વરાહપુરાણમ્

અશ્વમેધે તથા વૃત્તે રાજા વૈ જનમેજયઃ

જ્યારે અશ્વમેઘ યજ્ઞ પૂર્ણ થયો, ત્યારે રાજા જનમેજયે,

પ્રાયશ્ચિત્તં ચરિત્વૈવમાગતો ગજસાહ્વયમ્

પ્રાયશ્ચિત્ત કરીને ગજસાહ્વય ખાતે પહોંચ્યા.

ઋષિં પરમસમ્પન્નં વૈશમ્પાયનમઞ્જસા

ત્યાં તેમણે ઉત્તમ ગુણો ધરાવતા વૈશંપાયન ઋષિ પાસે ગયા.

કુરૂણાં પશ્ચિમો રાજા પશ્ચાત્તાપેન પીડિતઃ

કુરુ વંશનો અંતિમ રાજા, પછતાવાથી પીડિત હતો.

જનમેજય ઉવાચ કર્મપાકફલં યસ્મિન્માનુષૈરુપ ભુજ્યતે

જનમેજયે પૂછ્યું: કયા સ્થળે મનુષ્યો પોતાના કર્મફળનો અનુભવ કરે છે?

એતદિચ્છામ્યહં શ્રોતું કીદૃશં તુ યમાલયમ્

હું આ સાંભળવા ઇચ્છું છું—યમરાજનું ઘર કેવું છે?

ન ગચ્છેયં કથં વિપ્ર પ્રેતરાજ્ઞો નિવેશનમ્

હે બ્રાહ્મણ, હું કેવી રીતે મૃત્યુના રાજાના નિવાસસ્થાને જવાનું ટાળી શકું?

સૂત ઉવાચ ઉવાચ મધુરં વાક્યં રાજાનં જનમેજયમ્

સૂતજી કહે છે: તેણે રાજા જનમેજયને મીઠાં શબ્દોમાં ઉત્તર આપ્યો.

વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।। શૃણુ રાજન્પુરાવૃત્તાં કથાં પરમશોભનામ્ । ધર્મવૃદ્ધિકરીં નિત્યાં યશસ્યાં કીર્તિવર્દ્ધિનીમ્ ।। 193.

વૈશંપાયન કહે છે: હે રાજા, પ્રાચીન અને અતિ સુંદર એવી કથા સાંભળ, જે ધર્મ, યશ અને કીર્તિ વધારતી છે.

પાવનીં સર્વપાપાનાં પ્રવૃત્તૌ શુભકારિણીમ્

આ કથા સર્વ પાપોનું પાવન કરે છે અને તેના વર્ણનમાં શુભ ફળ આપે છે.

કશ્ચિદાસીત્પુરા રાજનૃષિઃ પરમધાર્મિકઃ

એક વખત, હે રાજા, એક અતિ ધર્મનિષ્ઠ ઋષિ હતા.

તસ્ય પુત્રો મહાતેજા યોગમાસ્થાય બુદ્ધિમાન્

તેમનો પુત્ર મહાન તેજસ્વી, બુદ્ધિશાળી અને યોગમાં સ્થિર હતો.

તેન રુષ્ટેન શપ્તોઽભૂત્પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ

તેના ગુસ્સાથી, તે પરમ ધર્મી પુત્રને શાપ મળ્યો હતો.

તથેત્યુક્ત્વા મહાતેજાઃ પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ

આ રીતે કહી, તેજસ્વી અને પરમ ધર્મી પુત્રે સંમતિ આપી.

ક્ષણેનાન્તર્હિતો જાતઃ પિતરં પ્રત્યુવાચ હ

પલકમાં અદૃશ્ય થઈ, પુત્રએ પોતાના પિતાને કહ્યું.

મા ભૂદ્વાક્યં ચ તે મિથ્યા ધાર્મિકસ્ય કદાચન

પવિત્ર મનવાળા માટે, તમારો શબ્દ ક્યારેય ખોટો ન થાય.

ઇહ ચૈવ પુનસ્તાવદાગમિષ્યે ન સંશયઃ

હું અહીં ફરીથી ચોક્કસ આવિશ—આમાં કોઈ શંકા નથી.

મિથ્યાભિશંસિનં તાત યથેષ્ટં તારયિષ્યતિ 193.

પિતા, જે ખોટી રીતે બોલે છે, તેને તે પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે બચાવશે.

અપ્રવૃત્તસ્ત્વસમ્ભાષ્યો યોઽહં મિથ્યા પ્રયુક્તવાન્

પણ હું, જે ખોટું બોલ્યો છું, હવે કોઈ કાર્ય કરવા કે વાત કરવા યોગ્ય નથી.

અહં પુત્ર ન સદ્વાદી ન ક્ષમે ધર્મદૂષિતમ્

પુત્ર, હું સત્ય બોલનાર નથી અને ધર્મનો ભંગ સહન કરતો નથી.

ધર્મજ્ઞશ્ચ યશસ્વી ચ નિત્યં ક્ષાન્તો જિતેન્દ્રિયઃ

જેને ધર્મનું જ્ઞાન છે, જે પ્રસિદ્ધ છે, સદા ક્ષમાશીલ છે અને ઇન્દ્રિયજિત છે.

યાચિતસ્ત્વં મયા પુત્ર ગન્તું વૈ તત્ર નાર્હસિ

પુત્ર, મેં તને વિનંતી કરી છે કે તું ત્યાં જશો નહીં—એ યોગ્ય નથી.

યદિ વૈવસ્વતો રાજા તત્ર પ્રાપ્તં યદૃચ્છયા

જો વૈવસ્વત રાજા ત્યાં સંયોગે આવી જાય,

વિનશ્યેયમહં પશ્ય કુલસેતુવિનાશનઃ

તો હું નાશ પામીશ—જુઓ, કુળના આધારનો વિનાશ થાય છે.

નરકસ્ય પુદિત્યાખ્યા દુઃખેન નરકં વિદુઃ

નરકમાં ‘પુદિત’ નામનું સ્થાન છે—લોકો તેને દુઃખથી ભરેલું નરક કહે છે.

અપુત્રસ્ય હિ તત્સર્વં મોઘં ભવતિ નિશ્ચયઃ

જેનાં પુત્ર નથી, તેના માટે આ બધું નિષ્ફળ થાય છે—આ નિશ્ચિત છે.

શુશ્રૂષાવાન્ભવેચ્છૂદ્રો વૈશ્યો વા કૃષિજીવનઃ

જે શૂદ્ર સેવા કરે છે, અથવા વૈશ્ય ખેતી કરીને જીવિકાપારજ કરે છે,

તપો વા વિપુલં તપ્ત્વા દત્ત્વા દાનમનુત્તમમ્ 193.

અથવા જે મોટું તપ કરે છે, કે શ્રેષ્ઠ દાન આપે છે,

પુત્રેણ લભતે જન્મ પૌત્રેણ તુ પિતામહઃ

પુત્રથી જન્મ મળે છે અને પૌત્રથી પિતામહને લાભ થાય છે.