આ રીતે કહ્યાં પછી, તેજસ્વી મહાદેવી,

વૃક્ષોઽત્ર દૃશ્યતે પાર્શ્વે સૌવર્ણો ગુલ્મ એવ ચ

અહીં બાજુએ સોનાનું વૃક્ષ અને સોનાની ઝાડી દેખાય છે.

કથં ક્ષેત્રં કરિષ્યાવો હૃદ્રોગસ્ય તુ કારકમ્

આવું ખેતર કેવી રીતે બનાવીએ, જે હૃદયને દુઃખ આપે છે?

અસ્મિન્વાપિ કૃતં કર્મ કથં ગુણકરં ભવેત્

અહીં કામ કર્યું હોય તો પણ, તે કેવી રીતે સારું પરિણામ આપશે?

શુભં સાનુનયં વાક્યં ભૂતાનાં ગુણવત્સલઃ

જે જીવજંતુઓને પ્રેમ કરે છે, શુભ અને નરમ વાણી બોલે છે.

પાનીયસ્ય તુ પાર્શ્વેન સન્નિકૃષ્ટેન સુન્દરિ 208.

પાણીના કિનારે, સુન્દરી,

અયં ગૃહો મહાદેવિ ન ચ બાધાઽત્ર કસ્યચિત્

આ ઘર છે, મહાદેવી, અહીં કોઈને કોઈ તકલીફ નથી.

વિયન્મધ્યે તથોગ્રશ્ચ સવિતા તપતે સદા

આકાશના મધ્યમાં, તીવ્ર સૂર્ય હંમેશા તેજ આપે છે.

પ્રવૃદ્ધો દારુણો ઘર્મઃ કાલશ્ચૈવાતિદારુણઃ

ઘર્મા વધતો જાય છે, અને ઋતુ પણ બહુ જ કઠોર છે.

સ્નિગ્ધૌ તામ્રતલૌ પાદૌ તસ્યાં સન્તાપમાગતૌ

ત્યાં તેના પગો, કોમળ અને તાંબાના રંગ જેવા, ગરમીથી દાઝી જાય છે.

સૂર્યસ્ય પાદા મધ્યાહ્ને તાપયન્ત્યગ્નિસન્નિભાઃ

મધ્યાહ્ને, સૂર્યના પગો અગ્નિ જેવો તેજ આપીને બળે છે.

તૃષિતાસ્મિ મહારાજ ભૃશમુષ્ણેન પીડિતા

હું તરસી ગઈ છું, મહારાજા, ભારે ઉષ્ણતાથી બહુ પીડાઈ છું.

ઇત્યુક્ત્વા પતિતા દેવી વિહ્વલા દુઃખપીડિતા

આવું કહીને, દેવી દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ પડી ગઈ.

યદૃચ્છયા પતન્ત્યા તુ સૂર્યઃ કોપેન વીક્ષિતઃ

જ્યારે તે અચાનક પડી ગઈ, ત્યારે સૂર્યને ક્રોધથી જોયો ગયો.

દિવં મુક્ત્વા મહાતેજાઃ પતિતો ધરણીતલે

આકાશ છોડીને, તેજસ્વી પૃથ્વી પર પડી ગયો.

કિમર્થમિહ તેજસ્વિંસ્ત્યક્ત્વા મણ્ડલમાગતઃ 208.

તેજસ્વી, તું તારો મંડળ કેમ છોડીને અહીં આવ્યો છે?

એવં બ્રુવન્તં રાજાનં સૂર્યઃ સાનુનયોઽબ્રવીત્

રાજા એ આમ પૂછ્યું ત્યારે, સૂર્યએ શાંતિથી ઉત્તર આપ્યો:

તતોઽહં પતિતો રાજંસ્તવ કાર્યાનુશાસનઃ

માટે, રાજા, હું તારી આજ્ઞા અનુસાર અહીં પડ્યો છું.

પૃથિવ્યાં સ્વર્ગલોકે વા ન કાચિદિહ દૃશ્યતે

પૃથ્વી પર કે સ્વર્ગમાં, આવું ક્યાંય જોવા મળતું નથી.

અહો ધૈર્યં ચ શક્તિશ્ચ તવૈવં શંસિતા ગુણાઃ

અરે, તારી ધીરજ અને શક્તિ—આવા ગુણો ખરેખર વખાણવા લાયક છે.

અનુરૂપા વિશુદ્ધા ચ તપસા ચ વરાઙ્ગના

તે યોગ્ય છે, શુદ્ધ છે અને તપથી ઉત્તમ સ્ત્રી છે.

સદૃશી તે મહાભાગ શક્રસ્યેવ યથા શચી

મહાભાગ્યશાળી, તે તારી જેવી જ છે, જેમ ઇન્દ્ર માટે શચી છે.

અનુરૂપઃ સુરૂપો વા યતો જાતઃ સુયન્ત્રિતઃ

તે જ્યાથી જન્મી છે, તે યોગ્ય, સુંદર અને સંયમિત છે.