વરાહપુરાણમ્

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે સંસારચક્રે કૃતાન્તકાલમૃત્યુકિઙ્કરવર્ણનં નામ સપ્તનવત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં સંસારચક્રમાં કૃતાંતના દૂતોનું વર્ણન કરતો સો સત્તાવનમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

અથ સંસારચક્રયાતનાસ્વરૂપવર્ણનમ્ મામેકમૃષભં તત્ર દર્શનં ચ દદૌ યમઃ

હવે સંસારના ચક્રમાં થતી પીડાઓનું સ્વરૂપ વર્ણવવામાં આવે છે. ત્યાં યમરાજે મને એક માત્ર વાછરડાનું દર્શન કરાવ્યું.

યાથાતથ્યેન મે પૂજા કાર્યેણ વિધિનાઽકરોત્

તેણે મારી પૂજા સાચી રીત અને નિયમ પ્રમાણે કરી.

અબ્રવીચ્ચ પુનર્હૃષ્ટો હ્યાસ્યતાં ચ વરાસને

પછી આનંદિત થઈને તેણે ફરી કહ્યું: 'મહેરબાની કરીને આ સન્માનના આસન પર બેસો.'

તસ્ય વક્ત્રં મહારૌદ્રં નિત્યમેવ ભયાનકમ્

તેનું મુખ બહુ જ ભયાનક અને હંમેશા ડરાવનારું હતું.

લોહિતે તસ્ય વૈ નેત્રે જલ્પતશ્ચ પુનઃપુનઃ

તેની આંખો લાલ લોહિયાળ હતી અને તે વારંવાર બોલતો હતો.

તતોઽહં તસ્ય ભાવેન ભાવિતશ્ચ પુનઃપુનઃ

પછી, તેના સ્વભાવને જોઈને, હું વારંવાર ભાવુક થઈ જતો હતો.

તસ્ય પ્રીતિકરં સદ્યઃ સર્વદોષવિનાશનમ્

ત્યારે, મેં તરત જ તેને પ્રસન્ન કરતું અને બધાં દોષો દૂર કરતું સ્તોત્ર બોલ્યું.

કાલવૃદ્ધિકરં સ્તોત્રં ક્ષિપ્રં તત્ર ઉદીરયન્

તે સ્તોત્ર આયુષ્ય વધારતું અને કાળના પ્રભાવને ઝડપથી દૂર કરતું હતું, એ મેં ત્યાં ઉચ્ચાર્યું.

ઋષિપુત્ર ઉવાચ પિતૄણાં પરમો દેવશ્ચતુષ્પાદ નમોઽસ્તુ તે

ઋષિપુત્રએ કહ્યું: 'ચતુર્પદ, પિતૃઓના સર્વોચ્ચ દેવ, તમને વંદન છે.'

કાલજ્ઞશ્ચ કૃતજ્ઞશ્ચ સત્યવાદી દૃઢવ્રતઃ 198.

તમે કાળને જાણો છો, કર્મને ઓળખો છો, સત્ય બોલો છો અને દૃઢ વ્રત ધરાવો છો.

કર્મ કારયિતા ચૈવ ભૂતભવ્ય ભવત્પ્રભો

તમે કર્મ કરાવનાર છો, ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાનના સ્વામી છો.

દણ્ડપાણે વિરૂપાક્ષ પાશહસ્ત નમોઽસ્તુ તે

દંડધારી, વિક્રાળ આંખોવાળા, પાશધારી, તમને વંદન છે.

કૃષ્ણવર્ણ દુરાધર્ષ તૈલરૂપ નમોઽસ્તુ તે

કાળી ચામડીવાળા, દુર્લભ, તેલરૂપ, તમને વંદન છે.

હવ્યકવ્યવહસ્ત્વં હિ પ્રભવિષ્ણો નમોઽસ્તુ તે

તમે દેવો અને પિતૃઓને અર્પણ સ્વીકારો છો, શક્તિશાળી પ્રભુ, તમને વંદન છે.

એકદૃગ્બહુદૃગ્ભૂત્વા કાલ મૃત્યો નમોઽસ્તુ તે

ક્યારેક એક આંખવાળા, ક્યારેક અનેક આંખવાળા, હે કાળ, હે મરણ, તમને વંદન છે.

ક્વચિદ્બાલઃ ક્વચિદ્વૃદ્ધઃ ક્વચિદ્રૌદ્રો નમોઽસ્તુ તે

ક્યારેક બાળક રૂપે, ક્યારેક વૃદ્ધ રૂપે, ક્યારેક ભયાનક રૂપે, તમને વંદન છે.

પ્રત્યક્ષ્યં દૃશ્યતે દેવ ત્વાં વિના ન ચ સિધ્યતિ

હે દેવ, તમે સીધા નજરે દેખાવ છો; તમારા વિના કશુંય પૂરું થતું નથી.

જપાનાં પરમં જપ્યં ત્વત્તશ્ચાન્યો ન દૃશ્યતે

બધા જાપોમાં તમારો જાપ શ્રેષ્ઠ છે; તમારાથી વિના બીજું કોઈ દેખાતું નથી.

પતિવ્રતાસ્તુ યા નાર્યો દુઃખિતાસ્તપસિ સ્થિતાઃ

પતિપ્રત્યે અખંડ ભક્તિ ધરાવતી, દુઃખ સહન કરતી અને તપમાં સ્થિર રહેલી સ્ત્રીઓ છે.

તસ્માત્ત્વં સર્વદેવેષુ ચૈકો ધર્મભૃતાં વરઃ 198.

તેથી, બધા દેવોમાંથી ધર્મને પાળનારા તું એકલો જ શ્રેષ્ઠ છે.

વૈશમ્પાયન ઉવાચ પરિતુષ્ટસ્તદા ધર્મો હ્યૌદ્દાલકસુતં પ્રતિ

વૈશંપાયન કહે છે: ત્યારે ધર્મ દેવ ઉદ્દાલકના પુત્રથી પ્રસન્ન થયા.

યમ ઉવાચ યાથાતથ્યેન વાક્યેન બ્રૂહિ કિં કરવાણિ તે

યમ કહે છે: સાચું બોલ, હું તારા માટે શું કરું?

વરં વરય ભદ્રં તે યં વરં કાઙ્ક્ષસે દ્વિજ

હે શુભેચ્છુક, તું જે ઈચ્છે છે એ વર માંગ, હે દ્વિજ.

ઋષિપુત્ર ઉવાચ યદિ ત્વં વરદો રાજન્સર્વભૂતહિતે રતઃ

ઋષિપુત્ર કહે છે: જો તું ખરેખર સર્વજીવોના કલ્યાણમાં લાગેલો વરદાતા રાજા છે,

દ્રષ્ટુમિચ્છામ્યહં દેવ તવ દેશં યથાતથમ્

હે દેવ, હું તારો દેશ જેમ છે તેમ જોવા માંગું છું.

સર્વં દર્શય મે રાજન્યદિ ત્વં વરદો મમ

હે રાજા, જો તું ખરેખર મને વર આપનારો છે તો મને બધું બતાવ.

દર્શયસ્વ મહાભાગ સર્વલોકસ્ય ચિન્તક

હે મહાભાગ, બધા લોકની ચિંતા કરનાર, મને એ બધું દર્શા.

એવમુક્તો મહાતેજા દ્વારસ્થં સંદિદેશ હ

આ રીતે કહ્યા પછી, મહાતેજસ્વી એ દ્વાર પર ઉભેલા દૂતને આદેશ આપ્યો.