કુલેષુ સુદરિદ્રેષુ સઞ્જાતાઃ પાપકર્મિણઃ 198.
અતિ ગરીબ કુટુંબોમાં જન્મેલા, તેઓ પાપના કાર્યો કરે છે.
વૃત્તસ્થા ભુઞ્જતે હેમાંશ્ચાતુર્વર્ણ્યાન્વિશેષતઃ
સારા આચરણવાળા લોકો, ખાસ કરીને ચાર વર્ણોમાં, સોનાનો આનંદ માણે છે.
ઇહ વિશ્રામ્ય તે ધીરાઃ કિંચિત્કાલં સહાનુગાઃ
અહીં ધીરજવાળા લોકો પોતાના અનુયાયીઓ સાથે થોડો સમય આરામ કરે છે.
બહુસુન્દરનારીકે સમૃદ્ધે સુસમાહિતાઃ
તેઓ અનેક સુંદર સ્ત્રીઓ વચ્ચે સમૃદ્ધિમાં, એકાગ્રતાપૂર્વક સ્થિર રહે છે.
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે સંસારચક્ર યાતનાનાં સ્વરૂપવર્ણનં નામાષ્ટનવત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ભગવદ્ગ્રંથમાં 'સંસારચક્રની યાતનાઓના સ્વરૂપનું વર્ણન' નામે એકસો ને નવ્વું અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
પુનઃ સંસારચક્રયાતનાસ્વરૂપવર્ણનમ્ તસ્મિન્ ક્ષિતિતલં સર્વમાયસૈઃ કણ્ટકૈશ્ચિતમ્
ફરીથી સંસારચક્રની યાતનાઓના સ્વરૂપનું વર્ણન: ત્યાં આખી ધરતી માયાના કાંટાઓથી છવાઈ ગઈ છે.
અથાન્યે છિન્નપાદાસ્તુ છિન્નપાણિશિરોધરાઃ
પછી, કેટલાકના પગ કપાઈ ગયા છે, હાથ, માથું અને ગળા પણ કપાઈ ગયા છે.
યે તુ ધર્મરતા દાતા વપુષ્મન્તો યથા ગૃહે
જે લોકો ધર્મમાં રત, દાનશીલ અને સુંદર છે, જેમ પોતાના ઘરમાં રહે છે—
યાચમાનાઃ સ્થિતા નિત્યં સુશીતૈસ્તોયભોજનૈઃ
એવા લોકો હંમેશા ઠંડા પાણી અને ભોજન સાથે ઉભા રહી માગે છે.
કૃત્વા પૂજાં પરાં તત્ર પ્રતીક્ષન્તે પરં જનમ્
ત્યાં શ્રેષ્ઠ પૂજા કરીને, તેઓ બીજાં લોકોની રાહ જુએ છે.
આલોકે ચ પ્રદર્શ્યન્તે વૃક્ષાશ્ચ ભુવનાનિ ચ
પ્રકાશમાં વૃક્ષો અને લોકોએ દેખાડવામાં આવે છે.
તત્ર ગત્વા તુ તે દૂતાઃ પ્રવિશન્તિ સુદારુણાઃ
ત્યાં જઈને, એ દૂતો ખૂબ જ ભયાનક રીતે પ્રવેશ કરે છે.
અથાન્યે તુ શ્વભિર્ઘોરૈરાપાદતલમસ્તકમ્
પછી બીજા લોકોને ભયાનક કૂતરાઓ પગથી લઈને માથા સુધી ચાવી જાય છે.
અથાન્યે તુ મહારૂપા મહાદંષ્ટ્રા ભયાનકાઃ
પછી કેટલાક બહુ મોટાં, ભયાનક દાંતવાળા અને ડરાવના રૂપવાળા પ્રાણીઓ આવે છે.
અન્નાનિ દીયમાનાનિ ભક્ષ્યાણિ વિવિધાનિ ચ 199.
