સ્વકર્મભિઃ પ્રદૃશ્યન્તે સ્થૂલાઃ સૂક્ષ્માશ્ચ જન્તવઃ
ત્યાં પોતાના કર્મ પ્રમાણે મોટાં અને નાનાં જીવ જોવા મળે છે.
અઙ્ગાનિ ચૈવ સીદન્તિ મનો વિહ્વલતીવ મે
મારા અંગો દુર્બળ થઈ રહ્યા છે અને મન પણ ગભરાઈ ગયું છે.
તથાપિ કથયિષ્યામિ યથાદૃષ્ટં તથાશ્રુતમ્
છતાં પણ, મેં જે જોયું અને સાંભળ્યું છે, એ પ્રમાણે કહિશ.
દૃશ્યતે ન ચ દૃશ્યેત નાનાવૃક્ષસમાકુલા
એ શહેર દેખાય છે પણ જાણે દેખાતું નથી, અને અનેક પ્રકારના વૃક્ષોથી ઘેરાયેલું છે.
પ્રસન્નેન ચ તોયેન શીતલેન સુગન્ધિના
ત્યાંનું પાણી સ્વચ્છ, ઠંડુ અને સુગંધિત છે.
ભ્રાજતે સરિતાં શ્રેષ્ઠા સર્વપાપપ્રણાશિની
ત્યાંની શ્રેષ્ઠ નદી તેજસ્વી છે અને સર્વ પાપો દૂર કરે છે.
અમરાઃ ક્રીડમાનાશ્ચ જલક્રીડાં પુનઃપુનઃ
દેવતાઓ ત્યાં વારંવાર જળક્રીડા કરતાં રમે છે.
ભુજઙ્ગાવનતાઙ્ગ્યશ્ચ કિન્નર્યશ્ચ સુગાયનાઃ
વાંકડા શરીરવાળી અને મીઠી બાનીથી ગાવતી કિનારીઓ તથા સાપો પણ ત્યાં છે.
એવં નારીસહસ્રાણિ તત્ર દિવ્યાનિ નિત્યશઃ
એ રીતે, હજારો દૈવી સ્ત્રીઓ ત્યાં હંમેશા હાજર રહે છે.
તત્રાપરે વૃક્ષષણ્ડા નિત્યપુષ્પફલાન્વિતાઃ 196.
બીજી બાજુ, ત્યાં ફૂલો અને ફળોથી ભરપૂર વૃક્ષોના ઝાડ છે.
પ્રમદાશ્ચ જલે તત્ર કામરૂપાઃ સુમેખલાઃ
ત્યાં પાણીમાં સુંદર કમરપટ્ટા પહેરેલી, મનમોહક રૂપ ધારણ કરી શકતી સ્ત્રીઓ વસે છે.
તાં નદીં ક્ષોભયન્ત્યસ્તાઃ ક્રીડન્તિ સહિતાઃ પ્રિયૈઃ
આ સ્ત્રીઓ પોતાના પ્રિયજન સાથે મળીને નદીમાં રમે છે અને આનંદથી પાણી હલાવે છે.
જલતૂર્યનિનાદેન ભૂષણાનાં સ્વનેન ચ
પાણીના વાદ્યોના અવાજ અને તેમના આભૂષણોની ઝણકારથી વાતાવરણ ગુંજી ઉઠે છે.
વૈવસ્વતી નામ મહાનદી સા શુભા નદીનાં પ્રવરાઽતિરમ્યા
આ શુભ નદીનું નામ વૈવસ્વતી છે; તે નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ અને અત્યંત મનોહર છે.
તોયાનુરૂપા ચ મનોહરા ચ દિવ્યેન તોયેન સદૈવ પૂર્ણા
તે નદી પોતાના મનમોહક પાણી જેવી જ સુંદર છે અને હંમેશા દિવ્ય, આકર્ષક જળથી ભરપૂર રહે છે.
રથાઙ્ગસાહ્વૈઃ પ્રવરૈશ્ચ પદ્મૈઃ પ્રતપ્તજામ્બૂનદ કર્ણિકાભિઃ
તે નદી રથાંગ નામના શ્રેષ્ઠ કમળોથી શોભાયમાન છે, જેમના મધ્યમાં પીગળેલા સોનાની જેમ ચમકતા સુવર્ણ કર્ણિકા છે.
