વરાહપુરાણમ્

ઇતિ વિશ્રાવ્ય વચનં રાજાનં સ ઋષિં જનાન્

આ રીતે રાજા, ઋષિ અને પ્રજાને એ વચન સંભળાવી,

આરુહ્ય વરયાનં તે ગતાઃ સ્વર્ગં વૃતા સુરૈઃ તતઃ સ રાજશાર્દૂલઃ સગણઃ પરિવારકૈઃ

તેઓ દેવતાઓ સાથે દિવ્ય રથ પર ચડી સ્વર્ગે ગયા; પછી તે રાજવી પોતાના સમૂહ અને સેવકો સાથે,

દૃષ્ટ્વા તીર્થસ્ય માહાત્મ્યં પ્રણમ્ય ઋષિસત્તમમ્

તેઓએ તીર્થનું મહાત્મ્ય જોઈને શ્રેષ્ઠ ઋષિને વંદન કર્યું.

એતત્તે કથિતં ભદ્રે માહાત્મ્યં મથુરાભવમ્

હે સુભાગ્યવતી, તને મથુરાનું મહાત્મ્ય કહાયું છે.

પઠતિ શ્રદ્ધયા યુક્તો બ્રાહ્મણાનાં ચ સન્નિધૌ 180.

જે વ્યક્તિ શ્રદ્ધાપૂર્વક બ્રાહ્મણોની હાજરીમાં આનું પઠન કરે છે,

એતત્ત્વયાનાવ્રતિને ન ચાશુશ્રૂષયે તથા

આ વાત તું અવ્રતી અને યોગ્ય રીતે ન સાંભળનારને કદી ન કહેવી.

તીર્થાનાં પરમં તીર્થં ધર્માણાં ધર્મમુત્તમમ્

તીર્થોમાં આ શ્રેષ્ઠ છે અને ધર્મોમાં પણ આ સર્વોત્તમ ધર્મ છે.

કથનીયં મહાભાગે પુણ્યાન્ભાગવતાન્સદા એતચ્છ્રુત્વા પ્રભોર્વાક્યં ધરણી વિસ્મયાન્વિતા

હે મહાભાગ્યવતી, આ હંમેશા પવિત્ર ભક્તોને કહેવું જોઈએ; ભગવાનના આ વચન સાંભળી ધરતી આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ.

પપ્રચ્છ મુદિતા દેવી પ્રતિમાસ્થાપનં પ્રતિ

પ્રતિમાની સ્થાપના વિષે આનંદિત દેવીએ પ્રશ્ન કર્યો.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે મથુરાવર્ણનં નામાશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ભગવાનના શાસ્ત્રમાં 'મથુરાવર્ણન' નામે એકસો એંસીમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ મધુકાષ્ઠાપ્રતિમાયામર્ચાસ્થાપનમ્ એવં શ્રુત્વા પરં સ્થાનં સા મહી સંશિતવ્રતા

હવે મધુકના લાકડાની પ્રતિમાની પૂજા સ્થાપનાની વાત આવે છે; આવું સાંભળી, પ્રતિજ્ઞામાં અડગ રહેલી ધરાએ પરમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું.

સંશ્રુત્ય વિસ્મયાવિષ્ટા પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરા અહો ક્ષેત્રપ્રભાવો વૈ યસ્ત્વયા સમુદાહૃતઃ

આ સાંભળી અને આશ્ચર્યથી ભરાઈ, વસુંધરાએ કહ્યું: 'અરે, તું જે ક્ષેત્રશક્તિ વર્ણવી છે તે કેટલી અદ્ભુત છે!'

યં શ્રુત્વા દેવતત્ત્વેન જાતાસ્મિ વિગતજ્વરા

આ સાંભળી, દેવત્વના તત્વથી હું સર્વ દુઃખોથી મુક્ત થઈ ગઈ છું.

