વરાહપુરાણમ્

અત્રૈવ સર્વે સ્થિત્વા વૈ મામીક્ષથ સુખાન્વિતમ્

તમારે બધા અહીં રહીને મને આનંદથી યુક્ત જોયો હતો.

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા રાજપત્ની યશસ્વિની

એ શબ્દો સાંભળી રાજાની યશસ્વિ પત્નીએ

વેષ્ટિતઃ શુશુભેઽતીવ દીક્ષિતોઽવભૃથે યથા

પહેરીને એ ખૂબ તેજસ્વી લાગતો હતો, જેમ દિક્ષા લીધેલા વ્યક્તિ અવભૃથ સ્નાન સમયે શોભે છે.

તીર્થાનિ સરિતઃ શ્રેષ્ઠાઃ પર્વતાશ્ચ સરાંસિ ચ

પવિત્ર તીર્થો, શ્રેષ્ઠ નદીઓ, પર્વતો અને સરોવરો,

પિતૄણાં મુક્તિદં ચાન્યન્ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ 180.

પિતૃઓને મુક્તિ આપનારું બીજું કયાંય હતું નથી અને કદી થશે પણ નહીં.

શુક્લપ્રતિપદન્તં ચ તીર્થં પ્રાપ્ય સસત્વરાઃ

શુક્લ પક્ષની પ્રથમ તિથિના અંતે, તે પવિત્ર સ્થળે ઉતાવળથી પહોંચ્યા,

કૃત્વા પ્રેતપુરીં શૂન્યાં સ્વર્ગ પાતાલમેવ ચ

પિતૃઓની નગરી, સ્વર્ગ અને પાતાળ બધું ખાલી કરી દીધું,

કન્યાં ગતે સવિતરિ યઃ શ્રાદ્ધં સમ્પ્રદાસ્યતિ

જ્યારે કન્યા સૂર્ય તરફ ગઈ હોય ત્યારે જે કોઈ શ્રાદ્ધ અર્પણ કરે છે,

સુતૃપ્તાઃ સ્મો વયં શશ્વદ્યાસ્યામઃ પરમાં ગતિમ્

અમે સંપૂર્ણ સંતોષ પામીએ છીએ અને હંમેશા શ્રેષ્ઠ અવસ્થાને પ્રાપ્ત કરીએ છીએ.

દૃષ્ટો ભવદ્ભિઃ સર્વં યદસ્માકં સુદુરત્યયમ્

તમારે અમારા માટે જે અતિ દુષ્કર હતું તે બધું જોઈ લીધું છે.

ઇતિ વિશ્રાવ્ય વચનં રાજાનં સ ઋષિં જનાન્

આ રીતે રાજા, ઋષિ અને પ્રજાને એ વચન સંભળાવી,

આરુહ્ય વરયાનં તે ગતાઃ સ્વર્ગં વૃતા સુરૈઃ તતઃ સ રાજશાર્દૂલઃ સગણઃ પરિવારકૈઃ

તેઓ દેવતાઓ સાથે દિવ્ય રથ પર ચડી સ્વર્ગે ગયા; પછી તે રાજવી પોતાના સમૂહ અને સેવકો સાથે,

દૃષ્ટ્વા તીર્થસ્ય માહાત્મ્યં પ્રણમ્ય ઋષિસત્તમમ્

તેઓએ તીર્થનું મહાત્મ્ય જોઈને શ્રેષ્ઠ ઋષિને વંદન કર્યું.

એતત્તે કથિતં ભદ્રે માહાત્મ્યં મથુરાભવમ્

હે સુભાગ્યવતી, તને મથુરાનું મહાત્મ્ય કહાયું છે.

પઠતિ શ્રદ્ધયા યુક્તો બ્રાહ્મણાનાં ચ સન્નિધૌ 180.

જે વ્યક્તિ શ્રદ્ધાપૂર્વક બ્રાહ્મણોની હાજરીમાં આનું પઠન કરે છે,

એતત્ત્વયાનાવ્રતિને ન ચાશુશ્રૂષયે તથા

આ વાત તું અવ્રતી અને યોગ્ય રીતે ન સાંભળનારને કદી ન કહેવી.

