વરાહપુરાણમ્

નીલ વસ્ત્રાણિ મે દદ્યાત્પ્રિયાણિ મમ ભૂષણમ્

મારે માટે નીલા કપડાં અને મારા પ્રિય આભૂષણો અર્પણ કરવું જોઈએ.

નમો નારાયણાયેતિ ઉક્ત્વા કામમુદાહરેત્ ।।186.

‘નારાયણને નમસ્કાર’ કહી, મનમાં જે ઈચ્છા હોય તે વ્યક્ત કરવી જોઈએ.

મન્ત્રઃ - યોઽસૌ ભવાંશ્ચન્દ્રરશ્મિપ્રકાશઃ શંખેન કુન્દેન સમાનવર્ણઃ

મંત્ર: જે તમે છો, ચાંદનીની કિરણો જેવું તેજ ધરાવનાર, શંખ અને કુન્દના ફૂલ જેવો રંગ ધરાવનાર.

વેષઃ સુવેષઃ અનન્તઃ અમરઃ મારણઃ કારણઃ સુલભઃ દુર્લ્લભઃ શ્રેષ્ઠઃ સુવર્ચા ઇતિ તતો મે પ્રાપણં દદ્યાદ્ભક્તિયુક્તેન ચેતસા

રૂપ, સુંદર રૂપ, અનંત, અમર, વિનાશક, કારણ, સહેલાઈથી મળનાર, દુર્લભ, શ્રેષ્ઠ, તેજસ્વી — આ રીતે, ભક્તિભર્યા મનથી, મને પ્રાપણ અર્પણ કરવું જોઈએ.

નમો નારાયણાયેતિ ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

‘નમો નારાયણાય’ એ મંત્રનું ઉચ્ચારણ કરવું જોઈએ.

પ્રાપણં ગૃહ્યતાં દેવ અનન્ત પુરુષોત્તમ

હે દેવ, હે અનંત, હે પુરુષોત્તમ, આ પ્રાપણ સ્વીકારો.

સર્વલોકહિતાર્થાય શાન્તિપાઠમુદાહરેત્

બધા લોકના કલ્યાણ માટે શાંતિપાઠનું પાઠન કરવું જોઈએ.

રાત્રિશ્ચૈવ તુ સન્ધ્યે દ્વે નક્ષત્રાણિ ગ્રહા દિશઃ

રાત, બે સંધ્યા, તારાઓ, ગ્રહો અને દિશાઓ—

અચલ ચંચલ સચલ ખેચલ પ્રચલ અરવિન્દપ્રભ ઉદ્ભવ ચેતિ નમઃ સંસ્થાપિતાનાં વાસુદેવ ઇતિ પૂજ્ય ભાગવતાંસ્તત્ર યથાવિભવશક્તિતઃ

અચલ, ચંચલ, ચાલતા, આકાશમાં ફરતા, ઝડપી, કમળ જેવી કાંતિ ધરાવતા, ઉદ્ભવેલા — એ બધા વસુદેવરૂપે સ્થાપિત થયેલા છે, એમને નમન. ત્યાં ભક્તોને પોતાની શક્તિ અને સામર્થ્ય પ્રમાણે પૂજવું જોઈએ.

બ્રાહ્મણાન્ભોજયેત્તત્ર ગુરું મન્ત્રેણ પૂજયેત્

ત્યાં બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું અને ગુરુની મંત્રથી પૂજા કરવી જોઈએ.

બ્રાહ્મણાન્સ્વજનં ચૈવ અભિવાદ્ય કૃતાઞ્જલિઃ

હાથ જોડીને બ્રાહ્મણો અને પોતાના લોકોનું વંદન કરવું જોઈએ.

તતો ગુરું ચ સંપૂજ્ય દાનમાનાદિભિર્વિભુમ્ 186.

પછી ગુરુની પૂજા દાન, માન વગેરેથી કરવી અને ભગવાનને પણ પૂજવું.

જલસ્ય બિન્દવો યેઽન્નભોજનાન્તે પતન્તિ હિ

ભોજન પછી પાણીના જે ટીપાં પડે છે—

ય એતેન વિધાનેન પૂજયેન્મતિમાન્નરઃ

જે બુદ્ધિશાળી પુરુષ આ રીતે પૂજા કરે છે—

અનેન વિધિના દેવિ રૌપ્યાર્ચ્ચાસ્થાપનં મમ

હે દેવી, આ વિધિથી મારી રૂપ્યાની પ્રતિમા સ્થાપિત થાય છે.

