વરાહપુરાણમ્

મન્ત્રઃ- શાન્તિર્ભવતુ દેવાનાં બ્રહ્મ ક્ષત્રવિશાં તથા

મંત્ર – દેવતાઓ માટે શાંતિ રહે, બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને પ્રજાજન માટે પણ શાંતિ રહે.

દેવો વર્ષતુ પર્જન્યઃ પૃથિવી સસ્યપૂરિતા

પર્વદેવ પાર્જન્ય વરસાદ વરસાવે અને પૃથ્વી ધાન્યથી ભરપૂર રહે.

પશ્ચાદ્ભાગવતાન્પૂજ્ય તતો બ્રાહ્મણપૂજનમ્

પછી, ભગવાનના ભક્તોનું પૂજન કરીને, પછી બ્રાહ્મણોનું પૂજન કરવું.

અચ્છિદ્રં વાચ્ય પશ્ચાચ્ચ કુર્યાદેવં વિસર્જનમ્

પછી નિખૂટ બોલવું અને પછી યોગ્ય રીતે વિસર્જન કરવું.

પૂજયેત્તાંશ્ચ વિધિવદ્વસ્ત્રાલંકારભૂષણૈઃ 183.

પછી તેમને યોગ્ય રીતે વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી પૂજા કરવી.

યો ગુરું પૂજયેદ્ભક્ત્યા વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા

જે ભક્તિપૂર્વક અને નિયમ પ્રમાણે ગુરુની પૂજા કરે છે,

તુષ્ટો દદાતિ કૃચ્છ્રેણ ગ્રામમાત્રં નરાધિપઃ

રાજા પ્રસન્ન થાય ત્યારે પણ ગામ જેટલું દાન મુશ્કેલથી આપે છે.

તથૈવ મમ શાસ્ત્રેષુ મમૈવ વચનાચ્છુભે

એ જ રીતે, મારા શાસ્ત્રોમાં અને મારા શુભ આદેશથી,

ય એતેન વિધાનેન કુર્યાત્સંસ્થાપનં મમ

જે આ રીતથી મારી સ્થાપના કરે છે,

પૂજાયાં મમ માર્ગેષુ પતન્તિ જલબિન્દવઃ

મારી પૂજામાં, મારા માર્ગે પાણીનાં ટીપાં પડે છે.

એવં તે કથિતં ભૂમે સ્થાપનં મૃન્મયસ્ય તુ

હવે, ધરા, માટીની મૂર્તિ સ્થાપનાની વિધિ તને કહી આપી.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મૃન્મયાર્ચ્ચાસ્થાપનં નામ ત્ર્યશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં માટીની મૂર્તિ સ્થાપનાનું એકસો ત્ર્યાસીમું અધ્યાય પૂર્ણ થયું.

અથ તામ્રાર્ચાસ્થાપનમ્ તામ્રેણ પ્રતિમાં કૃત્વા સુરૂપાં ચૈવ ભાસ્વરામ્

હવે તાંબાની મૂર્તિ સ્થાપનાની વિધિ: તાંબાથી સુંદર અને તેજસ્વી મૂર્તિ બનાવી,

તતો વેશ્મન્યુપાગમ્ય સ્થાપયિત્વા ઉદઙ્મુખઃ

પછી ઘર અંદર જઈને, તેને ઉત્તર દિશામાં મુકી સ્થાપિત કરવી.

જલં ચ સર્વગન્ધેન પંચગવ્યેન મિશ્રિતમ્

પછી સર્વ સુગંધિત દ્રવ્યો અને ગૌના પાંચ પદાર્થો સાથે પાણી મિશ્ર કરવું.

મન્ત્રઃ- યોઽસૌ ભવાંસ્તિષ્ઠતિ સારભૂતઃ ત્વં તામ્રકે તિષ્ઠસિ નેત્રભૂતઃ

મંત્ર: જે સર્વસ્વરૂપ છે, તું તાંબામાં નેત્રરૂપે નિવાસ કરે છે.

અનેનૈવ તુ મન્ત્રેણ સ્થાપયિત્વા યશસ્વિનિ

આ જ મંત્રથી, હે યશસ્વિની, સ્થાપના કરવી.

