વરાહરૂપી ભગવાન્પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરામ્
વરાહરૂપે ભગવાને ધરાને ઉત્તર આપ્યો.
શ્રીવરાહ ઉવાચ ઉત્પત્તિશ્ચૈવ દાનં ચ સર્વો યસ્ય ચ હીયતે
શ્રીવરાહે કહ્યું: ઉત્પત્તિ અને દાન તથા જેનાથી કંઈ ઘટે છે—
અહં બ્રહ્મા ચ રુદ્રશ્ચ કૃત્વા લોકસ્ય સંક્ષયમ્
હું, બ્રહ્મા અને રુદ્ર સાથે મળીને, જગતનું વિલય કરું છું.
તતો ભૂમે દક્ષિણાઙ્ગાત્પુરુષો મે વિનિઃસૃતઃ
પછી, હે ધરા, મારા દક્ષિણ અંગમાંથી એક પુરુષ પ્રગટ થયો.
તત્ર પપ્રચ્છ માં બ્રહ્મા મમ ગાત્રાદ્વિનિઃસૃતઃ
ત્યાં, મારા અંગમાંથી જન્મેલા બ્રહ્માએ મને પ્રશ્ન કર્યો.
સરહશ્ચ લઘુર્દેવ એતત્તવ ન યુજ્યતે 191.
હે દેવ, આ તો બહુ સૂક્ષ્મ અને હલકું છે; આ તમારે યોગ્ય નથી.
એવં ચ મે સમુત્પન્નઃ સર્વકર્મસુ નિષ્ઠિતઃ
આ રીતે, તે મારામાંથી ઉત્પન્ન થયો અને બધા કર્મોમાં સ્થિર રહ્યો.
મયાત્ર સંશિતં બ્રહ્મન્ રુદ્રે ચાપિ સમાસતઃ
હે બ્રાહ્મણ, અહીં મેં આ નક્કી કર્યું છે, અને રુદ્ર માટે પણ એ જ છે.
ઉદ્ભવં મધુપર્ક્કસ્ય આત્મસમ્ભવનિશ્ચયમ્
મધુપર્કનું મૂળ અને તેનો સ્વયંપ્રગટ સ્વરૂપનો નિશ્ચય.
મધુપર્કેણ કિં કાર્યમેતદાચક્ષ્વ નિષ્કલમ્
મધુપર્કથી શું કરવું જોઈએ, એ મને સંપૂર્ણપણે કહો.
કારણં મધુપર્કસ્ય દાનં સઙ્કરણં તથા
મધુપર્કનું કારણ, તેનું દાન અને તેનું મિશ્રણ પણ.
બ્રહ્મન્ યાત્યુત્તરં સ્થાનં યત્ર ગત્વા ન શોચતિ
હે બ્રાહ્મણ, જે તે ઉત્તમ સ્થાન પામે છે, ત્યાં પહોંચીને દુઃખ નથી રહેતું.
યસ્ય દાનવિધિં પ્રાપ્ય યાન્તિ દિવ્યાં ગતિં મમ
જે દાનવિધિ પ્રાપ્ત કરે છે, તેઓ મારા દિવ્ય માર્ગે પહોંચે છે.
સંગૃહ્ય મધુપર્કં વૈ ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્
મધુપર્ક લઈને, આ મંત્ર બોલવો જોઈએ.
મન્ત્રઃ--- ૐ એષ હિ દેવ ભગવંસ્તવ ગાત્રસૂતિઃ સંસારમોક્ષણકરો મધુપર્કનામા
મંત્ર: ઓમ્, હે દેવ, આ તમારાં અંગનું સાર છે, મધુપર્ક, જે સંસારથી મુક્તિ આપે છે.
પુનરન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે 191.
હવે હું તને બીજું કહું છું; એ સાંભળ, હે ધરા.
મધ્વેવં દધિ સર્પિશ્ચ કુર્યાચ્ચૈવ સમં તથા
આ રીતે, મધ, દહીં અને ઘી સમાન પ્રમાણમાં તૈયાર કરવું.
સામાસાદ્ય તતઃ કૃત્વા મમ કર્મપરાયણઃ
બધું એકસાથે મેળવી, મારા માટે નિષ્ઠાપૂર્વક કર્મ કરવું.
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મધુપર્ક્કોત્પત્તિદાનસંકરણં નામૈકનવત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં 'મધુપર્ક ઉત્પત્તિ, દાન અને મિશ્રણ' નામે એકસો એકાણુંમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
અથ સર્વશાન્તિવર્ણનમ્ શ્રુત્વા તુ મધુપર્ક્કસ્ય હ્યુત્પત્તિં દાનમેવ ચ
હવે સર્વશાંતિનું વર્ણન: મધુપર્કની ઉત્પત્તિ અને દાન સાંભળ્યા પછી.
વિસ્મયં પરમં ગત્વા સા મહી સંશિતવ્રતા
પવિત્ર વ્રત ધરાવતી પૃથ્વી પરમ આશ્ચર્યમાં પડી ગઈ.
દેવ વૃત્તોપચારેણ તવ યન્મનસિ પ્રિયમ્
દેવ, તમે જે સારા માર્ગે ચાલો છો અને તમારા મનને જે પ્રિય છે—
એતદાચક્ષ્વ તત્ત્વેન તત્ર યત્પરમં મહત્ સાધુ ભૂમે મહાભાગે યન્માં ત્વં પરિપૃચ્છસિ
એ સાચું સાચું કહો, તેમાં સર્વોત્તમ અને મહાન શું છે? હે પવિત્ર અને ભાગ્યશાળી પૃથ્વી, તમે મને જે પૂછો છો—
કથયિષ્યામિ તત્સર્વં દુઃખસંસારમોક્ષણમ્
હું એ બધું સમજાવીશ, જે સંસારના દુઃખમાંથી મુક્તિ આપે છે.
પશ્ચાચ્છાન્તિં ચ મે કુર્યાદ્ભૂમે રાષ્ટ્રસુખાવહમ્
પછી મારા માટે શાંતિનું કાર્ય કરો, હે પૃથ્વી, જે રાજ્યમાં સુખ લાવે છે.
નમો નારાયણાયેતિ ઉક્ત્વા મન્ત્રમુદાહરેત્
'નમો નારાયણ' એમ બોલી મંત્રનો જાપ કરવો જોઈએ.
શરણં ત્વાં ગતો નાથ સંસારાર્ણવતારક
હે પ્રભુ, જે સંસારના મહાસાગર પાર ઉતારનાર છો, હું તમારી શરણે આવ્યો છું.
દિશઃ પશ્ય અધઃ પશ્ય વ્યાધિભ્યો રક્ષ નિત્યશઃ
બધી દિશાઓમાં જુઓ, નીચે પણ જુઓ; હંમેશા રોગોથી રક્ષા કરો.
ગર્ભિણીનાં ચ વૃદ્ધાનાં વ્રીહીણાં ચ ગવાં તથા 192.
ગર્ભવતી સ્ત્રીઓ, વયસ્કો, ધાનના ખેતરો અને ગાયો માટે પણ,
અન્નં કુરુ સુવૃષ્ટિં ચ સુભિક્ષમભયં તથા
અન્ન આપો, સારું વરસાદ કરો, પૂરતું અનાજ આપો અને સુરક્ષા પણ આપો.