વરાહપુરાણમ્

તં નાચિકેતસં દૃષ્ટ્વા યમલોકાદિહાગતમ્

જ્યારે યમલોકમાંથી અહીં આવેલા નાચિકેતાને તેમણે જોયો,

કેચિદ્વિમનસશ્ચૈવ કેચિત્સંશયવાદિનઃ

કેટલાંક નિરાશ થયા અને કેટલાક શંકા સાથે વાત કરવા લાગ્યા.

ઋષય ઊચુઃ નાચિકેતઃ સુત પ્રાજ્ઞ સ્વધર્મપરિપાલક

ઋષિઓએ કહ્યું: 'હે બુદ્ધિશાળી પુત્ર નાચિકેતા, તું તો પોતાનો ધર્મ પાળનાર છે,

બ્રૂહિ સત્યં ત્વયા દૃષ્ટં શ્રુતં ચ સવિશેષકમ્

તમે જે જોયું અને સાંભળ્યું તે સત્ય અને વિગતે અમને કહો.

અપિ ગુહ્યં ચ વક્તવ્યં પૃષ્ટે સતિ વિશેષતઃ

જો કોઈ ખાસ પ્રશ્ન પૂછાયો હોય તો ગુપ્ત વાત પણ કહેવી જોઈએ.

મૃતં નૈવ પરં તાત દૃશ્યતે કાલમાયયા

હે પ્રિય, સમયની માયાથી મૃત્યુ પામેલા કોઈ પણ સાચા રૂપે દેખાતા નથી.

ઇહ ચૈવ કૃતં યત્તુ તત્પરત્રોપભુજ્યતે

અહીં જે કંઈ કરવામાં આવે છે, તેનું ફળ પરલોકમાં ભોગવવું પડે છે.

તથાઽત્ર દૃશ્યતે કાલે કાલસ્યૈવ તુ માયયા

અહીં પણ, યોગ્ય સમયે, બધું સમયની માયાથી જ દેખાય છે.

તસ્ય પારં ન ગચ્છન્તિ બહવઃ પારચિન્તકાઃ

ઘણા લોકો પાર પહોંચવાની ચિંતામાં રહે છે, પણ ત્યાં સુધી પહોંચી શકતા નથી.

ચિન્તયેત ન ચિન્તાઽત્ર મૃગયન્તિ ચ યદ્ધિતમ્ 194.

અહીં ચિંતાની જરૂર નથી; સાચું કલ્યાણ શોધવું જોઈએ.

ધર્મરાજસ્ય કિં રૂપં કાલો વા કીદૃશો મુને

ધર્મરાજનું સ્વરૂપ કેવું છે? હે મુનિ, સમય કયો અને કેવો છે?

કિંચ કુર્વન્પ્રમુચ્યેત કિં વા કર્મ સમાચરેત્

કયું કામ કરીને મુક્તિ મળે? કે પછી કયું કર્મ કરવું જોઈએ?

ક્રોધબન્ધનજં ક્લેશં કર્ષણં છેદનં તથા

ક્રોધના બંધનથી થતી પીડા, તકલીફ અને દુઃખને કેવી રીતે દૂર કરી શકાય?

જિતાત્માનઃ કથં યાન્તિ કથં ગચ્છતિ પાપકૃત્

જેણે પોતાને જીત્યા છે તેઓ કઈ રીતે આગળ વધે છે? અને પાપ કરનાર ક્યાં જાય છે?

પ્ રણયાત્સૌહૃદાત્સ્નેહાદસ્માભિરભિપૃચ્છિતમ્

મિત્રતા, સ્નેહ અને પ્રેમથી જ અમે તને આ પ્રશ્નો પૂછ્યા છે.

વૈશમ્પાયન ઉવાચ યદુવાચ મહારાજ શૃણુ તજ્જનમેજય

વૈશંપાયન બોલ્યા: મહારાજ, યદુએ કહ્યું હતું; હે જનમેજય, આ વાત ધ્યાનથી સાંભળો.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે સંસારચક્રે નચિકેતાગમનં નામ ચતુર્નવત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહ પુરાણમાં 'સંસારના ચક્રમાં નચિકેતાનું આગમન' નામનો એકસો ચોરાણું ચોપન અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ યમલોકસ્થપાપિવર્ણનમ્ કથ્યમાનં મયા વિપ્રાઃ શૃણ્વન્તુ તપસિ સ્થિતાઃ

હવે યમલોકમાં રહેતા પાપીઓનું વર્ણન શરૂ થાય છે. હે તપમાં સ્થિત વિદ્વાનો, હું જે કહું છું તે ધ્યાનથી સાંભળો.

સંસારં તુ યથાશક્તિ કથ્યમાનં નિબોધત

હવે હું જેટલું કહી શકું તેટલું સંસારના ચક્ર વિશે સમજાવું છું, તમે ધ્યાનથી સાંભળો.

તથા બ્રહ્મહણઃ પાપા યે ચ વિશ્વાસઘાતકાઃ

તે જ રીતે, બ્રાહ્મણહત્યા કરનાર અને વિશ્વાસઘાત કરનાર લોકો પણ પાપી છે.

કન્યાનાં દૂષકા યે ચ યે ચ પાપરતા નરાઃ

જે લોકો કન્યાઓનું અપમાન કરે છે અને જે પુરુષો હંમેશા પાપમાં રત રહે છે,

શૂદ્રાણાં યાજકાશ્ચૈવ હાહાભૂતા દ્વિજાતયઃ

અને જે લોકો શૂદ્રો માટે યજ્ઞ કરે છે, તેમજ દ્વિજાતિઓ જે પોતાનું માન ગુમાવી બેઠા છે,

સુરાપો બ્રહ્મહા ચૈવ યો દ્વિજો વીરઘાતકઃ

મદિરાપાન કરનાર, બ્રાહ્મણહત્યા કરનાર, અથવા જે દ્વિજવીર પુરુષનો વધ કરે છે,

માતૃત્યાગી પિતૃત્યાગી યઃ સ્વસાધ્વીં પરિત્યજેત્

જે પોતાની માતા, પિતા અથવા પોતાની સતી પત્નીને ત્યાગે છે,

ગૃહક્ષેત્રહરા યે ચ સેતુબન્ધવિનાશકાઃ

જે ઘરો કે ખેતરો ચોરી કરે છે, અથવા પુલોનો નાશ કરે છે,

અશૌચા નિર્દયાઃ પાપા હિંસકા વ્રતભઞ્જકાઃ

જે લોકો અશુદ્ધ, નિર્દયી, પાપી, હિંસક અથવા વ્રત તોડનારા છે,

ભૂમ્યામનૃતવાદી ચ વેદજીવી ચ યો દ્વિજઃ 195.૧

જે જમીન વિશે ખોટું બોલે છે, અથવા જે દ્વિજ વેદના આધારે જ જીવન પસાર કરે છે,

સર્વપાપસુસઙ્ગાશ્ચ ચિન્તકા યેઽતિવૈરિણઃ

જે બધા પ્રકારના પાપીઓ સાથે સંગત કરે છે, અને જે લોકો મનમાં ભારે દુશ્મનાવ રાખે છે,

પરવિત્તાપહારી ચ રાજઘાતી ચ યો નરઃ

જે બીજાના ધનની ચોરી કરે છે, અથવા જે રાજાનું વધ કરે છે,