વરાહપુરાણમ્

કચ્ચિદ્દૌવારિકાસ્તત્ર ન રૌદ્રાસ્ત્વાં યમાલયે

આશા છે કે યમલોકના દ્વારપાળોએ તને કઠોરતા બતાવી નથી.

કચ્ચિત્પન્થાસ્ત્વયા લબ્ધો નિર્ગમો વા યમાલયે

આશા છે કે તને યમલોકમાંથી બહાર આવવાનો માર્ગ મળી ગયો હતો.

ઋષયશ્ચ મહાભાગા દ્વિજાશ્ચ સુમહાવ્રતાઃ

મહાન અને પુણ્યવાન ઋષિઓ તથા મહાન વ્રત ધરાવનારા દ્વિજોએ,

એવમાભાષમાણં તુ શ્રુત્વા સર્વે વનૌકસઃ

આ રીતે પિતા બોલતા હતા તે સાંભળીને બધા વનવાસીઓ,

જપન્તશ્ચૈવ જાપ્યાનિ પૂજયન્તશ્ચ દેવતાઃ

જાપ કરતા અને દેવતાઓની પૂજા કરતા,

એકપાદેન તિષ્ઠન્તઃ પશ્યન્તોઽન્યે દિવાકરમ્

કેટલાંક એક પગ પર ઊભા રહીને, તો બીજાઓ સૂર્યને નિહાળતા હતા.

વૈશ્વાનરા મહાભાગાસ્તપસા સંશિતવ્રતાઃ

મહાન તપસ્વીઓ, દૃઢ વ્રતવાળા, અગ્નિ જેવી તેજસ્વી લાગતા હતા.

દિગ્વાસસશ્ચ ઋષયો દન્તોલૂખલિનસ્તથા

દિશાઓને જ વસ્ત્ર સમાન માનનારા ઋષિઓ અને દાંતને જ ઓખળ-મુસળ તરીકે વાપરનારા પણ ત્યાં હતા.

ધૂમદાશ્ચ તથા ચાન્યે તપ્યમાનાશ્ચ પાવકે

કેટલાંક ધૂમ્રપાન કરીને જીવન ગુજારતા, તો કેટલાક અગ્નિમાં તપાઈ રહેલા પણ ત્યાં જોવા મળ્યા.

ઉપવિષ્ટાસ્તથા ચાન્યે સ્થિતાશ્ચાન્યે સુયન્ત્રિતાઃ 194.

કેટલાંક બેઠેલા હતા, કેટલાક ઊભા હતા અને કેટલાક પોતાને સારી રીતે સંયમમાં રાખતા હતા.

તં નાચિકેતસં દૃષ્ટ્વા યમલોકાદિહાગતમ્

જ્યારે યમલોકમાંથી અહીં આવેલા નાચિકેતાને તેમણે જોયો,

કેચિદ્વિમનસશ્ચૈવ કેચિત્સંશયવાદિનઃ

કેટલાંક નિરાશ થયા અને કેટલાક શંકા સાથે વાત કરવા લાગ્યા.

ઋષય ઊચુઃ નાચિકેતઃ સુત પ્રાજ્ઞ સ્વધર્મપરિપાલક

ઋષિઓએ કહ્યું: 'હે બુદ્ધિશાળી પુત્ર નાચિકેતા, તું તો પોતાનો ધર્મ પાળનાર છે,

બ્રૂહિ સત્યં ત્વયા દૃષ્ટં શ્રુતં ચ સવિશેષકમ્

તમે જે જોયું અને સાંભળ્યું તે સત્ય અને વિગતે અમને કહો.

અપિ ગુહ્યં ચ વક્તવ્યં પૃષ્ટે સતિ વિશેષતઃ

જો કોઈ ખાસ પ્રશ્ન પૂછાયો હોય તો ગુપ્ત વાત પણ કહેવી જોઈએ.

મૃતં નૈવ પરં તાત દૃશ્યતે કાલમાયયા

હે પ્રિય, સમયની માયાથી મૃત્યુ પામેલા કોઈ પણ સાચા રૂપે દેખાતા નથી.

ઇહ ચૈવ કૃતં યત્તુ તત્પરત્રોપભુજ્યતે

અહીં જે કંઈ કરવામાં આવે છે, તેનું ફળ પરલોકમાં ભોગવવું પડે છે.

તથાઽત્ર દૃશ્યતે કાલે કાલસ્યૈવ તુ માયયા

અહીં પણ, યોગ્ય સમયે, બધું સમયની માયાથી જ દેખાય છે.

તસ્ય પારં ન ગચ્છન્તિ બહવઃ પારચિન્તકાઃ

ઘણા લોકો પાર પહોંચવાની ચિંતામાં રહે છે, પણ ત્યાં સુધી પહોંચી શકતા નથી.

ચિન્તયેત ન ચિન્તાઽત્ર મૃગયન્તિ ચ યદ્ધિતમ્ 194.

અહીં ચિંતાની જરૂર નથી; સાચું કલ્યાણ શોધવું જોઈએ.

ધર્મરાજસ્ય કિં રૂપં કાલો વા કીદૃશો મુને

ધર્મરાજનું સ્વરૂપ કેવું છે? હે મુનિ, સમય કયો અને કેવો છે?

કિંચ કુર્વન્પ્રમુચ્યેત કિં વા કર્મ સમાચરેત્

કયું કામ કરીને મુક્તિ મળે? કે પછી કયું કર્મ કરવું જોઈએ?

ક્રોધબન્ધનજં ક્લેશં કર્ષણં છેદનં તથા

ક્રોધના બંધનથી થતી પીડા, તકલીફ અને દુઃખને કેવી રીતે દૂર કરી શકાય?

જિતાત્માનઃ કથં યાન્તિ કથં ગચ્છતિ પાપકૃત્

જેણે પોતાને જીત્યા છે તેઓ કઈ રીતે આગળ વધે છે? અને પાપ કરનાર ક્યાં જાય છે?

પ્ રણયાત્સૌહૃદાત્સ્નેહાદસ્માભિરભિપૃચ્છિતમ્

મિત્રતા, સ્નેહ અને પ્રેમથી જ અમે તને આ પ્રશ્નો પૂછ્યા છે.

વૈશમ્પાયન ઉવાચ યદુવાચ મહારાજ શૃણુ તજ્જનમેજય

વૈશંપાયન બોલ્યા: મહારાજ, યદુએ કહ્યું હતું; હે જનમેજય, આ વાત ધ્યાનથી સાંભળો.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે સંસારચક્રે નચિકેતાગમનં નામ ચતુર્નવત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહ પુરાણમાં 'સંસારના ચક્રમાં નચિકેતાનું આગમન' નામનો એકસો ચોરાણું ચોપન અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ યમલોકસ્થપાપિવર્ણનમ્ કથ્યમાનં મયા વિપ્રાઃ શૃણ્વન્તુ તપસિ સ્થિતાઃ

હવે યમલોકમાં રહેતા પાપીઓનું વર્ણન શરૂ થાય છે. હે તપમાં સ્થિત વિદ્વાનો, હું જે કહું છું તે ધ્યાનથી સાંભળો.

સંસારં તુ યથાશક્તિ કથ્યમાનં નિબોધત

હવે હું જેટલું કહી શકું તેટલું સંસારના ચક્ર વિશે સમજાવું છું, તમે ધ્યાનથી સાંભળો.