વરાહપુરાણમ્

સર્વૌષધીસમાયુક્તાઃ સહકારવિભૂષિતાઃ

તેમાં સર્વ ઔષધિઓથી શોભિત અને કેરીના પાંદડાથી સજાવટ કરવી જોઈએ.

ગુરોસ્તુ વચનાદ્દેવિ મનોજ્ઞાન્સુખશીતલાન્ 186.

હે દેવી, ગુરુના કહેવા મુજબ, તે મનને ભાવે, આનંદદાયક અને ઠંડક આપતી હોવી જોઈએ.

મન્ત્રઃ - યોઽસૌ ભવાન્ સર્વલોકૈકકર્ત્તા સર્વાધ્યક્ષઃ સર્વરૂપૈકરૂપઃ

મંત્ર: જે સર્વ લોકનો એકમાત્ર સર્જનહાર છે, સર્વનો સંચાલક છે, અને સર્વ સ્વરૂપોમાં એકરૂપ છે.

નમોઽનન્તાયેતિ દિશાસુ ચ પ્રસન્નાસુ દ્વારમૂલમુપાનયેત્

‘અનંતને નમસ્કાર’ એવો મંત્ર બોલી, જ્યારે દિશાઓ શુભ હોય ત્યારે, દ્વારના મુળે લાવવું જોઈએ.

એવં સંસ્થાપનં કૃત્વા મમ કર્માનુસારિણઃ

આ રીતે, મારા નિર્ધારિત વિધિ પ્રમાણે સ્થાપના કર્યા પછી,

અભિષિચ્ય તતઃ પશ્ચાત્સ્થાપયેત વિધાનતઃ

પછી અભિષેક કરીને, નિયમ પ્રમાણે તેને સ્થિર કરવું જોઈએ.

મન્ત્રઃ - ગઙ્ગાદિભ્યો નદીભ્યશ્ચ સાગરેભ્યો મયા હૃતમ્

મંત્ર: ગંગા અને અન્ય નદીઓ તથા સમુદ્રોમાંથી મેં આ પાણી લીધું છે.

એવં સ્નાપ્ય વિધાનેન ગૃહસ્યાભ્યન્તરં નયેત્

આ રીતે વિધિ પ્રમાણે સ્નાન કરાવી, પછી તેને ઘરના અંદર લાવવું જોઈએ.

મન્ત્રઃ – વેદૈર્વેદ્યો વેદવિદ્ભિશ્ચ પૂજ્યો યજ્ઞાત્મકો યજ્ઞફલપ્રદાતા

મંત્ર: જે વેદોથી ઓળખાય છે, વેદજ્ઞો દ્વારા પૂજાય છે, યજ્ઞ સ્વરૂપ છે અને યજ્ઞના ફળ આપનાર છે.

ધનજન રૂપ્યસ્વર્ણ અનન્તાય નમ ઇતિ અર્ચયિત્વા યથાન્યાયં પૂર્વોક્તવિધિના નરઃ

ધન, ચાંદી અને સોનાથી ‘અનંતને નમસ્કાર’ કહી, અગાઉ જણાવેલી રીત પ્રમાણે પૂજા કર્યા પછી, મનુષ્ય—

નીલ વસ્ત્રાણિ મે દદ્યાત્પ્રિયાણિ મમ ભૂષણમ્

મારે માટે નીલા કપડાં અને મારા પ્રિય આભૂષણો અર્પણ કરવું જોઈએ.

નમો નારાયણાયેતિ ઉક્ત્વા કામમુદાહરેત્ ।।186.

‘નારાયણને નમસ્કાર’ કહી, મનમાં જે ઈચ્છા હોય તે વ્યક્ત કરવી જોઈએ.

મન્ત્રઃ - યોઽસૌ ભવાંશ્ચન્દ્રરશ્મિપ્રકાશઃ શંખેન કુન્દેન સમાનવર્ણઃ

મંત્ર: જે તમે છો, ચાંદનીની કિરણો જેવું તેજ ધરાવનાર, શંખ અને કુન્દના ફૂલ જેવો રંગ ધરાવનાર.

