વરાહપુરાણમ્

ક્ષુત્પિપાસાર્દિતા નિત્યં ક્રન્દન્તે ચ પુનઃ પુનઃ

—હંમેશા ભૂખ અને તરસથી પીડાતા અને વારંવાર રડતા.

મૃગયાર્થં ગતસ્તત્ર દ્વિત્રૈઃ પરિજનૈર્વૃતઃ

એ ત્યાં શિકાર માટે બે-ત્રણ સહયોગીઓ સાથે ગયો.

કે ભવન્તોઽત્ર સંપ્રાપ્તા દશામેતાં સુદુઃખિતાઃ

તમારે અહીં આવીને આવી દુઃખદ અવસ્થામાં કોણ છો?

પિતર ઊચુઃ વયં તસ્યૈવ પિતરો નરકં ગન્તુમુદ્યતાઃ

પિતૃઓએ કહ્યું: અમે એના જ પૂર્વજો છીએ, હવે નરકમાં જવાનું છે.

તેષાં તુ વચનં શ્રુત્વા રાજા દુઃખસમન્વિતઃ

તેમના શબ્દો સાંભળીને રાજા દુઃખથી ભરાઈ ગયો.

મેધાતિથિરુવાચ કેન વૈ કર્મદોષેણ નિરયં ગન્તુમુદ્યતાઃ

મેધાતિથે પૂછ્યું: કયા કર્મદોષથી તમે નરકમાં જવાના છો?

પિતર ઊચુઃ તેનૈવ કર્મદોષેણ નરકં ગન્તુમુદ્યતાઃ ।। 189.

પિતૃઓએ કહ્યું: એ જ કર્મદોષથી અમે નરકમાં જવાના છીએ.

તત્ર દુઃખં મહદ્ભુક્ત્વા પુનર્ગચ્છામહે દિવમ્

ત્યાં મોટું દુઃખ ભોગવીને, અમે ફરી સ્વર્ગમાં જઈએ છીએ.

અસંખ્યાતાસ્ત્વયા દત્તા ગાવઃ સુબહુદક્ષિણા

તમે અસંખ્ય ગાયો અને ઘણાં દક્ષિણા સાથે દાન આપી છે.

તત્ર ચાન્નં ન વિદ્યેત યેન તૃપ્તિર્ભવિષ્યતિ

ત્યાં એવું કોઈ અન્ન મળતું નથી, જેના દ્વારા તૃપ્તિ થાય.

તેષાં તુ વચનં શ્રુત્વા મેધાતિથિરગાદ્ગૃહમ્

તેમના શબ્દો સાંભળીને મેધાતિથિ પોતાના ઘરે ગયો.

મેધાતિથિરુવાચ આહૂયન્તાં દ્વિજાઃ સર્વે કુણ્ડગોલકવર્જિતાઃ

મેધાતિથિએ કહ્યું: 'કુંડ અને ગોલકના દોષથી રહિત બધા બ્રાહ્મણોને બોલાવો.'

ઇત્યુક્તમાત્રે વચને ચન્દ્રશર્મા પુરોહિતઃ

આવાં શબ્દો કહેતાં જ ચંદ્રશર્મા, જે પુરોહિત હતો,

સાધૂન્ક્ષાંતાન્કુલીનાંશ્ચ સુશીલાન્માનવર્જિતાન્

સારા, ક્ષમાશીલ, ઉન્નત કુળના, સારા સ્વભાવના અને નિર્દોષ એવા લોકોને એકત્ર કર્યા.

કૃતે શ્રાદ્ધે તતઃ પશ્ચાત્પિણ્ડાન્નિર્વાપ્ય યત્નતઃ

શ્રાદ્ધ પૂર્ણ થયા પછી, તેણે યથાયોગ્ય કાળજીપૂર્વક પિંડ અર્પણ કર્યા.

હૃષ્ટાન્પુષ્ટાન્બલૈર્યુક્તાન્રાજા તુ મુમુદે ભૃશમ્ 189.

રાજાએ તેમને આનંદિત, તંદુરસ્ત અને બળવાન જોઈને ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો.

ઊચુર્વિનયસમ્પન્નાઃ પ્રીતિપૂર્વમિદં વચઃ

વિનયથી ભરેલા તેમણે પ્રેમપૂર્વક આ શબ્દો કહ્યા:

ઇદાનીં ચ ત્વયા કાર્યમસ્મદ્ધિતમનુઽત્તમમ્

હવે તું અમારું સર્વોત્તમ કલ્યાણ પૂરું કરવું જોઈએ.

તયોર્દત્તં તુ યચ્છ્રાદ્ધં નિષ્ફલં તત્સ્મૃતં બુધૈઃ

બુદ્ધિશાળી લોકો કહે છે કે એ બેને અપાયેલું શ્રાદ્ધ નિષ્ફળ ગણાય છે.

સઙ્કલ્પયિત્વા ચાન્નં તુ ગોભ્યો દેયં યથાવિધિ

નક્કી કરીને, નિયમ પ્રમાણે ગાયોને અન્ન આપવું જોઈએ.

અપાત્રાય ન દાતવ્યં નાસ્તિકાય ગુરુદ્રુહે

અયોગ્ય, નાસ્તિક અથવા ગુરુના દુશ્મનને ક્યારેય આપવું નહીં.

ઇત્યુક્ત્વા પિતરઃ સર્વે ગતાઃ સ્વર્ગાય ભામિનિ

આ રીતે કહીને બધા પિતૃઓ સ્વર્ગે ગયા, હે સુંદરિ.

યદુક્તં પિતૃભિઃ સર્વં તચ્ચકાર મુદાયુતઃ

તેને આનંદથી પિતૃઓએ જે કહ્યું હતું તે બધું કર્યું.

સન્તારયતિ દુર્ગેભ્યો વિષમેભ્યો ન સંશયઃ

તે મુશ્કેલીઓ અને સંકટમાંથી છોડે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

તસ્માદ્દાનં પ્રદાતવ્યં બ્રાહ્મણાય વસુન્ધરે

તેથી, હે ધરતી, બ્રાહ્મણને દાન આપવું જોઈએ.

સર્વે શ્રાદ્ધં કરિષ્યન્તિ નિમિપ્રભૃતયો ધરે 189.

હે ધરતી, નિમી અને બીજા બધા શ્રાદ્ધ કરશે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે પિણ્ડકલ્પોત્પત્તિર્નામેકોનનવત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના પવિત્ર શાસ્ત્રમાં 'પિંડવિધિની ઉત્પત્તિ' નામે એકસો ઓગણાંનવું અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

અથ શ્રાદ્ધપિતૃયજ્ઞનિશ્ચયપ્રકરણમ્ દેવમાનુષતિર્યક્ષુ પ્રેતેષુ નરકેષુ ચ

હવે શ્રાદ્ધ અને પિતૃયજ્ઞના નિશ્ચય વિષયક વિભાગ શરૂ થાય છે — દેવતાઓમાં, મનુષ્યોમાં, પ્રાણીઓમાં, અવગત આત્માઓમાં અને નરકવાસીઓમાં.

સ્વપ્નોપમમિમં લોકં હ્યાત્મકર્મ શુભાશુભમ્

આ જગત સ્વપ્ન જેવું છે; મનુષ્યના સારા કે ખરાબ કર્મો એનું સ્વરૂપ ઘડે છે.