વરાહપુરાણમ્

બ્રહ્મણા ચૈવમુક્તસ્તુ ઈશ્વરઃ પરમેશ્વરઃ

બ્રહ્માએ આ રીતે કહ્યું ત્યારે પરમેશ્વર, સર્વોચ્ચ ભગવાન,

પશ્યતે ઈશ્વરં તત્ર યોગવેદાઙ્ગનિર્મિતમ્

ત્યાં તે ભગવાનને જુએ છે, જે યોગ અને વેદના અંગોથી રચાયેલા છે.

નિર્મિતા વિષ્ણુના બ્રહ્મન્ વૈષ્ણવ્યા માયયા ચ તે

હે બ્રાહ્મણ, તેઓ વિષ્ણુએ પોતાની વૈષ્ણવી માયાથી રચ્યા છે.

પિતા તુ બ્રહ્મદૈવત્યો મમ ગાત્રાદ્વિનિર્મિતઃ

મારા પિતા, દૈવી બ્રહ્મા, મારા જ શરીરમાંથી ઉત્પન્ન થયા છે.

પ્રપિતામહો રુદ્રદેવો મમ ગાત્રાદ્વિનિર્મિતઃ

મારા પ્રપિતામહ, રુદ્રદેવ પણ મારા જ શરીરમાંથી ઉત્પન્ન થયા છે.

બ્રાહ્મણાનાં હિતાર્થાય નિર્મિતા વિષ્ણુમાયયા ૧૯૦.

બ્રાહ્મણોના કલ્યાણ માટે તેઓ વિષ્ણુની માયાથી ઉત્પન્ન થયા છે.

આગતાઃ શરણં બ્રહ્મન્સોમેન સહિતા યદિ

હે બ્રાહ્મણ, જો તેઓ સોમ સાથે આશ્રય માટે આવ્યા હોય,

શૃણુ તત્તે પ્રવક્ષ્યામિ બ્રહ્મન્લોકપિતામહ

હે બ્રાહ્મણ, લોકપિતામહ, સાંભળ, હું તને એ કહું છું.

શ્રાદ્ધે તુ પ્રથમં તસ્ય દાતવ્યં માનુષેષુ વા

શ્રાદ્ધમાં, પ્રથમ ભાગ તેને આપવો જોઈએ, કે માનવોમાં પણ.

ઈશ્વરેણેવમુક્તસ્તુ બ્રહ્મા કમલસંભવઃ

ભગવાને આ રીતે કહ્યું ત્યારે કમળમાંથી જન્મેલા બ્રહ્માએ બોલ્યા.

પ્રદીપ્તસ્તેજસા વહ્નિઃ સર્વભક્ષો હુતાશનઃ

અગ્નિ તેજથી પ્રજ્વલિત છે, સર્વ ભક્ષક અને હવનનો ગ્રાહી છે.

બ્રહ્માગ્નિં ભાષતે તત્ર શૃણુષ્વ ચ હુતાશન

ત્યાં બ્રહ્મા અગ્નિને કહે છે: 'હે હવનગ્રાહી, સાંભળ.'

ત્વયા ભુક્તેતિ ભોક્ષ્યન્તિ દેવતાઃ સમરુદ્ગણાઃ

તમે ભોજન કરો પછી દેવતાઓ અને મરુદ્ગણ પણ ભોજન કરે છે.

પશ્ચાદ્દત્તં તુ તં પિણ્ડં સહ સોમેન ભુઞ્જતે

પછી, સોમ સાથે એ પિંડ ભોજન કરે છે.

પ્રસ્થિતાઃ સહ સોમેન દેવતાસ્તા વસુન્ધરે

પછી દેવતાઓ સોમ સાથે, હે ધરા, ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા.

એવં તુ પ્રથમં શ્રાદ્ધં દદ્યાદગ્નેર્વસુન્ધરે ૧૯૦.

હે ધરા, શ્રાદ્ધનો પ્રથમ ભાગ અગ્નિને આપવો જોઈએ.

પશ્ચાત્પિણ્ડાન્પ્રદદ્યાચ્ચ દર્ભાનાસ્તીર્ય ભૂતલે

પછી, ધરા પર દર્ભ ઘાસ પાથરી પિંડો અર્પણ કરવા જોઈએ.

પિતામહાય રુદ્રાંશસંભૂતાય તુ મધ્યમમ્

પિતામહને અને રુદ્રના અંશમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા મધ્યમને,

વિધિના મન્ત્રપૂર્વેણ શ્રાદ્ધં કુર્વન્તિ યે નરાઃ

જે મનુષ્યો નિયમિત મંત્રો અને વિધિ પ્રમાણે શ્રાદ્ધ કરે છે,

મમ માયાબલેનૈવ કૃતં શ્રાદ્ધં દ્વિજાતિભિઃ

મારા માયાના બળથી જ દ્વિજાતિઓએ કરેલું શ્રાદ્ધ ફળ આપે છે.

નપુંસકાશ્ચિત્રકારા વસુપાલવિનિન્દકાઃ

હિજડા, ચિત્રકારો અને ધનના રક્ષકોની નિંદા કરનારાઓ,

નર્ત્તકા ગાયનાશ્ચૈવ તથા રઙ્ગોપજીવિનઃ

નૃત્યકારો, ગાયક અને રંગમંચ પરથી જીવન ચલાવનારાઓ,

રાજોપસેવકાશ્ચૈવ વાણિજ્યક્રયવિક્રયાઃ

રાજાની સેવા કરનાર અને વેપારમાં ખરીદ-વેચાણ કરનાર લોકો,

અસંસ્કારપ્રવૃત્તાશ્ચ શૂદ્રકર્મોપજીવિનઃ

જે વિધિ વિના કર્મ કરે છે અને શૂદ્રના કામથી જીવન ગુજારે છે,

દીક્ષિતઃ ક્રોડપૃષ્ઠશ્ચ યશ્ચ વાર્ધુષિકો દ્વિજઃ

દીક્ષા લીધેલા, ડોળ પર શૂકર રાખીને ફરનારા અને દ્વિજાતિ નાઈ,

તસ્કરા લેખકારાશ્ચ યાજકા રઙ્ગકારકાઃ ૧૯૦.

ચોરો, લેખક, ભાડે પૂજા કરનાર અને રંગમંચ પર કામ કરનાર,

સર્વકર્મકરા યે ચ સર્વવિક્રયિણસ્તથા

બધા શ્રમિકો અને વિવિધ વસ્તુઓ વેચનાર લોકો,

દૂરાધ્વાનં ગતા યે ચ તત્ર કર્મોપજીવિનઃ

દૂરના માર્ગે ગયેલા અને એ રીતે જીવન ચલાવનાર લોકો,

શ્રાદ્ધકાલમનુપ્રાપ્તં રાજસં તં વિદુર્બુધાઃ

શ્રાદ્ધનો સમય આવે ત્યારે વિદ્વાનો તેને રાજસ ગણે છે.