વરાહપુરાણમ્

એવમુક્તો મયા દેવિ ગૃહ્ય તત્ર કમણ્ડલુમ્

હું એમ કહીને, હે દેવી, તેણે ત્યાં કમંડળું ઉઠાવ્યું.

આદિત્યા વસવો રુદ્રા અશ્વિનૌ ચ મરુદ્ગણાઃ

આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર, અશ્વિનીકુમાર અને મારુતગણો—

બાહુભ્યાં ક્ષત્રમુત્પન્નં વૈશ્યા ઊરુવિનિઃસ્સૃતાઃ

બાહુમાંથી ક્ષત્રિયો ઉત્પન્ન થયા; ઉરુમાંથી વૈશ્યો જન્મ્યા.

દેવતાશ્ચાસુરા દેવિ જાતાસ્તે બ્રહ્મણસ્તથા

હે દેવી, દેવતાઓ અને અસુરો પણ બ્રહ્માથી જન્મ્યા.

આદિત્યા વસવો રુદ્રા અશ્વિનૌ ચ મરુદ્ગણાઃ

આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર, અશ્વિનીકુમાર અને મારુતગણો—

દિત્યાં ચ જનિતાઃ પુત્રા અસુરાઃ સુરશત્રવઃ

દિતિને પુત્રો થયા, જે અસુરો છે, દેવોના દુશ્મન છે.

તેજસા ભાસ્કરાકારાઃ સર્વે શાસ્ત્રવિદો દ્વિજાઃ

બધા દ્વિજાતિઓ, ભાસ્કર જેવી તેજસ્વી, શાસ્ત્રોમાં પારંગત છે.

નિમેસ્તુ વંશસમ્ભૂતો આત્રેય ઇતિ વિશ્રુતઃ

નિમિ વંશમાંથી જન્મેલો છે અને આત્રેય તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.

શીર્ણપર્ણામ્બુભક્ષશ્ચ શિશિરે ચ જલેશયઃ 187.

જે સુકાં પાંદડા અને પાણી ખાય છે, અને શિયાળામાં જળમાં રહે છે—

વર્ષાણાં ચ સહસ્રાણિ તપસ્તપ્ત્વા વસુન્ધરે

હે ધરા, તેમણે હજારો વર્ષ સુધી તપ કર્યું.

નષ્ટં ચ તં સુતં દૃષ્ટ્વા નિમેઃ શોક ઉપાવિશત્

નિમિએ પોતાનો ગુમ થયેલો પુત્ર જોઈ દુઃખમાં ડૂબી ગયો.

નિમિઃ કૃત્વા તતઃ શોકં વિધાનાત્તત્ર માધવિ

પછી નિમિએ દુઃખ અનુભવી ત્યાં વિધિપૂર્વક કર્મ કર્યા, હે માધવી.

તસ્ય પ્રતિવિશુદ્ધસ્ય માઘમાસે તુ દ્વાદશીમ્

તે સર્વ રીતે શુદ્ધ થયેલા માટે, માઘ માસની દ્વાદશી તિથીએ—

સ નિમિશ્ચિન્તયામાસ શ્રાદ્ધકલ્પં સમાહિતઃ

નિમિએ એકાગ્ર ચિત્તે શ્રાદ્ધવિધિ વિશે વિચાર કર્યો.

યાનિ કાનિ ચ ભક્ષ્યાણિ નવશ્ચ રસસંભવઃ

જે જે ભોજનપદાર્થો છે અને રસથી ઉત્પન્ન નવ પ્રકારના પદાર્થો—

આમન્ત્ર્ય બ્રાહ્મણં પૂર્વં શુચિર્ભૂત્વા સમાહિતઃ

પહેલા બ્રાહ્મણને આદરપૂર્વક સંબોધી, તે શુદ્ધ અને એકાગ્ર મનથી બેઠો.

સપ્તકૃત્વસ્તતસ્તત્ર યુગપત્સમુપાવિશત્

પછી, ત્યાં તેણે સાત વખત સતત એક સાથે બેઠકો કરી.

પૂજયિત્વા તુ વિપ્રાન્સ સપ્તકૃત્વશ્ચ સુન્દરિ

પછી, સુંદરિ, તેણે બ્રાહ્મણોની સાત વખત પૂજા કરી.

પ્રદદૌ શ્રીમતે પિણ્ડં નામગોત્રમુદાહરન્ 187.

પછી, શ્રીને નામ અને ગોત્ર ઉચ્ચારીને પિંડ અર્પણ કર્યો.

એવં દિને ગતે ભદ્રે હ્યસ્તં પ્રાપ્તે દિવાકરે

આ રીતે, ભદ્રે, દિવસ પૂરો થયો અને સૂર્ય અસ્ત થયો.

એકાકી યતચિત્તાત્મા નિરાશી નિષ્પરિગ્રહઃ

પછી, તે એકલો, મન અને આત્માને સંયમમાં રાખીને, આશા અને સંપત્તિ વિના રહ્યો.

નાત્યુચ્ચં નાતિનીચં ચ ચેલાજિનકુશોત્તરમ્

ન તો વધારે ઊંચું, ન તો વધારે નીચું, કપડું, મૃગચર્મ અને કુશ ઘાસ ઉપર બેઠો.

ઉપવિશ્યાસનેઽયુઞ્જદ્યોગમાત્મવિશુદ્ધયે

પછી, આસન પર બેસીને, આત્માની શુદ્ધિ માટે યોગ સાધના શરૂ કરી.

સંપ્રેક્ષ્ય નાસિકાગ્રં સ્વં દિશશ્ચાનવલોકયન્

પછી, પોતાની નાકની ટોચ પર નજર રાખી, આસપાસ ક્યાંય નજર ન ફેરવી.

સંયમ્ય મયિ ચિત્તં યો યુક્ત આસીત મત્પરઃ

જે મનને મારી અંદર સ્થિર રાખી, મને અર્પિત થઈને બેઠો રહે છે,

એવં નિવૃત્તસંધ્યાયાં તતો રાત્રિરુપાગતા

આ રીતે સંધ્યા પૂરી થઈ, પછી રાત આવી.

કૃત્વા તુ પિણ્ડ સંકલ્પં પશ્ચાત્તાપં ચકાર હ

પિંડ અર્પણનો સંકલ્પ કરીને, પછી તેને પસ્તાવો થયો.

નિવાપકર્મ હ્યશુચિ પુત્રાર્થે વિનિયોજિતમ્

પુત્ર માટે કરેલું પિંડદાન કર્મ અશુદ્ધ અને નિશ્ચિત હતું.

કથં તે મુનયઃ શાપાત્પ્રદહેયુર્ન મામિતિ 187.

મુનેઓના શાપથી તેઓ કેમ મને દહન ન કરે?