વ્યતીતાયાં ચ શર્વર્યામુદિતે ચ દિવાકરે

રાત પૂરી થાય અને સૂર્ય ઉગે ત્યારે,

બ્રાહ્મણા વેદપાઠાંશ્ચ કુર્યુસ્તત્ર સમાગતાઃ

ત્યાં ભેગા થયેલા બ્રાહ્મણોએ વેદપાઠ કરવો.

સુગન્ધદ્રવ્યસંયુક્તં જલં ચાદાય પૂજકઃ

પૂજક સુગંધિત દ્રવ્યોવાળું પાણી લઈ,

મન્ત્રઃ – ૐ યોઽસૌ ભવાન્સર્વવરઃ પ્રભુશ્ચ માયા બલો યોગબલપ્રધાનઃ

મંત્ર: ઓમ, જે સર્વોત્તમ, સર્વના સ્વામી, માયાના અને યોગબળના મુખ્ય છે.

જ્વલન પવનતુલ્યાવન ભાવન તપન શ્વાસન સ્વયં તિષ્ઠ ભગવન્ પુરુષોત્તમ ઓમ્ તતો દ્વારમુપાગમ્ય વેશ્મ શીઘ્રં પ્રવેશયેત્ 184.

હે ભગવાન, તમે અગ્નિ અને પવન જેવા છો, તમે સર્વને શુદ્ધ કરો છો, પ્રકાશ આપો છો, શ્વાસ રૂપે રહો છો અને તમારી ઈચ્છાથી જ અસ્તિત્વ ધરાવો છો, હે પુરુષોત્તમ, ઓમ્. પછી દ્વાર પાસે જઈને, મૂર્તિને ઝડપથી ઘરમાં લાવો.

મન્ત્રેણાનેન માં સ્થાપ્ય ગન્ધપુષ્પાદિદીપકૈઃ

આ મંત્રથી મને સ્થાપિત કરો અને સુગંધ, ફૂલો તથા દીવા વડે પૂજા કરો.

સ્થાપનામન્ત્રઃ – ૐ પ્રકાશપ્રકાશ જગત્પ્રકાશ વિજ્ઞાનમયાનન્દમય ત્રૈલોક્યનાથાત્રાગચ્છ ઇહ સન્તિષ્ઠતાં ભવાન્પુરુષોત્તમ મામવ ઇતિ શુક્લવસ્ત્રં સમાદાય ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

સ્થાપનાનો મંત્ર: ઓમ્, હે પ્રકાશરૂપ, જગતને પ્રકાશ આપનાર, જ્ઞાન અને આનંદથી ભરપૂર, ત્રણેય લોકના સ્વામી, અહીં પધારો, હે પુરુષોત્તમ, અહીં નિવાસ કરો અને મને રક્ષા કરો. સફેદ વસ્ત્ર લઈ આ મંત્ર બોલવો.

મન્ત્રઃ- ૐ શુદ્ધસ્ત્વમાત્મા પુરુષઃ પુરાણો જગત્સુ તત્ત્વં સુરલોકનાથ

મંત્ર: ઓમ્, તમે શુદ્ધ છો, આત્મા છો, પ્રાચીન પુરુષ છો, સર્વ જગતમાં તત્વરૂપ છો, દેવલોકના સ્વામી છો.

વસ્ત્રૈર્વિભૂષિતં કૃત્વા મમ કર્મપરાયણઃ

મૂર્તિને વસ્ત્રોથી શોભિત કરીને, કર્મપ્રેમી વ્યક્તિએ આગળના કાર્યમાં લાગવું જોઈએ.

અર્ચ્ચનાલંકૃતં કૃત્વા ગન્ધધૂપાદિભિઃ પ્રભુમ્

સંદલ, ધૂપ અને અન્ય સુગંધિત વસ્તુઓથી ભગવાનને શણગારી પૂજા કરો.

દત્ત્વા સ્વાદુ ચ નૈવેદ્યં શાન્તિપાઠં તુ કારયેત્

મીઠું ભોજન તરીકે નૈવેદ્ય અર્પણ કર્યા પછી શાંતિપાઠ કરવો.

શાન્તિર્ભવતુ રાજ્ઞાં ચ સરાષ્ટ્રાણાં તથા વિશામ્

રાજાઓને, સમગ્ર રાજ્યને અને પ્રજાને શાંતિ મળે.