વરાહપુરાણમ્

બ્રાહ્મણાન્સ્વજનં ચૈવ અભિવાદ્ય કૃતાઞ્જલિઃ

હાથ જોડીને બ્રાહ્મણો અને પોતાના લોકોનું વંદન કરવું જોઈએ.

તતો ગુરું ચ સંપૂજ્ય દાનમાનાદિભિર્વિભુમ્ 186.

પછી ગુરુની પૂજા દાન, માન વગેરેથી કરવી અને ભગવાનને પણ પૂજવું.

જલસ્ય બિન્દવો યેઽન્નભોજનાન્તે પતન્તિ હિ

ભોજન પછી પાણીના જે ટીપાં પડે છે—

ય એતેન વિધાનેન પૂજયેન્મતિમાન્નરઃ

જે બુદ્ધિશાળી પુરુષ આ રીતે પૂજા કરે છે—

અનેન વિધિના દેવિ રૌપ્યાર્ચ્ચાસ્થાપનં મમ

હે દેવી, આ વિધિથી મારી રૂપ્યાની પ્રતિમા સ્થાપિત થાય છે.

યથૈવ રાજતી કુર્યાત્તથૈવ ચ સુવર્ણિકામ્

જેમ ચાંદીની પ્રતિમાની પૂજા કરવી, તેમ જ સોનાની પ્રતિમાની પણ કરવી.

યત્ફલં દારુશૈલાદિનામ્ના કાંસ્યાદિરાજતે

લાકડાની, પથ્થરની અને અન્ય પ્રતિમાથી જે ફળ મળે છે, એ જ કાંસ્ય અને ચાંદીની પ્રતિમાથી પણ મળે છે.

કુલાનિ તારયેત્સુભ્રુ અયુતાન્યેકવિંશતિમ્

હે સુન્દરી, એ વિધિથી એકવીસ હજાર કુટુંબોનું ઉદ્ધાર થાય છે.

એતત્તે કથિતં ભૂમે યત્ત્વયા પરિપૃચ્છિતમ્

હે ભૂમિ, તું જે પૂછ્યું હતું, તે બધું તને કહી દીધું.

ભૂમિરુવાચ તાસુ તિષ્ઠસિ સર્વાસુ શાલગ્રામે ચ સર્વદા

ભૂમિએ કહ્યું: તમે બધીમાં અને શાલગ્રામમાં હંમેશા નિવાસ કરો છો.

કતિ પૂજ્યા ગૃહાદૌ ચ અવિશેષસ્તુ પૂજને

ઘરમાં કેટલાને પૂજવા જોઈએ અને પૂજામાં કોઈ ફરક છે કે નહીં?

શિવાદિપૂજને કે વા સંખ્યાતાસ્તચ્ચ મે વદ ગૃહે લિઙ્ગદ્વયં નાર્ચ્યં શાલગ્રામત્રયં તથા ।। 186.

શિવજી અને અન્ય દેવતાઓની પૂજા વિશે જે નિયમો જણાવ્યા છે, એ મને કહો. ઘરમા બે લિંગની પૂજા કરવી નહિ, અને ત્રણ શાલગ્રામ શિલાની પણ પૂજા કરવી નહિ.

દ્વે ચક્રે દ્વારકાયાસ્તુ નાર્ચ્યં સૂર્યદ્વયં તથા

દ્વારકાના બે ચક્રની પૂજા કરવી નહિ, અને બે સૂર્યમૂર્તિની પણ પૂજા કરવી નહિ.

શાલગ્રામયુગં પૂજ્યં યુગ્મેષુ દ્વિતયં ન હિ

શાલગ્રામના એક જ જોડાની પૂજા કરી શકાય, પણ બે જોડાની સાથે પૂજા કરવી નહિ.