યથૈવ રાજતી કુર્યાત્તથૈવ ચ સુવર્ણિકામ્

જેમ ચાંદીની પ્રતિમાની પૂજા કરવી, તેમ જ સોનાની પ્રતિમાની પણ કરવી.

યત્ફલં દારુશૈલાદિનામ્ના કાંસ્યાદિરાજતે

લાકડાની, પથ્થરની અને અન્ય પ્રતિમાથી જે ફળ મળે છે, એ જ કાંસ્ય અને ચાંદીની પ્રતિમાથી પણ મળે છે.

કુલાનિ તારયેત્સુભ્રુ અયુતાન્યેકવિંશતિમ્

હે સુન્દરી, એ વિધિથી એકવીસ હજાર કુટુંબોનું ઉદ્ધાર થાય છે.

એતત્તે કથિતં ભૂમે યત્ત્વયા પરિપૃચ્છિતમ્

હે ભૂમિ, તું જે પૂછ્યું હતું, તે બધું તને કહી દીધું.

ભૂમિરુવાચ તાસુ તિષ્ઠસિ સર્વાસુ શાલગ્રામે ચ સર્વદા

ભૂમિએ કહ્યું: તમે બધીમાં અને શાલગ્રામમાં હંમેશા નિવાસ કરો છો.

કતિ પૂજ્યા ગૃહાદૌ ચ અવિશેષસ્તુ પૂજને

ઘરમાં કેટલાને પૂજવા જોઈએ અને પૂજામાં કોઈ ફરક છે કે નહીં?

શિવાદિપૂજને કે વા સંખ્યાતાસ્તચ્ચ મે વદ ગૃહે લિઙ્ગદ્વયં નાર્ચ્યં શાલગ્રામત્રયં તથા ।। 186.

શિવજી અને અન્ય દેવતાઓની પૂજા વિશે જે નિયમો જણાવ્યા છે, એ મને કહો. ઘરમા બે લિંગની પૂજા કરવી નહિ, અને ત્રણ શાલગ્રામ શિલાની પણ પૂજા કરવી નહિ.

દ્વે ચક્રે દ્વારકાયાસ્તુ નાર્ચ્યં સૂર્યદ્વયં તથા

દ્વારકાના બે ચક્રની પૂજા કરવી નહિ, અને બે સૂર્યમૂર્તિની પણ પૂજા કરવી નહિ.

શાલગ્રામયુગં પૂજ્યં યુગ્મેષુ દ્વિતયં ન હિ

શાલગ્રામના એક જ જોડાની પૂજા કરી શકાય, પણ બે જોડાની સાથે પૂજા કરવી નહિ.

ગૃહેઽગ્નિદગ્ધા ભગ્ના વા નૈવ પૂજ્યા વસુન્ધરે

હે ધરતી, ઘરમા અગ્નિથી દાઝેલી કે તૂટી ગયેલી શિલાની કદી પણ પૂજા કરવી નહિ.

શાલગ્રામ શિલા ભગ્ના પૂજનીયા સચક્રકા ।ઽ। ખણ્ડિતા સ્ફુટિતા વાપિ શાલગ્રામશિલા શુભા

ચક્ર યથાવત હોય તો તૂટી ગયેલી શાલગ્રામ શિલાની પણ પૂજા કરી શકાય છે; તૂટી કે ફાટી ગઈ હોય, એવી શુભ શાલગ્રામ શિલા પણ પૂજનીય છે.

શિલા દ્વાદશ વૈ દેવિ શાલગ્રામસમુદ્ભવાઃ

હે દેવી, શાલગ્રામમાંથી ઊપજેલી બાર શિલાઓ છે.

કોટિદ્વાદશલિઙ્ગૈસ્તુ પૂજિતૈઃ સ્વર્ણપઙ્કજૈઃ

બાર કરોડ લિંગોને સોનાના કમળથી પૂજીને—

યઃ પુનઃ પૂજયેદ્ભક્ત્યા શાલગ્રામશિલાશતમ્

અને જે ભક્તિપૂર્વક શાલગ્રામની શિલાઓનું એકસો વાર પૂજન કરે છે—