વરાહપુરાણમ્

યત્નેન મિથુનં શ્રાદ્ધે ભોજયિત્વા વિસર્જ્જયેત્

શ્રાદ્ધમાં દંપતીને સાવધાનીપૂર્વક ભોજન કરાવીને પછી તેમને વિદાય આપવી જોઈએ.

અમાયાં તુ ચ યો મૂર્ખો દન્તકાષ્ઠં હિ ખાદતિ

પણ જે મૂર્ખ અમાવાસ્યાના દિવસે દાતણ ચાવે છે—

પ્રભાતાયાં તુ શર્વર્યામુદિતે ચ દિવાકરે

જ્યારે રાત પૂરી થઈ જાય અને સૂર્ય ઉગે—

શ્મશ્રુકર્મ ચ કર્ત્તવ્યં નખાનાં છેદનાનિ ચ

ત્યારે દાઢી-મૂછ કાપવી અને નખ કપાવાં જોઈએ.

પક્વાન્નં તત્ર વૈ કાર્યં સુવિમૃષ્ટં ચ શુદ્ધિતઃ

ત્યાં શુદ્ધ અને સારી રીતે પાકેલું ભોજન તૈયાર કરવું જોઈએ.

સ્વાગતં ચ તથા કૃત્વા પાદ્યાર્થં સલિલં શુચિ ૧૯૦.

મહેમાનોનું સ્વાગત કરીને, પગ ધોવા માટે શુદ્ધ પાણી આપવું જોઈએ.

આસનં કલ્પયિત્વા તુ આવાહ્ય તદનન્તરમ્

આસન ગોઠવીને પછી મહેમાનોને બોલાવવું જોઈએ.

ધૂપં દીપં તથા વસ્ત્રં તિલોદકમથાપિ વા

પછી ધૂપ, દીવો, વસ્ત્ર અને તિલમિશ્રિત પાણી અર્પણ કરવું જોઈએ.

ભસ્મના મણ્ડલં કાર્યં પઙ્ક્તિ દોષનિવારકમ્

પંક્તિમાં દોષ દૂર કરવા માટે ભસ્મથી મંડળ બનાવવું જોઈએ.

તત્ર કાર્યો ન સંકલ્પઃ પિતૄનુદ્દિશ્ય સુન્દરિ

ત્યાં સંકલ્પ કરવાની જરૂર નથી; પિતૃઓને સંબોધવું જોઈએ, સુન્દરી.

રક્ષોઘ્નમન્ત્રપાઠાંશ્ચ શ્રાવયીત વિચક્ષણઃ

વિદ્વાન વ્યક્તિએ રાક્ષસો દૂર કરવા માટેના મંત્રો ઉચ્ચારવા જોઈએ.

ઉત્તરીયાસનં દત્ત્વા પિણ્ડપ્રશ્નં તુ કારયેત્

ઉત્તરીય વસ્ત્ર અને આસન આપી, પછી પિંડ વિષે પૂછવું જોઈએ.

પિણ્ડદાનં પ્રકુર્વીત પિત્રાદિત્રિતયે તથા

પિતા અને ત્રણ પેઢી માટે પિંડ અર્પણ કરવું જોઈએ.

બ્રાહ્મણસ્ય ચ હસ્તે તુ દદ્યાદક્ષય્યમાત્મવાન્

આત્મસંયમ રાખીને, બ્રાહ્મણના હાથમાં કદી ન ખૂટે એવું દાન આપવું જોઈએ.

પિણ્ડાસ્ત્રયસ્તુ વસુધે યાવત્તિષ્ઠન્તિ ભૂતલે

જ્યાં સુધી ત્રણ પિંડ ધરતી પર રહે છે,

ઉપસ્પૃશ્ય શુચિર્ભૂત્વા દદ્યાચ્છાન્ત્યુદકાનિ ચ ૧૯૦.

પાણી સ્પર્શી, શુદ્ધ બની, શાંતિ માટેનું પાણી અર્પણ કરવું જોઈએ.

વૈષ્ણવી કાશ્યપી ચેતિ અક્ષયા ચેતિ નામતઃ

આ પાણી વૈષ્ણવી, કાશ્યપી અને અક્ષયા નામથી ઓળખાય છે.

તૃતીયમુદકે દદ્યાચ્છ્રાદ્ધે એવં વિધિઃ સ્મૃતઃ

ત્રીજું પાણી શ્રાદ્ધમાં અર્પણ કરવું જોઈએ; આવો વિધિ કહેવાયો છે.

એવં દત્તેન તુષ્યન્તિ પિતૃદેવા ન સંશયઃ

આ રીતે આપવાથી પિતૃઓ અને દેવતાઓ પ્રસન્ન થાય છે—આમાં કોઈ સંશય નથી.

જ્ઞાનોત્તમેષુ વિપ્રેષુ દદ્યાચ્છ્રાદ્ધં વિધાનતઃ

જ્ઞાનમાં શ્રેષ્ઠ એવા બ્રાહ્મણોને નિયમ પ્રમાણે શ્રાદ્ધ આપવું જોઈએ.

મન્ત્રહીનં ક્રિયાહીનં યઃ શ્રાદ્ધં કુરુતે દ્વિજઃ

જે દ્વિજ મંત્ર કે વિધિ વિના શ્રાદ્ધ કરે છે,

ઉદ્ધરેદ્યદિ પાત્રં તુ બ્રાહ્મણો જ્ઞાનવર્જિતઃ

અથવા જો અજ્ઞાન બ્રાહ્મણ પાત્ર ઉઠાવે,

એતત્તે કથિતં ભદ્રે પિતૃકાર્યમનુત્તમમ્

હે સુભાગ્યવતી, મેં તને પિતૃકાર્યનો શ્રેષ્ઠ વિધિ કહ્યો છે.

અપરં ચાપિ વસુધે કિમન્યચ્છ્રોતુમિચ્છસિ

હવે, હે ધરતી, તને બીજું શું સાંભળવું છે?

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્રાદ્ધપિતૃયજ્ઞનિશ્ચયો નામ નવત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં શ્રાદ્ધ અને પિતૃયજ્ઞના નિશ્ચય નામે એકસો ને નવ્વુ અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ મધુપર્કોત્પત્તિદાનસંકરણપ્રકરણમ્ એવં શ્રુત્વા બહૂન્ધર્માન્ ધર્મશાસ્ત્રવિનિશ્ચયાત્

હવે મધુપર્કની ઉત્પત્તિ, દાન અને મિશ્રણ વિષયક પ્રકરણ: ધર્મશાસ્ત્રમાંથી અનેક ધર્મો સાંભળી, નિશ્ચય કર્યો પછી,

ધરણ્યુવાચ શ્રુતં સુબહુશશ્ચૈવ તૃપ્તિર્મમ ન વિદ્યતે

ધરાએ કહ્યું: હું બહુવાર ઘણું સાંભળ્યું છે, છતાં મને સંતોષ થયો નથી.

મમૈવાનુગ્રહાર્થાય રહસ્યં વક્તુમર્હસિ

મારા કલ્યાણ માટે, તું રહસ્ય કહેજે.

કાનિ દ્રવ્યાણિ કસ્મૈ ચ દેયાનીતિ વદસ્વ મે

કયા દ્રવ્ય કોને આપવું જોઈએ, એ મને કહો.