વરાહપુરાણમ્

નષ્ટં ચ તં સુતં દૃષ્ટ્વા નિમેઃ શોક ઉપાવિશત્

નિમિએ પોતાનો ગુમ થયેલો પુત્ર જોઈ દુઃખમાં ડૂબી ગયો.

નિમિઃ કૃત્વા તતઃ શોકં વિધાનાત્તત્ર માધવિ

પછી નિમિએ દુઃખ અનુભવી ત્યાં વિધિપૂર્વક કર્મ કર્યા, હે માધવી.

તસ્ય પ્રતિવિશુદ્ધસ્ય માઘમાસે તુ દ્વાદશીમ્

તે સર્વ રીતે શુદ્ધ થયેલા માટે, માઘ માસની દ્વાદશી તિથીએ—

સ નિમિશ્ચિન્તયામાસ શ્રાદ્ધકલ્પં સમાહિતઃ

નિમિએ એકાગ્ર ચિત્તે શ્રાદ્ધવિધિ વિશે વિચાર કર્યો.

યાનિ કાનિ ચ ભક્ષ્યાણિ નવશ્ચ રસસંભવઃ

જે જે ભોજનપદાર્થો છે અને રસથી ઉત્પન્ન નવ પ્રકારના પદાર્થો—

આમન્ત્ર્ય બ્રાહ્મણં પૂર્વં શુચિર્ભૂત્વા સમાહિતઃ

પહેલા બ્રાહ્મણને આદરપૂર્વક સંબોધી, તે શુદ્ધ અને એકાગ્ર મનથી બેઠો.

સપ્તકૃત્વસ્તતસ્તત્ર યુગપત્સમુપાવિશત્

પછી, ત્યાં તેણે સાત વખત સતત એક સાથે બેઠકો કરી.

પૂજયિત્વા તુ વિપ્રાન્સ સપ્તકૃત્વશ્ચ સુન્દરિ

પછી, સુંદરિ, તેણે બ્રાહ્મણોની સાત વખત પૂજા કરી.

પ્રદદૌ શ્રીમતે પિણ્ડં નામગોત્રમુદાહરન્ 187.

પછી, શ્રીને નામ અને ગોત્ર ઉચ્ચારીને પિંડ અર્પણ કર્યો.

એવં દિને ગતે ભદ્રે હ્યસ્તં પ્રાપ્તે દિવાકરે

આ રીતે, ભદ્રે, દિવસ પૂરો થયો અને સૂર્ય અસ્ત થયો.

એકાકી યતચિત્તાત્મા નિરાશી નિષ્પરિગ્રહઃ

પછી, તે એકલો, મન અને આત્માને સંયમમાં રાખીને, આશા અને સંપત્તિ વિના રહ્યો.

નાત્યુચ્ચં નાતિનીચં ચ ચેલાજિનકુશોત્તરમ્

ન તો વધારે ઊંચું, ન તો વધારે નીચું, કપડું, મૃગચર્મ અને કુશ ઘાસ ઉપર બેઠો.

ઉપવિશ્યાસનેઽયુઞ્જદ્યોગમાત્મવિશુદ્ધયે

પછી, આસન પર બેસીને, આત્માની શુદ્ધિ માટે યોગ સાધના શરૂ કરી.

સંપ્રેક્ષ્ય નાસિકાગ્રં સ્વં દિશશ્ચાનવલોકયન્

પછી, પોતાની નાકની ટોચ પર નજર રાખી, આસપાસ ક્યાંય નજર ન ફેરવી.

સંયમ્ય મયિ ચિત્તં યો યુક્ત આસીત મત્પરઃ

જે મનને મારી અંદર સ્થિર રાખી, મને અર્પિત થઈને બેઠો રહે છે,

એવં નિવૃત્તસંધ્યાયાં તતો રાત્રિરુપાગતા

આ રીતે સંધ્યા પૂરી થઈ, પછી રાત આવી.

કૃત્વા તુ પિણ્ડ સંકલ્પં પશ્ચાત્તાપં ચકાર હ

પિંડ અર્પણનો સંકલ્પ કરીને, પછી તેને પસ્તાવો થયો.

નિવાપકર્મ હ્યશુચિ પુત્રાર્થે વિનિયોજિતમ્

પુત્ર માટે કરેલું પિંડદાન કર્મ અશુદ્ધ અને નિશ્ચિત હતું.

કથં તે મુનયઃ શાપાત્પ્રદહેયુર્ન મામિતિ 187.

મુનેઓના શાપથી તેઓ કેમ મને દહન ન કરે?

કિં વક્ષ્યન્તિ ચ માં સર્વે યે વૈ પિતૃપદે સ્થિતાઃ

પિતૃસ્થાને રહેલા બધા લોકો મારા વિશે શું કહેશે?

પૂર્વસન્ધ્યાનુ સમ્પ્રાપ્તા ઉદિતે ચ દિવાકરે

પહેલી સંધ્યા આવી અને સૂર્ય ઉગ્યો ત્યારે,

પુનશ્ચિન્તાં પ્રપન્નઃ સ આત્રેયો હ્યતિદુઃખિતઃ

પછી, આત્રેય પુન: ભારે દુઃખી થઈ ચિંતામાં પડી ગયો.

ધિગ્વયો ધિક્ચ મે કર્મ ધિગ્બલં ધિક્ચ જીવિતમ્

આ વય પર ધિક્કાર છે, મારા કર્મો પર ધિક્કાર છે, બળ પર ધિક્કાર છે અને જીવન પર પણ ધિક્કાર છે.

નરકં પૂતિકાખ્યાતં હૃદિ દુઃખં વિદુર્બુધાઃ

પુતિ નામનું નરક હૃદયમાં થતો દુઃખ છે, એ વિદ્વાનોએ જાણ્યું છે.

પૂજયિત્વા તુ દેવાંશ્ચ દત્ત્વા દાનં ત્વનેકશઃ

પણ જ્યારે દેવતાઓની પૂજા કરી અને અનેક વખત દાન આપ્યું હોય,

પુત્રેણ લભતે યેન પૌત્રેણ ચ પિતામહાઃ

પિતા એ બધું પોતાના પુત્રથી મેળવે છે, અને દાદા પૌત્રથી લાભે છે.

પુત્રેણ શ્રીમતા હીનં નાહં જીવિતુમુત્સહે

સંપન્ન પુત્ર વિના હું જીવવાનું સહન કરી શકતો નથી.

જગામ તાપસારણ્યમૃષ્યાશ્રમવિભૂષિતમ્

પછી તે તપસ્વીઓના જંગલમાં ગયો, જ્યાં ઋષિઓના આશ્રમોથી શોભાયમાન હતું.

તત્પ્રવિશ્યાશ્રમપદં ભ્રાજમાનં સ્વતેજસા 187.

એ તેજથી ઝગમગતાં આશ્રમમાં પ્રવેશ્યો.