વરાહપુરાણમ્

કથં તં પિણ્ડસઙ્કલ્પં માસે માસે નિયોજયેત્

દરેક મહિનામાં પિંડનું સંકલ્પ કેવી રીતે કરવું જોઈએ?

નિશ્ચયં શ્રોતુમિચ્છામિ પરં કૌતૂહલં હિ મે

હું સાચો નિશ્ચય સાંભળવા ઇચ્છું છું; મને ખૂબ જ ઉત્સુકતા છે.

વરાહરૂપી ભગવાન્પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરામ્ સાધુ ભૂમે વરારોહે સર્વધર્મવ્યવસ્થિતે

વરાહ સ્વરૂપે ભગવાને વસુંધરાને ઉત્તર આપ્યો: 'સારા પ્રશ્ન પુછ્યો છે, હે પૃથ્વી, સર્વ ધર્મમાં સ્થિર રહેનારી સુંદર રૂપાવતી.'

કથયિષ્યામિ તે દેવિ યન્માં ત્વં પરિપૃચ્છસિ

હે દેવી, તું જે પૂછ્યું છે, તે હું તને કહું છું.

પિતા પિતામહશ્ચૈવ તથૈવ પ્રપિતામહઃ

પિતા, પિતામહ અને તેમ જ પ્રપિતામહ —

જ્ઞાત્વા નક્ષત્રસંયોગં પિતૃપક્ષે હ્યુપાગતે

જ્યારે પિતૃપક્ષ આવે અને નક્ષત્ર સંયોગ જાણીને—

કરિષ્યન્તિ ચ યે શ્રાદ્ધં શ્રદ્ધયા જ્ઞાનિનો જનાઃ ૧૯૦.

જે જ્ઞાની લોકો શ્રદ્ધાપૂર્વક શ્રાદ્ધ કરે છે, તેઓ એ વિધિનું પાલન કરશે.

કેચિદ્યજન્તિ યજ્ઞં વૈ બ્રહ્મયજ્ઞં દ્વિજાતયઃ

કેટલાક દ્વિજાતિ બ્રહ્મયજ્ઞ જેવી યજ્ઞવિધિ કરે છે.

કેચિચ્ચ ભૂતયજ્ઞેન વર્ત્તયન્તિ સુમધ્યમે

અને કેટલાક, હે સુમધ્યમા, ભૂતયજ્ઞ દ્વારા પોતાનું જીવન ચલાવે છે.

પિતૃયજ્ઞં ચ ભો દેવિ શૃણુ વક્ષ્યામિ નિશ્ચયમ્

પિતૃયજ્ઞ વિષે પણ, હે દેવી, સાંભળ, હું તેનો સાચો નિશ્ચય કહું છું.

સર્વે તે મયિ વર્ત્તન્તે સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે

આ બધાં મારા અંદર જ છે; હું તને સાચું કહું છું.

ઉત્તરોઽગ્નિરહં ચૈવ દક્ષિણાગ્નિરહં તથા

ઉત્તર અગ્નિ પણ હું છું અને દક્ષિણ અગ્નિ પણ હું જ છું.

પાવનઃ પાવકશ્ચૈવ અહમેવ વ્યવસ્થિતઃ

પવિત્ર કરનાર અને અગ્નિ સ્વરૂપે પણ હું જ સ્થિર છું.

વૈશ્વદેવે નિયુઞ્જીત બ્રહ્મચારી શુચિઃ સદા

વૈશ્વદેવ વિધિમાં હંમેશા શુદ્ધ અને બ્રહ્મચારી વ્યક્તિને નિયુક્ત કરવી જોઈએ.

એતાન્ન ભોજયેચ્છ્રાદ્ધે દેવતીર્થેષુ પૂજયેત્

શ્રાદ્ધ સમયે એ લોકોને ભોજન ન આપવું, પણ દેવસ્થાનમાં તેમની પૂજા કરવી.