યસ્યાસ્તુ તોયં વિમલં સુગન્ધિ સ્વાદુ પ્રસન્નં ત્વમૃતોપમં ચ
આ નદીનું જળ નિર્મળ, સુગંધિત, મીઠું, સ્વચ્છ અને સાચે જ અમૃત સમાન છે.
નાર્યઃ સુરૂપા મદવિહ્વલાશ્ચ ક્રીડન્તિ તા યત્ર મનોજ્ઞરૂપાઃ
ત્યાં સુંદર અને આનંદમાં મસ્ત સ્ત્રીઓ મનોહર રૂપમાં રમે છે.
યા દેવતાનામપિ પૂજનીયા તપોનિધીનાં ચ તથા મુનીનામ્
આ નદી દેવતાઓ, મહાન તપસ્વીઓ અને ઋષિઓ માટે પણ પૂજનીય છે.
જલં ચ દત્તં બહુભિર્નરૈશ્ચ તસ્યાઃ સ્વરૂપપ્રતિમા ચ નિષ્ઠા 196.
અહીં અનેક પુરુષોએ પાણી અર્પણ કર્યું છે અને આ નદીનું સાચું સ્વરૂપ એ જ તેનું તત્વ છે.
વાદિત્રગીતસ્વનતાલયુક્તા ગાયન્તિ નાર્યઃ સહિતાઃ સદા હિ
અહીં સ્ત્રીઓ હંમેશા સંગીત અને વાદ્યોના તાલ સાથે મળીને ગાય છે.
કુર્વન્તિ સંહર્ષમિવ સ્વનેન મનોજ્ઞરૂપા દિવિ દેવતાનામ્
તેમના મનોહર રૂપ અને મધુર અવાજથી તેઓ સ્વર્ગમાં દેવતાઓને આનંદ આપે છે.
પ્રાસાદકુઞ્જેષુ વિહાર્યમાણા ન તૃપ્તિમેવં બહુ તાઃ પ્રયાન્તિ
પ્રાસાદના બગીચાઓમાં આનંદ માણતી આ સ્ત્રીઓ કેટલીય વખત રમે છતાં ક્યારેય થાકતી નથી.
ક્વચિત્ સુગન્ધઃ પ્રચચાર ભૂયઃ પ્રાસાદરોધં પ્રવિરૂઢમાર્ગઃ
ક્યારેક સુગંધિત વાયુ પ્રસરે છે, જે પ્રાસાદના માર્ગો અને બારીક રસ્તાઓમાં વ્યાપી જાય છે.
તથાઽપરે ક્રીડનકાઃ સકાન્તાઃ સુવર્ણવેદીકૃતસાનુશોભાઃ
બીજી જગ્યાએ, કેટલીક સ્ત્રીઓ પોતાના પ્રિયજન સાથે સુવર્ણ ચબુતરાઓ પર રમે છે અને તેથે તેજસ્વી દેખાય છે.
શક્યો વિભાગો ન હિ રમ્યતાયા હ્યસૌ દિનૈર્વા બહુભિઃ પ્રવક્તુમ્
આ આનંદની વિશેષતા કેટલીય દિવસ પણ વર્ણવી શકાય તેવી નથી.
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે સંસારચક્રે ધર્મરાજપુરવર્ણનં નામ ષણ્ણવત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના સંસારચક્રમાં ધર્મરાજાપુરના વર્ણન નામક એકસો છન્નું અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
ઋષિપુત્ર ઉવાચ પ્રાકારેણ પરિક્ષિપ્તં પ્રાસાદશત શોભિતમ્
ઋષિપુત્રે કહ્યું: ભીતથી ઘેરાયેલું અને સૈંકડો મહેલો થી શોભાયમાન એવું શહેર હતું.
સમાલિખદિવાકાશં પ્રદીપ્તમિવ તેજસા
આકાશ જાણે ખોદી કાઢ્યું હોય એવું તેજથી તેજસ્વી બનીને દેખાતું હતું.
નાનાયન્ત્રૈઃ સમાકીર્ણં જ્વાલામાલાસમાયુતમ્
તે વિવિધ યંત્રોથી ભરેલું અને જ્વાળાની હારોથી ઘેરાયેલું હતું.