વરાહપુરાણમ્

એવં સંસ્થાપનં કૃત્વા દદ્યાદુદ્વર્ત્તનં વિભોઃ

આ રીતે સ્થાપના કર્યા પછી ભગવાનને ઉદ્બર્તન અર્પણ કરવું જોઈએ.

એવં ચોદ્વર્ત્તનં કૃત્વા ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્ પ્રવન્દિતઃ કારણં મન્ત્રયુક્તઃ સુસ્વાગતં તિષ્ઠ સુલોકનાથ

ઉદ્બર્તન કર્યા પછી આ મંત્ર બોલવો: 'હે સુલોકનાથ, તું પ્રશંસિત અને સ્વાગત છે, મંત્ર સાથે અહીં નિવાસ કર.'

એવં સંસ્થાપનં કૃત્વા ગન્ધમાલ્યૈશ્ચ પૂજયેત્

આ રીતે સ્થાપના કર્યા પછી સુગંધિત વસ્તુઓ અને ફૂલોની માળાથી પૂજા કરવી જોઈએ.

મન્ત્રઃ- વસ્ત્રાણિ દેવેશ ગૃહાણ તાનિ મયા સુભક્ત્યા રચિતાનિ યાનિ

મંત્ર: હે દેવેશ, આ વસ્ત્રો જે મેં શ્રદ્ધાપૂર્વક તૈયાર કર્યા છે, તે સ્વીકારો.

એવં વસ્ત્રાણિ મે દદ્યાદ્વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા એવં ચ ધૂપનં દદ્યાદિમં મન્ત્રમુદીરયેત્

આ રીતે વિધિ પ્રમાણે વસ્ત્રો અર્પણ કરવી અને ધૂપ પણ આપવી, આ મંત્ર બોલવો.

મન્ત્રઃ – અસાવનાદિઃ પુરુષઃ પુરાણો નારાયણઃ સર્વજગત્ પ્રધાનઃ 182.

મંત્ર: એ પ્રાચીન પુરુષ, નારાયણ, સર્વ જગતના મુખ્ય છે.

એવં પૂજાં તતઃ કૃત્વા પ્રાપણં ચ નિવેદયેત્

આ રીતે પૂજા કર્યા પછી ભોજન અર્પણ કરવું જોઈએ.

પૂર્વોક્તેનૈવ મન્ત્રેણ દદ્યાત્પ્રાપણકં બુધઃ

પૂર્વે જણાવેલા મંત્રથી જ બુદ્ધિમાન વ્યક્તિ પ્રાપણક દાન આપે.

શાન્તિજાપસ્તતઃ કાર્યઃ સર્વકાર્યાર્થસિદ્ધિદઃ બાલેષુ વૃદ્ધેષુ ગવાઙ્ગણેષુ કન્યાસુ શાન્તિં ચ પતિવ્રતાસુ

પછી શાંતિ માટે જાપ કરવો જોઈએ, જે દરેક કાર્યમાં સફળતા આપે છે—બાળકોમાં, વૃદ્ધોમાં, ગાય અને આંગણામાં, કન્યાઓમાં અને પતિવ્રતા સ્ત્રીઓમાં શાંતિ રહે એવી પ્રાર્થના કરવી.

રોગા વિનશ્યન્તુ ચ સર્વતશ્ચ કૃષીવલાનાં ચ કૃષિઃ સદા સ્યાત્

દરેક જગ્યાએ રોગો નાશ પામે અને ખેડુતોને હંમેશા સારી પાક મળે એવી ઈચ્છા રાખવી.

દીનાનાથાન્પ્રતર્પ્યાથ યથાવિભવશક્તિતઃ

પછી પોતાની શક્તિ અને સામર્થ્ય પ્રમાણે ગરીબો અને અનાથોને સંતોષવા જોઈએ.