ઉત્તમો ગૃહસન્તુષ્ટઃ ક્ષાન્તો દાન્તો જિતેન્દ્રિયઃ

સૌથી શ્રેષ્ઠ એ છે જે પોતાના ઘરથી સંતોષ રાખે છે, ધીરજ ધરાવે છે, સ્વયં પર નિયંત્રણ રાખે છે અને પોતાની ઇન્દ્રિયોને જીતે છે.

વેદવિદ્યાવ્રતસ્નાતો સુવિમૃષ્ટાન્નભોજકઃ ૧૯૦.

જે વેદમાં પારંગત છે, વ્રતનું પાલન કરે છે, પવિત્ર સ્નાનથી શુદ્ધ થયો છે અને સારી રીતે તૈયાર કરેલું ભોજન કરે છે.

દત્ત્વા હુતાશનાયાદૌ દેવતીર્થેષુ સુન્દરિ

પ્રથમ અગ્નિ અને દેવસ્થાનોમાં અર્પણ કર્યા પછી, હે સુંદરિ,

ચતુર્ણામેવ વર્ણાનાં યદ્યથા શ્રાદ્ધમર્હતિ

ચારેય વર્ણના લોકો માટે જે રીતે શ્રાદ્ધ કરવું યોગ્ય છે, તે પ્રમાણે શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ.

યન્ન પશ્યન્તિ તે ભોજ્યં શ્વાનઃ કુક્કુટસૂકરાઃ

એવું ભોજન કે જેને કૂતરા, કાંકડા કે ડુક્કરોએ જોયું ન હોય,

સર્વકર્મકરા યે ચ સર્વભક્ષાશ્ચ યે નરાઃ

અને જે લોકો બધા પ્રકારનું કામ કરે છે, કે જે બધું જ ખાઈ લે છે એવા માણસો,

એતે પશ્યન્તિ યચ્છ્રાદ્ધં તચ્છ્રાદ્ધં રાક્ષસં વિદુઃ

જે શ્રાદ્ધને આવા લોકો જુએ છે, એ શ્રાદ્ધ રાક્ષસી ગણાય છે.

હૃતં યદા તુ ત્રૈલોક્યં શક્રસ્યાર્થે ત્રિવિક્રમે

જ્યારે ત્રિલોકીનું હરણ શક્ર માટે ત્રિવિક્રમે કર્યું હતું,

વર્જનીયા બુધૈરેતે પિતૃયજ્ઞેષુ સુન્દરિ

હે સુંદરિ, બુદ્ધિશાળી લોકો પિતૃયજ્ઞમાં આવા લોકોને ટાળવા જોઈએ.

પિતૄંસ્તત્રાહ્વયેદ્ભૂમે મન્ત્રેણ વિધિપૂર્વકમ્

ત્યાં પિતૃઓને યોગ્ય મંત્ર અને વિધિથી ભૂમિ પર બોલાવા જોઈએ.

પિતા પિતામહશ્ચૈવ તથૈવ પ્રપિતામહઃ

પિતા, પિતામહ અને એ જ રીતે પ્રપિતામહ,

પ્રણમ્ય શિરસા દેવીર્નિર્વાપસ્ય ચ ધારિણીઃ ૧૯૦.

માથું ઝુકાવી દેવીઓને અને અર્પણ ધારણ કરનારી સ્ત્રીઓને વંદન કર્યા પછી,

એવં દત્તેન પ્રીયન્તે પિતરશ્ચ ન સંશયઃ

આ રીતે અર્પણ કરવાથી પિતૃઓ પ્રસન્ન થાય છે; તેમાં કોઈ શંકા નથી.

ત્રયસ્તત્ર વરારોહે દેવગાત્રાદ્વિનિસ્સૃતાઃ

હે સુંદરાંગી, ત્યાં ત્રણ જણ દેવોના શરીરમાંથી ઉત્પન્ન થયા છે.