વરાહપુરાણમ્

બ્રહ્માક્ષરસહસ્રાણિ પઠતાં બ્રહ્મવાદિનામ્

બ્રહ્મનુ ઉચ્ચાર કરનારા બ્રાહ્મણો હજારો પવિત્ર અક્ષરોનું પઠન કરે.

આગમિષ્યામ્યહં દેવિ મન્ત્રપાઠો મમ પ્રિયઃ

હે દેવી, હું આવિશ; મંત્રોચ્ચાર મને ખૂબ પ્રિય છે.

પુનરાવાહનં કુર્યાન્મન્ત્રેણાનેન સુવ્રતઃ

સુવ્રત વ્યક્તિએ આ મંત્રથી પુનઃઆવાહન કરવું જોઈએ.

એતેષુ ભૂતેષુ ચ સંવિધાતા આવાસિતસ્તિષ્ઠતિ લોકનાથ

આ બધાં પ્રાણીઓમાં જગતના સ્વામી અને વ્યવસ્થાપક સ્થિરપણે નિવાસ કરે છે.

અનેનૈવ તુ મન્ત્રેણ સમિત્તિલઘૃતેન ચ

આ જ મંત્ર અને સમિધ તથા ઘીથી સાથે,

એવં કૃતે વિધાને ભવામિ સન્નિહિતઃ સ્વયમ્ 182.

આ રીતે વિધિ કરવામાં આવે ત્યારે હું સ્વયં હાજર રહું છું.

પંચગવ્યં તત પ્રાશ્ય મન્ત્રેણ વિધિપૂર્વકમ્

પછી વિધિ પ્રમાણે મંત્રોચ્ચાર સાથે પંચગવ્ય ગ્રહણ કરવું જોઈએ.

તતઃ પ્રાસાદે સ્થાપ્યોઽહં ગીતવાદિત્રમઙ્ગલૈઃ

પછી મને મંદિરમાં શુભ ગીત અને વાદ્ય સાથે સ્થાપિત કરવું જોઈએ.

મન્ત્રશ્ચ - યોઽસૌ ભવાઁલ્લક્ષણલક્ષિતશ્ચ લક્ષ્મ્યા ચ યુક્તઃ સતતં પુરાણઃ

મંત્ર: જે શુભ લક્ષણોથી યુક્ત છે, સદા લક્ષ્મી સાથે એકરૂપ છે, પ્રાચીન છે.

તત એતેન મન્ત્રેણ પ્રાસાદં સંપ્રવેશયેત્

પછી આ મંત્રથી દેવતાને મંદિરમાં પ્રવેશ કરાવવો જોઈએ.

એવં સંસ્થાપનં કૃત્વા દદ્યાદુદ્વર્ત્તનં વિભોઃ

આ રીતે સ્થાપના કર્યા પછી ભગવાનને ઉદ્બર્તન અર્પણ કરવું જોઈએ.

એવં ચોદ્વર્ત્તનં કૃત્વા ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્ પ્રવન્દિતઃ કારણં મન્ત્રયુક્તઃ સુસ્વાગતં તિષ્ઠ સુલોકનાથ

ઉદ્બર્તન કર્યા પછી આ મંત્ર બોલવો: 'હે સુલોકનાથ, તું પ્રશંસિત અને સ્વાગત છે, મંત્ર સાથે અહીં નિવાસ કર.'

એવં સંસ્થાપનં કૃત્વા ગન્ધમાલ્યૈશ્ચ પૂજયેત્

આ રીતે સ્થાપના કર્યા પછી સુગંધિત વસ્તુઓ અને ફૂલોની માળાથી પૂજા કરવી જોઈએ.

મન્ત્રઃ- વસ્ત્રાણિ દેવેશ ગૃહાણ તાનિ મયા સુભક્ત્યા રચિતાનિ યાનિ

મંત્ર: હે દેવેશ, આ વસ્ત્રો જે મેં શ્રદ્ધાપૂર્વક તૈયાર કર્યા છે, તે સ્વીકારો.

