વરાહપુરાણમ્

હસ્તશૌચં પુનઃ કૃત્વા હ્યુપસ્પૃશ્ય યથાવિધિ

હાથ ફરીથી સારી રીતે ધોઈને અને નિયમ મુજબ શુદ્ધિ કરીને,

ભુજ્યમાનસ્ય વિપ્રસ્ય પ્રેતભાગં ચ નિત્યશઃ

બ્રાહ્મણ જે ખાઈ રહ્યો હોય તેમાંથી હંમેશા પિતૃઓનો ભાગ આપવો જોઈએ.

ભાગસ્તત્ર પ્રદાતવ્યસ્તસ્યાર્થે યસ્ય વિદ્યતે

જેના માટે વિધિ થાય છે, તેના હિત માટે ત્યાં ભાગ આપવો જરૂરી છે.

નિવારયતિ યો દત્તં ગુરુહત્યાફલં લભેત્

જે કોઈ દાનમાં અવરોધ કરે છે, તેને ગુરુહત્યાનો પાપ ફળ મળે છે.

એવં વિલુપ્યતે ધર્મઃ પ્રેતસ્તત્ર ન તુષ્યતિ

આ રીતે ધર્મ નાશ પામે છે અને ત્યાં પિતૃઓ સંતોષ પામતા નથી.

જ્ઞાતિસમ્બન્ધિમધ્યે તુ યો દદ્યાત્પ્રેતભોજનમ્

પણ જો કોઈ સગા-સંબંધીઓની વચ્ચે પિતૃભોજન આપે,

કૂટવત્પ્રતિતિષ્ઠેત દૃષ્ટ્વા તૃપ્તિં ન ગચ્છતિ

તો એ ખોટા જેવો દેખાય છે અને જોઈને પણ સંતોષ પામતો નથી.

તૃપ્તિં જ્ઞાત્વા તુ વિપ્રસ્ય પક્વાન્નેન તુ માધવિ

પણ બ્રાહ્મણ પક્વાન્નથી સંતોષ પામે છે એ જાણીને, હે માધવી,

દૃષ્ટ્વા તુ પ્રોષિતં તેન ઉચ્છિષ્ટં ન વિસર્જ્જયેત્ 188.

જોઈને કે તે ચાલ્યો ગયો છે, તો બચેલું અન્ન ફેંકવું નહીં.

દાતવ્યં તત્ર ચોચ્છિષ્ટં યેન હેતુમગર્હિતમ્

ત્યાં બચેલું અન્ન એ રીતે આપવું જોઈએ કે કોઈને નિંદનીય ન લાગે.

શુચિર્ભૂત્વા તુ વિધિવત્કૃત્વા શાન્ત્યુદકાનિ તુ મન્ત્રૈઃ સ્તુતિસ્તુ કર્ત્તવ્યા તવ ભક્ત્યાઽવતિષ્ઠતા

શુદ્ધ થઈને અને વિધિ પ્રમાણે શાંતિનું પાણી મંત્રથી અર્પણ કરવું, અને તું ભક્તિપૂર્વક ઊભી રહી સ્તુતિ કરવી.

નમો નમો મેદિનિ લોકમાતરુર્વ્યૈ મહાશૈલશિલાધરાયૈ

નમો નમો ધરતીને, જગતની માતાને, મહાન પર્વતોને ધારણ કરનારીને.

એવં નિવાપદાનેન તવ ભક્તેન સુન્દરિ

આ રીતે, તારા ભક્ત દ્વારા કરાયેલ નિવાપના દાનથી, હે સુંદરિ,

જાનુભ્યામવનિં ગત્વા નમસ્કૃત્ય દ્વિજોત્તમાન્

ઘૂંટણીએ જમીન પર જઈને, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને વંદન કરીને,

દદ્યાચ્છય્યાનં દેવિ તથૈવાઞ્જનકઙ્કણમ્

હે દેવી, શય્યા, તે જ રીતે અંજન અને કંકણ પણ આપવું જોઈએ.

મુહુર્તં તત્ર વિશ્રમ્ય નિવાપસ્થાનમાગતઃ

થોડો સમય ત્યાં આરામ કરીને, પછી નિવાપના સ્થાન પર આવે છે.

પાત્રેણોદુમ્બરસ્થેન કૃત્વા કૃષ્ણતિલોદકમ્

ઉદુંબરના વાસણમાં કાળાં તલવાળું પાણી તૈયાર કરવું જોઈએ.

મન્ત્રપૂતં તદા તોયં સર્વપાપપ્રણાશનમ્

મંત્રથી શુદ્ધ કરેલું તે પાણી બધા પાપોનો નાશ કરે છે.

પશ્ચાત્પ્રેતં વિસર્જ્યૈવં દદ્યાદ્દાનં દ્વિજાતયે 188.

પછી, વિદાય આપ્યા પછી, બ્રાહ્મણને દાન આપવું જોઈએ.

ગત્વા તુ બ્રાહ્મણેભ્યોઽપિ સ્વગૃહં યત્ર તિષ્ઠતિ

પછી બ્રાહ્મણો પાસે, પોતાના ઘરે જ્યાં રહે છે ત્યાં જવું જોઈએ.

પિપીલિકાદિભૂતાનિ પ્રેતભાગં ચ સર્વશઃ

પિપીલિકા અને અન્ય જીવજંતુઓને તથા સમગ્ર રીતે પ્રેતના ભાગરૂપે આપવું જોઈએ.

ભુક્તેષુ તેષુ સર્વેષુ દીનાનાથાન્ પ્રતર્પ્ય ચ

જ્યારે એ બધા ખાઈ લે અને ગરીબો તથા અનાથોને સંતોષી દે, ત્યારે—

સર્વાન્નમક્ષયં તસ્ય દત્તં ભવતિ સુન્દરિ

હે સુંદરિ, એણે આપેલું બધું અન્ન ક્યારેય ખૂટતું નથી.

નેમિપ્રભૃતિભિઃ શૌચં ચાતુર્વર્ણ્યસ્ય સર્વતઃ

નેમી વગેરે ઉપાયો દ્વારા ચાર વર્ણોમાં સર્વત્ર શુદ્ધિ જળવાય છે.

કૃત્વા તુ ધર્મસંકલ્પં પ્રેતકાર્યં વિશેષતઃ

ધર્મનો સંકલ્પ કરીને, ખાસ કરીને પ્રેતક્રિયા માટે—

વિસ્તરેણ મયા પ્રોક્તં પ્રત્યક્ષં નારદસ્ય ચ

હું આ બધું વિગતે સમજાવ્યું છે, સીધા અને નારદને પણ.

તસ્માત્પ્રભૃતિ લોકેષુ પિતૃયજ્ઞો ભવિષ્યતિ

ત્યાંથી લોકોમાં પિતૃયજ્ઞ ચાલુ રહેશે.

શિવલોકં બ્રહ્મલોકં વિષ્ણુલોકં ન સશંયઃ

શિવલોક, બ્રહ્મલોક કે વિષ્ણુલોક પ્રાપ્ત થવામાં કોઈ શંકા રાખવી નહીં.

દાતવ્યં તુ તૃતીયે ચ માસે સપ્તનવેષુ ચ 188.

ત્રીજા, સાતમા અને નવમા મહિનામાં દાન આપવું જોઈએ.