તીર્થાનાં પરમં તીર્થં ધર્માણાં ધર્મમુત્તમમ્

તીર્થોમાં આ શ્રેષ્ઠ છે અને ધર્મોમાં પણ આ સર્વોત્તમ ધર્મ છે.

કથનીયં મહાભાગે પુણ્યાન્ભાગવતાન્સદા એતચ્છ્રુત્વા પ્રભોર્વાક્યં ધરણી વિસ્મયાન્વિતા

હે મહાભાગ્યવતી, આ હંમેશા પવિત્ર ભક્તોને કહેવું જોઈએ; ભગવાનના આ વચન સાંભળી ધરતી આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ.

પપ્રચ્છ મુદિતા દેવી પ્રતિમાસ્થાપનં પ્રતિ

પ્રતિમાની સ્થાપના વિષે આનંદિત દેવીએ પ્રશ્ન કર્યો.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે મથુરાવર્ણનં નામાશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ભગવાનના શાસ્ત્રમાં 'મથુરાવર્ણન' નામે એકસો એંસીમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ મધુકાષ્ઠાપ્રતિમાયામર્ચાસ્થાપનમ્ એવં શ્રુત્વા પરં સ્થાનં સા મહી સંશિતવ્રતા

હવે મધુકના લાકડાની પ્રતિમાની પૂજા સ્થાપનાની વાત આવે છે; આવું સાંભળી, પ્રતિજ્ઞામાં અડગ રહેલી ધરાએ પરમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું.

સંશ્રુત્ય વિસ્મયાવિષ્ટા પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરા અહો ક્ષેત્રપ્રભાવો વૈ યસ્ત્વયા સમુદાહૃતઃ

આ સાંભળી અને આશ્ચર્યથી ભરાઈ, વસુંધરાએ કહ્યું: 'અરે, તું જે ક્ષેત્રશક્તિ વર્ણવી છે તે કેટલી અદ્ભુત છે!'

યં શ્રુત્વા દેવતત્ત્વેન જાતાસ્મિ વિગતજ્વરા

આ સાંભળી, દેવત્વના તત્વથી હું સર્વ દુઃખોથી મુક્ત થઈ ગઈ છું.

મમ પ્રીત્યર્થમખિલં તદ્વિષ્ણો વક્તુમર્હસિ

મારા આનંદ માટે, હે વિષ્ણુ, તું આ બધું મને કહેજે.

તામ્રે કાંસ્યે ચ રૌપ્યે ચ તિષ્ઠસિ સ્થાપિતઃ કથમ્

તુ તાંબામાં, કાંસામાં અને ચાંદીમાં કેવી રીતે સ્થિર રહે છે?

બ્રહ્મચારી સમાસાદ્ય કથં તિષ્ઠસિ માધવ

હે માધવ, બ્રહ્મચારી પાસે આવે ત્યારે તું કેવી રીતે નિવાસ કરે છે?

કથં તિષ્ઠસિ વા સવ્યે ભિત્તિસંસ્થો જનાર્દનઃ

હે જનાર્દન, દિવાલના ડાબા ભાગે તું કેવી રીતે સ્થિત રહે છે?

એવં ધરાવચઃ શ્રુત્વા પ્રત્યુવાચાદિસૂકરઃ પ્રતિમા યસ્ય કર્ત્તવ્યા તદાનીય વસુન્ધરે

પૃથ્વીના આ શબ્દો સાંભળી, પ્રાચીન વરુાહે ઉત્તર આપ્યો: 'હે વસુંધરા, જ્યારે પ્રતિમા બનાવવાની હોય ત્યારે એ અહીં લાવવી.'

પ્રતિમાં કારયેચ્ચૈવ લક્ષણોક્તાં વસુન્ધરે

હે વસુંધરા, પ્રતિમા નિર્ધારિત લક્ષણો પ્રમાણે જ બનાવવી જોઈએ.