વેષઃ સુવેષઃ અનન્તઃ અમરઃ મારણઃ કારણઃ સુલભઃ દુર્લ્લભઃ શ્રેષ્ઠઃ સુવર્ચા ઇતિ તતો મે પ્રાપણં દદ્યાદ્ભક્તિયુક્તેન ચેતસા

રૂપ, સુંદર રૂપ, અનંત, અમર, વિનાશક, કારણ, સહેલાઈથી મળનાર, દુર્લભ, શ્રેષ્ઠ, તેજસ્વી — આ રીતે, ભક્તિભર્યા મનથી, મને પ્રાપણ અર્પણ કરવું જોઈએ.

નમો નારાયણાયેતિ ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

‘નમો નારાયણાય’ એ મંત્રનું ઉચ્ચારણ કરવું જોઈએ.

પ્રાપણં ગૃહ્યતાં દેવ અનન્ત પુરુષોત્તમ

હે દેવ, હે અનંત, હે પુરુષોત્તમ, આ પ્રાપણ સ્વીકારો.

સર્વલોકહિતાર્થાય શાન્તિપાઠમુદાહરેત્

બધા લોકના કલ્યાણ માટે શાંતિપાઠનું પાઠન કરવું જોઈએ.

રાત્રિશ્ચૈવ તુ સન્ધ્યે દ્વે નક્ષત્રાણિ ગ્રહા દિશઃ

રાત, બે સંધ્યા, તારાઓ, ગ્રહો અને દિશાઓ—

અચલ ચંચલ સચલ ખેચલ પ્રચલ અરવિન્દપ્રભ ઉદ્ભવ ચેતિ નમઃ સંસ્થાપિતાનાં વાસુદેવ ઇતિ પૂજ્ય ભાગવતાંસ્તત્ર યથાવિભવશક્તિતઃ

અચલ, ચંચલ, ચાલતા, આકાશમાં ફરતા, ઝડપી, કમળ જેવી કાંતિ ધરાવતા, ઉદ્ભવેલા — એ બધા વસુદેવરૂપે સ્થાપિત થયેલા છે, એમને નમન. ત્યાં ભક્તોને પોતાની શક્તિ અને સામર્થ્ય પ્રમાણે પૂજવું જોઈએ.

બ્રાહ્મણાન્ભોજયેત્તત્ર ગુરું મન્ત્રેણ પૂજયેત્

ત્યાં બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું અને ગુરુની મંત્રથી પૂજા કરવી જોઈએ.

બ્રાહ્મણાન્સ્વજનં ચૈવ અભિવાદ્ય કૃતાઞ્જલિઃ

હાથ જોડીને બ્રાહ્મણો અને પોતાના લોકોનું વંદન કરવું જોઈએ.

તતો ગુરું ચ સંપૂજ્ય દાનમાનાદિભિર્વિભુમ્ 186.

પછી ગુરુની પૂજા દાન, માન વગેરેથી કરવી અને ભગવાનને પણ પૂજવું.

જલસ્ય બિન્દવો યેઽન્નભોજનાન્તે પતન્તિ હિ

ભોજન પછી પાણીના જે ટીપાં પડે છે—

ય એતેન વિધાનેન પૂજયેન્મતિમાન્નરઃ

જે બુદ્ધિશાળી પુરુષ આ રીતે પૂજા કરે છે—

અનેન વિધિના દેવિ રૌપ્યાર્ચ્ચાસ્થાપનં મમ

હે દેવી, આ વિધિથી મારી રૂપ્યાની પ્રતિમા સ્થાપિત થાય છે.

યથૈવ રાજતી કુર્યાત્તથૈવ ચ સુવર્ણિકામ્

જેમ ચાંદીની પ્રતિમાની પૂજા કરવી, તેમ જ સોનાની પ્રતિમાની પણ કરવી.

યત્ફલં દારુશૈલાદિનામ્ના કાંસ્યાદિરાજતે

લાકડાની, પથ્થરની અને અન્ય પ્રતિમાથી જે ફળ મળે છે, એ જ કાંસ્ય અને ચાંદીની પ્રતિમાથી પણ મળે છે.

કુલાનિ તારયેત્સુભ્રુ અયુતાન્યેકવિંશતિમ્

હે સુન્દરી, એ વિધિથી એકવીસ હજાર કુટુંબોનું ઉદ્ધાર થાય છે.

એતત્તે કથિતં ભૂમે યત્ત્વયા પરિપૃચ્છિતમ્

હે ભૂમિ, તું જે પૂછ્યું હતું, તે બધું તને કહી દીધું.