એવં વસ્ત્રાણિ મે દદ્યાદ્વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા એવં ચ ધૂપનં દદ્યાદિમં મન્ત્રમુદીરયેત્

આ રીતે વિધિ પ્રમાણે વસ્ત્રો અર્પણ કરવી અને ધૂપ પણ આપવી, આ મંત્ર બોલવો.

મન્ત્રઃ – અસાવનાદિઃ પુરુષઃ પુરાણો નારાયણઃ સર્વજગત્ પ્રધાનઃ 182.

મંત્ર: એ પ્રાચીન પુરુષ, નારાયણ, સર્વ જગતના મુખ્ય છે.

એવં પૂજાં તતઃ કૃત્વા પ્રાપણં ચ નિવેદયેત્

આ રીતે પૂજા કર્યા પછી ભોજન અર્પણ કરવું જોઈએ.

પૂર્વોક્તેનૈવ મન્ત્રેણ દદ્યાત્પ્રાપણકં બુધઃ

પૂર્વે જણાવેલા મંત્રથી જ બુદ્ધિમાન વ્યક્તિ પ્રાપણક દાન આપે.

શાન્તિજાપસ્તતઃ કાર્યઃ સર્વકાર્યાર્થસિદ્ધિદઃ બાલેષુ વૃદ્ધેષુ ગવાઙ્ગણેષુ કન્યાસુ શાન્તિં ચ પતિવ્રતાસુ

પછી શાંતિ માટે જાપ કરવો જોઈએ, જે દરેક કાર્યમાં સફળતા આપે છે—બાળકોમાં, વૃદ્ધોમાં, ગાય અને આંગણામાં, કન્યાઓમાં અને પતિવ્રતા સ્ત્રીઓમાં શાંતિ રહે એવી પ્રાર્થના કરવી.

રોગા વિનશ્યન્તુ ચ સર્વતશ્ચ કૃષીવલાનાં ચ કૃષિઃ સદા સ્યાત્

દરેક જગ્યાએ રોગો નાશ પામે અને ખેડુતોને હંમેશા સારી પાક મળે એવી ઈચ્છા રાખવી.

દીનાનાથાન્પ્રતર્પ્યાથ યથાવિભવશક્તિતઃ

પછી પોતાની શક્તિ અને સામર્થ્ય પ્રમાણે ગરીબો અને અનાથોને સંતોષવા જોઈએ.

યાવન્તો મમ ગાત્રેષુ જાયન્તે જલબિન્દવઃ

મારા શરીર પર જેટલા જળબિંદુ પડે છે,

યો માં સંસ્થાપયેદ્ભૂમે સર્વાહઙ્કારવર્જિતઃ

જે કોઈ મને સર્વ પ્રકારના અહંકાર છોડીને ધરતી પર સ્થાપે છે,

એતત્તે કથિતં ભદ્રે શૈલિકાસ્થાપનં મમ

હે સુભાગ્યવતી, મેં તને મારી શિલારૂપ પ્રતિમાની સ્થાપનાની વિધિ કહી આપી.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શૈલાર્ચાસ્થાપનં નામ દ્વ્યશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં 'શિલાર્ચા સ્થાપન' નામે એકસો બ્યાસીમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

અથ મૃન્મયાર્ચાસ્થાપનમ્ પુનરન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

હવે હું ફરીથી માટીની પ્રતિમાની સ્થાપનાની વિધિ કહું છું, એ તું સાંભળ, હે ધરા.

આર્ચ્ચાં ચ મૃન્મયીં કૃત્વા અસ્ફુટાં ચાપ્યખણ્ડિતામ્

માટીની પ્રતિમા બનાવવી, જે તૂટી ન હોય અને ફાટેલી પણ ન હોય.

ઈદૃશીં પ્રતિમાં કૃત્વા મમ કર્મપરાયણઃ

જે કોઈ આવી પ્રતિમા બનાવીને મારા કાર્યોમાં તત્પર રહે છે,

કાષ્ઠાનામપ્યલાભે તુ મૃન્મયીં તત્ર કારયેત્

જો લાકડાની પ્રતિમા ન મળે, તો ત્યાં માટીની પ્રતિમા બનાવવી.