તેમને વિવિધ પ્રકારના ખોરાક અને સ્વાદિષ્ટ વસ્તુઓ આપવામાં આવે છે,
અયઃશરમયી નારી વહ્નિતપ્તા સુદારુણા
લોખંડના તીરોમાંથી બનેલી, અગ્નિમાં ગરમ કરેલી, અત્યંત ભયાનક એવી એક સ્ત્રી છે,
ધાવન્તં ચાનુધાવંતી ત્વિદં વચનમબ્રવીત્
જે ભાગતા પુરુષનો પીછો કરે છે અને દોડતી વખતે આ શબ્દો કહે છે:
માતૃષ્વસા તે દુર્બુદ્ધે માતુલાની પિતૃષ્વસા
"હે દુર્વૃત્તિવાળા, તારી માતાની બહેન, તારા મામાની પત્ની, તારી પિતાની બહેન—
શ્રોત્રિયાણાં દ્વિજાતીનાં જાયા વૈ ધર્ષિતાસ્ત્વયા
—અને પંડિત બ્રાહ્મણો તથા દ્વિજાતિઓની પત્નીઓ—તમે તેમને અપમાનિત કર્યા છે."
કિં પ્રધાવસિ નિર્લજ્જ વ્યસનૈશ્ચોપપાદિતઃ
"હે નિર્લજ્જ, તું કેમ ભાગે છે? તારા પોતાના દુર્ગુણોથી પીડાય છે."
એવં વૈ બોધયન્તીહ શ્રાવયન્તિ પુનઃપુનઃ
આ રીતે તેને સમજાવે છે અને વારંવાર એ વાતો તેના કાનમાં પાડે છે.
જ્ઞાનિનાં ચ સહસ્રેષુ જાતં જાતં તથા સ્ત્રિયઃ
હજારો જ્ઞાની લોકોમાં આવી સ્ત્રીઓ વારંવાર જન્મે છે.
વૃષલીર્બહુલૈર્દુઃખૈઃ કિં ક્રન્દસિ પુનઃ પુનઃ
"હે પાપી, નીચ જાતિની સ્ત્રીઓથી મળતા અનેક દુઃખોથી તું વારંવાર કેમ રડે છે?"
દશધા ત્વં મયા પાપ નીયમાનઃ પુનઃપુનઃ
"હે પાપી, હું તને દસ વખત ફરીથી ખેંચી લઈ જઈશ."
ન મોક્ષ્યસે મયા પાપ કુતો ગચ્છસિ મૂઢ વૈ 199.
"હે પાપી, હું તને છોડવાનો નથી; તું ક્યાં જાય છે, હે મૂર્ખ?"
તત્ર તત્રૈવ પાપ ત્વાં ન ત્યક્ષ્યે પારદારિકમ્
"હે પાપી, તું જ્યાં પણ જાય, હું તને છોડવાનો નથી, હે પરસ્ત્રીગામી."
ગોપાલા ઇવ દણ્ડેન કાલયન્તો મુહુર્મુહુઃ
ગવાળાઓ જેમ લાકડી વડે પશુઓને હંકારે છે, એમ તેઓ વારંવાર તેને હંકારે છે.
ભક્ષ્યન્તે શ્વાપદૈરન્યૈઃ શ્વભિઃ કાકૈસ્તથાઽપરે
બીજા જંગલી પ્રાણીઓ, કૂતરાઓ અને કાગડાઓ પણ તેને ચાવી જાય છે.
દાવાગ્નિસદૃશાકારં પ્રદીપ્તં સર્વતોઽર્ચિષા
તે સર્વત્ર જ્વાળાઓથી ધધકતું, જંગલના અગ્નિ જેવું અગ્નિ જોઈ છે.
દહ્યમાનાન્સુતપ્તાંશ્ચ સંશ્રયન્તે દ્રુમાન્પુનઃ
બળી ને તપાઈ ગયેલા લોકો ફરીથી વૃક્ષોની છાંયમાં આશરો લે છે.