પાયસેન વપુઃપુષ્ટિં કૃસરાત્સ્નિગ્ધસૌમ્યતામ્
પાયસ આપવાથી શરીર મજબૂત બને છે અને ઘીવાળું ભાત આપવાથી સ્વભાવ નરમ અને મીઠો બને છે.
રથૈર્દિવ્યં વિમાનં તુ શિબિકાં ચૈવ માનવઃ
રથ આપવાથી મનુષ્યને દિવ્ય વિમાન અને શિબિકા મળે છે.
અભયસ્ય પ્રદાનેન સર્વકામાનવાપ્નુયાત્
અભય આપવાથી સર્વે ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે.
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે સંસારચક્રે પુરુષવિલોભનં નામ સપ્તાધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં સંસારચક્રમાં પુરુષોની મોહમાયાનું નામ ધરાવતો બેસો સત્તરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
અથ પતિવ્રતોપાખ્યાનવર્ણનમ્ મુહૂર્ત્તસ્ય તુ કાલસ્ય દિવ્યાભરણભૂષિતાન્
હવે પતિવ્રતા સ્ત્રીની વાર્તા: એ સમયે, દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન—
બ્રાહ્મણાસ્તપસા સિદ્ધાઃ સપત્નીકાઃ સબાન્ધવાઃ
બ્રાહ્મણો, તપથી સિદ્ધ, પત્ની અને બંધુઓ સાથે—
વિવર્ણવદનો રાજા પ્રભાતેજોવિવર્જિતઃ
રાજા, ફિક્કું ચહેરું અને તેજ વિનાનું શરીર ધરાવતો—
તં તથા નિષ્પ્રભં દૃષ્ટ્વા ધર્મરાજં તપોધનઃ
એવો તેજહીન ધર્મરાજા જોઈને તપસ્વીએ તેને નિહાળ્યો.
અપિ ત્વં ભ્રાજમાનસ્તુ પશોઃ પતિરિવાપરઃ
તમે તો એવી તેજસ્વી છાંયાં ફેંકો છો, જેમ કે પશુઓના બીજા કોઈ સ્વામી હોય.
વિનિઃશ્વસન્યથા નાગઃ કસ્માત્ત્વં પરિતપ્યસે
તમે સાપ જેવો ઊંડો ઉચ્છ્વાસ કેમ છોડો છો અને આટલું દુઃખ શા માટે કરો છો?
યમ ઉવાચ યન્મયા હીદૃશં દૃષ્ટં શ્રૂયતાં તન્મહામુને
યમરાજે કહ્યું: હે મહાન ઋષિ, મેં જે જોયું છે, એ તમે સાંભળો.
યાયાવરાસ્તુ યે વિપ્રા ઉઞ્છવૃત્તિપરાયણાઃ
જે બ્રાહ્મણો ભિક્ષાટન કરીને જીવન ગુજારે છે,
અતિથિપ્રિયકાશ્ચૈવ નિત્યયુક્તા જિતેન્દ્રિયાઃ
અને જેઓ અતિથિ સેવા કરવી ગમે છે, સદા સતર્ક અને ઇન્દ્રિયજિત છે,
ન ચ મામુપતિષ્ઠન્તિ ન ચૈવ વશગા મમ 208.
એ લોકો મારા પાસે આવતાં નથી અને તેઓ મારા વશમાં પણ નથી.
દિવ્યગન્ધૈર્વિલિપ્તાઙ્ગા માલ્યભૂષિતવાસસઃ
તેમના અંગો દિવ્ય સુગંધોથી સુગંધિત છે, ફૂલોની વણાવેલી માળા અને સુંદર વસ્ત્રોથી સજ્જ છે.
મૃત્યો તિષ્ઠસિ કસ્યાર્થે કો વા મૃત્યુઃ કથં ભવેત્
હે મૃત્યુ, તમે અહીં કોના માટે ઊભા છો? મૃત્યુ કોણ છે અને તે કેવી રીતે થાય છે?
લોભાસક્તાન્સદા હંસિ પાપિષ્ઠાન્ધર્મવર્જિતાન્
તમે હંમેશા લોભમાં ફસાયેલા, પાપી અને ધર્મથી વિમુખ લોકોને જ મારો છો.
નિગ્રહાનુગ્રહૌ નાપિ મયા શક્યૌ મહાત્મનામ્
મહાન આત્માઓને દંડ આપવો કે કૃપા કરવી મારા હાથમાં નથી.
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર વિમાનેન મહાદ્યુતિઃ
એ જ સમયે ત્યાં એક તેજસ્વી દેવદૂત વિમાનમાં આવી પહોંચ્યા.
મહતા તૂર્યઘોષેણ સમ્પ્રાપ્તા પ્રિયદર્શના
મોટા વાદ્યોના ઘંઘાટ સાથે, સુંદર દેખાવાળી એ સ્ત્રી આવી.
સાબ્રવીત્તુ વિમાનસ્થા સાધયન્તી શુભાઙ્ગના
એ શુભાંગી સ્ત્રીએ વિમાનમાં ઊભી રહીને વાત કરી.
પતિવ્રતોવાચ મૈવમીર્ષાં કુરુષ્વ ત્વં બ્રાહ્મણેષુ તપસ્વિસુ અચિન્ત્યાઃ સર્વભૂતાનાં બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ
પતિવ્રતા સ્ત્રીએ કહ્યું: તપસ્વી બ્રાહ્મણો પ્રત્યે તમે ઈર્ષ્યા ન કરો; વેદપારંગત બ્રાહ્મણો બધાં જીવોથી પર છે, તેમને સમજવું અશક્ય છે.
બ્રાહ્મણાઃ સતતં પૂજ્યા બ્રાહ્મણાઃ સર્વદેવતાઃ 208.
બ્રાહ્મણો હંમેશા પૂજનીય છે; બ્રાહ્મણો સર્વ દેવતાઓ સમાન છે.
ત્વયા શુભાશુભં કર્મ નિત્યં પૂજા મનસ્વિનામ્
તમારા દ્વારા સદાય સારા કે ખરાબ કર્મો વિદ્વાનોને અર્પણ થાય છે.
પ્રયાતા ગગને દૃષ્ટા વિદ્યુત્સૌદામિની યથા
એ સ્ત્રી આકાશમાં વીજળીની ચમક જેવી દૃશ્યમાન થઇને દૂર જતી રહી.
અબ્રવીન્નારદસ્તત્ર ધર્મરાજં તથાગતમ્
ત્યાં નારદજીએ આવેલા ધર્મરાજાને કહ્યું.
નારદ ઉવાચ યા ત્વયા પૂજિતા રાજન્ હિતમુક્ત્વા ગતા પુનઃ
નારદએ કહ્યું: રાજા, જેને તમે પૂજી હતી, જે લાભદાયક વાત કહીને પછી ચાલ્યા ગઈ—
એતદિચ્છામ્યહં જ્ઞાતું પરં કૌતૂહલં હિ મે
આ વિશે મને જાણવાની ઇચ્છા છે; મારું મન ખૂબ જ ઉત્સુક છે.
યમ ઉવાચ એષા મયા યથા તાત પૂજિતાપિ ચ કૃત્સ્નશઃ
યમરાજએ કહ્યું: બેટા, મેં તેને પૂરેપૂરી રીતે પૂજ્યા છતાં—
પુરા કૃતયુગે તાત નિમિર્નામ મહાયશાઃ
પહેલા કૃતયુગમાં નિમી નામે એક મહાન પ્રતિષ્ઠિત રાજા હતો.