મમ પ્રીત્યર્થમખિલં તદ્વિષ્ણો વક્તુમર્હસિ

મારા આનંદ માટે, હે વિષ્ણુ, તું આ બધું મને કહેજે.

તામ્રે કાંસ્યે ચ રૌપ્યે ચ તિષ્ઠસિ સ્થાપિતઃ કથમ્

તુ તાંબામાં, કાંસામાં અને ચાંદીમાં કેવી રીતે સ્થિર રહે છે?

બ્રહ્મચારી સમાસાદ્ય કથં તિષ્ઠસિ માધવ

હે માધવ, બ્રહ્મચારી પાસે આવે ત્યારે તું કેવી રીતે નિવાસ કરે છે?

કથં તિષ્ઠસિ વા સવ્યે ભિત્તિસંસ્થો જનાર્દનઃ

હે જનાર્દન, દિવાલના ડાબા ભાગે તું કેવી રીતે સ્થિત રહે છે?

એવં ધરાવચઃ શ્રુત્વા પ્રત્યુવાચાદિસૂકરઃ પ્રતિમા યસ્ય કર્ત્તવ્યા તદાનીય વસુન્ધરે

પૃથ્વીના આ શબ્દો સાંભળી, પ્રાચીન વરુાહે ઉત્તર આપ્યો: 'હે વસુંધરા, જ્યારે પ્રતિમા બનાવવાની હોય ત્યારે એ અહીં લાવવી.'

પ્રતિમાં કારયેચ્ચૈવ લક્ષણોક્તાં વસુન્ધરે

હે વસુંધરા, પ્રતિમા નિર્ધારિત લક્ષણો પ્રમાણે જ બનાવવી જોઈએ.

તતઃ સમ્પૂજયેદ્દેવિ સંસારભવમુક્તયે 181.

પછી, હે દેવી, સંસારમુક્તિ માટે પૂજા કરવી જોઈએ.

કૃત્વા તત્પ્રતિમાં ચૈવ પ્રતિષ્ઠાવિધિનાર્ચ્ચયેત્

એ પ્રતિમા બનાવી, સ્થાપનવિધિ પ્રમાણે તેની પૂજા કરવી જોઈએ.

કર્પૂરં કુંકુમં ચૈવ ત્વચં ચાગુરુમેવ ચ

કંપૂર, કુંકુમ, ચામડી અને અગરૂ પણ ઉપયોગમાં લેવા.

એતૈર્વિલેપનં દદ્યાદર્ચિતસ્તુ વિચક્ષણઃ

આ બધાથી વિદ્વાન વ્યક્તિ પૂજા પછી લિપન કરવો.

વિધાનપૂર્વકં ચૈવ મંગલ્યં ચૈવ પાયસમ્

વિધિ પ્રમાણે શુભ ખીર પણ અર્પણ કરવી.

એવં સર્વં તતો દદ્યાત્પૂજાયાં વિહિતં શુભમ્

આ રીતે, પછી પૂજામાં જે શુભ વસ્તુઓ કહેવામાં આવી છે, તે બધું અર્પણ કરવું.

પ્રાણાયામં તતઃ કૃત્વા ઇમં મન્ત્રમુદીરયેત્

પછી પ્રાણાયામ કરીને આ મંત્ર બોલવો.

સસમ્ભ્રમં લોકે સુપ્રતીતસ્તિષ્ઠ કાષ્ઠે સ ત્વં ભુવિ

સન્માનપૂર્વક, હે પૃથ્વી પર સુસ્થિત, તું લાકડામાં પણ મજબૂતીથી ઊભો છે.

પુનઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય શુદ્ધૈર્ભાગવતૈઃ સહ

પછી શુદ્ધ ભક્તો સાથે ફરીથી પ્રદક્ષિણ કરવી.

નોર્દ્ધ્વં ન તિર્યગીક્ષેત કામક્રોધવિવર્જિતઃ

કોઈ ઉપર કે બાજુએ જોવું નહીં, અને કામ-ક્રોધથી રહિત રહેવું.