યાવન્તો મમ ગાત્રેષુ જાયન્તે જલબિન્દવઃ

મારા શરીર પર જેટલા જળબિંદુ પડે છે,

યો માં સંસ્થાપયેદ્ભૂમે સર્વાહઙ્કારવર્જિતઃ

જે કોઈ મને સર્વ પ્રકારના અહંકાર છોડીને ધરતી પર સ્થાપે છે,

એતત્તે કથિતં ભદ્રે શૈલિકાસ્થાપનં મમ

હે સુભાગ્યવતી, મેં તને મારી શિલારૂપ પ્રતિમાની સ્થાપનાની વિધિ કહી આપી.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શૈલાર્ચાસ્થાપનં નામ દ્વ્યશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં 'શિલાર્ચા સ્થાપન' નામે એકસો બ્યાસીમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

અથ મૃન્મયાર્ચાસ્થાપનમ્ પુનરન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

હવે હું ફરીથી માટીની પ્રતિમાની સ્થાપનાની વિધિ કહું છું, એ તું સાંભળ, હે ધરા.

આર્ચ્ચાં ચ મૃન્મયીં કૃત્વા અસ્ફુટાં ચાપ્યખણ્ડિતામ્

માટીની પ્રતિમા બનાવવી, જે તૂટી ન હોય અને ફાટેલી પણ ન હોય.

ઈદૃશીં પ્રતિમાં કૃત્વા મમ કર્મપરાયણઃ

જે કોઈ આવી પ્રતિમા બનાવીને મારા કાર્યોમાં તત્પર રહે છે,

કાષ્ઠાનામપ્યલાભે તુ મૃન્મયીં તત્ર કારયેત્

જો લાકડાની પ્રતિમા ન મળે, તો ત્યાં માટીની પ્રતિમા બનાવવી.

તામ્રેણ કાંસ્યરૌપ્યેણ સૌવર્ણત્રપુ રીતિભિઃ

તામા, કાંસા, ચાંદી, સોનાં કે સીસાં માટે જે રીતો જણાવાઈ છે,

અર્ચનં ત્વપરં વેદ્યાં મમ કમર્પરિગ્રહાત્

મારી પૂજા માટે બીજી રીત એ છે કે, વેદી પર અર્પણ સ્વીકારવી.

ગૃહં ચાલોચ્ય કશ્ચિન્માં પૂજયેત્કામનાપરઃ

પોતાના ઘરનો વિચાર કરીને, જે કોઈ ઇચ્છા રાખે છે, તે મને પૂજે.

ભૂમે એવં વિજાનીહિ સ્થાપિતોઽહં ન સંશયઃ

હે ધરા, જાણ કે આવી રીતે હું અહીં સ્થાપિત થયો છું—આમાં કોઈ શંકા નથી.

મન્ત્રૈર્વા વિધિપૂર્વેણ યો મે કર્માણિ કારયેત્

જે કોઈ મંત્રો વડે કે વિધિ પ્રમાણે મારા કાર્યો કરે છે,

તત્તત્ફલં પ્રયચ્છામિ પ્રસન્નેનાન્તરાત્મના 183.

હું પ્રસન્ન અંતઃકરણથી દરેકને તે તે ફળ આપું છું.

મદ્ભક્તઃ સતતં નિત્યં કર્મણા પરિવેષ્ટિતઃ

મારા ભક્તો, જે હંમેશાં અને સતત કર્મમાં લાગેલા રહે છે,

દદ્યાજ્જલાઞ્જલિં મહ્યં તેન મે પ્રીતિરુત્તમા

એમણે મને એક મુઠ્ઠી પાણી અર્પણ કરવું જોઈએ; એથી મને સર્વોત્તમ આનંદ મળે છે.

મહ્યં ચિન્તયતો નિત્યં નિભૃતેનાન્તરાત્મના

જે શાંત હૃદયથી સતત મારું સ્મરણ કરે છે,

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં સુગોપ્યં ચ પ્રયત્નતઃ

આ બધું, અત્યંત ગુપ્ત અને સાચવીને રાખવાનું હતું, તે તને કહ્યું છે.