ગૃહેઽગ્નિદગ્ધા ભગ્ના વા નૈવ પૂજ્યા વસુન્ધરે

હે ધરતી, ઘરમા અગ્નિથી દાઝેલી કે તૂટી ગયેલી શિલાની કદી પણ પૂજા કરવી નહિ.

શાલગ્રામ શિલા ભગ્ના પૂજનીયા સચક્રકા ।ઽ। ખણ્ડિતા સ્ફુટિતા વાપિ શાલગ્રામશિલા શુભા

ચક્ર યથાવત હોય તો તૂટી ગયેલી શાલગ્રામ શિલાની પણ પૂજા કરી શકાય છે; તૂટી કે ફાટી ગઈ હોય, એવી શુભ શાલગ્રામ શિલા પણ પૂજનીય છે.

શિલા દ્વાદશ વૈ દેવિ શાલગ્રામસમુદ્ભવાઃ

હે દેવી, શાલગ્રામમાંથી ઊપજેલી બાર શિલાઓ છે.

કોટિદ્વાદશલિઙ્ગૈસ્તુ પૂજિતૈઃ સ્વર્ણપઙ્કજૈઃ

બાર કરોડ લિંગોને સોનાના કમળથી પૂજીને—

યઃ પુનઃ પૂજયેદ્ભક્ત્યા શાલગ્રામશિલાશતમ્

અને જે ભક્તિપૂર્વક શાલગ્રામની શિલાઓનું એકસો વાર પૂજન કરે છે—

સર્વૈર્વર્ણૈસ્તુ સમ્પૂજ્યાઃ પ્રતિમાઃ સર્વદેવતાઃ

બધા વર્ણના લોકો બધા દેવતાઓની મૂર્તિઓની પૂજા કરી શકે છે.

શાલગ્રામો ન સ્પૃષ્ટવ્યો હીનવર્ણૈર્વસુન્ધરે

હે ધરતી, નીચા વર્ણના લોકો શાલગ્રામ શિલાને સ્પર્શ ન કરે.

મોહાદ્યઃ સંસ્પૃશેચ્છૂદ્રો યોષિદ્વાપિ કદાચન 186.

મૂર્ખતાથી જો કોઈ શૂદ્ર કે સ્ત્રી કદી તેને સ્પર્શ કરે—

યદિ ભક્તિર્ભવેત્તસ્ય સ્ત્રીણાં વાપિ વસુન્ધરે

હે ધરતી, જો તેમાં કે સ્ત્રીઓમાં ભક્તિ હોય—

ચરણામૃતપાનેન સર્વપાપક્ષયો ભવેત્

પાદોદક પીવાથી બધા પાપો નાશ પામે છે.

શાલગ્રામશિલાયોગાત્પાવનં તદ્ભવેત્સદા

શાલગ્રામ શિલાના સંગથી હંમેશા પવિત્રતા મળે છે.

સુવર્ણસહિતાં તસ્ય યત્પુણ્યં તચ્છૃણુષ્વ મે

તેમાં સોનાની સાથે જે પુણ્ય થાય છે, તે મારી પાસેથી સાંભળ.

સસમુદ્રા ભવેદ્દત્તા સત્પાત્રાય વસુન્ધરે પૂજાફલં ન શક્નોતિ વક્તું વર્ષશતૈરપિ

હે ધરતી, જ્યારે સમુદ્ર યોગ્ય વ્યક્તિને દાનમાં આપવામાં આવે, ત્યારે પૂજાનું ફળ સો વર્ષમાં પણ વર્ણવી શકાય તેમ નથી.

એતત્તે કથિતં ગુહ્યં પ્રતિમા સ્થાપનં પ્રતિ

મૂર્તિ સ્થાપનાના વિષયમાં આ ગુપ્ત વાત તને કહી છે.

પૂજનાદૌ વિધિશ્ચાપિ કિમન્યચ્છ્રોતુમિચ્છસિ

પૂજા શરૂ કરતી વખતે જે વિધિ છે— હવે તને બીજું શું સાંભળવું છે?