વરાહપુરાણમ્

કિં તદ્વદ યથાકાર્યં યેન સિદ્ધં ભવેદિદમ્ યા સા તે રાજમહિષી તામાનય વરાનનામ્ ।। 180.

એ શું છે, જે યોગ્ય રીતે કરવું જોઈએ અને જેનાથી આ કાર્ય પૂર્ણ થાય? તારી સુંદર ચહેરાવાળી રાણીને અહીં લાવ.

તસ્યા દાસી વરારોહા પ્રભાવત્યપિ વિશ્રુતા

એ રાણીની દાસી, સુંદર નિતંબવાળી અને પ્રસિદ્ધ, પ્રભાવતી હતી.

તતશ્ચાન્તઃપુરાદ્દેવી સદાસી તત્ર ચાગતા

પછી રાણી અંદરના મહેલમાંથી પોતાની દાસી સાથે ત્યાં આવી.

સમાસીનાં ચ વિપ્રેન્દ્રઃ પ્રોવાચ વિનતાનનામ્

જ્યારે રાણી બેઠી, ત્યારે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે નમ્ર ચહેરાવાળી રાણીને કહ્યું.

યે કેચિત્પિતરો લોકે લોકાનાં સર્વતઃ સ્થિતાઃ

જગતમાં જે કોઈ પિતૃઓ છે, બધા લોકોમાં અને સર્વત્ર સ્થિત છે,

એકો વૃદ્ધો નરસ્તત્ર સૂક્ષ્મપ્રાણિભિરાવૃતઃ

એમાં એક વૃદ્ધ પુરુષ હતો, જે સુક્ષ્મ જીવોથી ઘેરાયેલો હતો.

નિરાશો ગન્તુકામશ્ચ પુનઃ સ નિરયેઽશુચૌ

એ આશા ગુમાવીને અને બહાર જવા ઇચ્છી, ફરીથી અશુદ્ધ નર્કમાં ગયો.

તેનાત્મકર્મજનિતં મમ કર્મ નિવેદિતમ્

તે વ્યક્તિએ મારા પોતાના કર્મોથી ઉત્પન્ન થયેલું કર્મ મને અર્પણ કર્યું હતું.

તવ દાસ્યાશ્ચ યા દાસી તસ્યાસ્તન્તુઃ કિલોચ્યતે

તારી દાસી જે છે, તેની દાસીનું સંતાન એમ કહેવામાં આવે છે.

ઇતિ શ્રુત્વાનવદ્યાઙ્ગી તસ્યા આનયનેઽત્વરત્

આવું સાંભળી નિર્દોષ અંગવાળી સ્ત્રીએ તેને લાવવા માટે તત્કાળ ઉત્સાહ દાખવ્યો.

સા ચૈકાન્તે ચ દિવસે પાનમાંસરતા સદા 180.

એ સ્ત્રી એ દિવસે એકલી હતી અને હંમેશાં પીણું તથા માંસમાં મગ્ન રહેતી હતી.

સેવકૈઃ સા કરે ગૃહ્ય આનીતા મુનિસન્નિધૌ

સેવકો દ્વારા હાથ પકડીને તેને ઋષિની હાજરીમાં લાવવામાં આવી.

પ્રત્યયાર્થં તુ તસ્યા વૈ મુનિઃ પ્રાહ ક્રિયાં પ્રતિ

પુષ્ટિ માટે ઋષિએ તેને વિધિ વિશે સમજાવ્યું.

તર્પણં ચાપિ નો દત્તં પિતૄણાં ચાતિમુક્તિદમ્

પિતૃઓને જે તર્પણ આપવું હતું, જે મુક્તિ આપે છે, તે આપવામાં આવ્યું નહોતું.

ન જાનામિ પિતૄન્સ્વાન્વૈ ક્રિયાં કાર્યં ચ વૈ વિભો

હું મારા પિતૃઓને ઓળખતી નથી, ને વિધિ શું કરવી એ પણ જાણતી નથી, હે પ્રભુ.

પત્ની ચ મથુરેશસ્ય નૃપઃ સપુરસજ્જનઃ

મથુરાના સ્વામીની પત્ની, રાજા અને સારા નાગરિકો સાથે હતી.

રાજ્ઞા નીતાસ્તત્ર તીર્થે શ્રાદ્ધાર્થં મુનિના સહ

રાજાએ તેમને ઋષિ સાથે તે તીર્થસ્થળે શ્રાદ્ધ માટે લઈ ગયા.

તત્ર દૃષ્ટઃ સ વૈ જન્તુર્ન ચ તન્તુર્વિચેતનઃ

ત્યાં એ જીવને જોયો, પણ સંતાન બેભાન હતું.

અગસ્ત્ય ઉવાચ કરોતુ તર્પણં ચાસ્મિન્પૂર્વોક્તવિધિના ત્વિયમ્ ।।180.

અગસ્ત્યએ કહ્યું: એ સ્ત્રીએ અહીં અગાઉ જણાવેલી રીત પ્રમાણે તર્પણ કરવું જોઈએ.

તતઃ શ્રાદ્ધં સરૌપ્યં ચ સવસ્ત્રં સવિલેપનમ્

પછી શ્રાદ્ધ કરવામાં આવ્યું, ચાંદી, વસ્ત્રો અને સુગંધિત લિપન સાથે.

અત્રૈવ સર્વે સ્થિત્વા વૈ મામીક્ષથ સુખાન્વિતમ્

તમારે બધા અહીં રહીને મને આનંદથી યુક્ત જોયો હતો.

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા રાજપત્ની યશસ્વિની

એ શબ્દો સાંભળી રાજાની યશસ્વિ પત્નીએ

વેષ્ટિતઃ શુશુભેઽતીવ દીક્ષિતોઽવભૃથે યથા

પહેરીને એ ખૂબ તેજસ્વી લાગતો હતો, જેમ દિક્ષા લીધેલા વ્યક્તિ અવભૃથ સ્નાન સમયે શોભે છે.

તીર્થાનિ સરિતઃ શ્રેષ્ઠાઃ પર્વતાશ્ચ સરાંસિ ચ

પવિત્ર તીર્થો, શ્રેષ્ઠ નદીઓ, પર્વતો અને સરોવરો,

પિતૄણાં મુક્તિદં ચાન્યન્ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ 180.

પિતૃઓને મુક્તિ આપનારું બીજું કયાંય હતું નથી અને કદી થશે પણ નહીં.

શુક્લપ્રતિપદન્તં ચ તીર્થં પ્રાપ્ય સસત્વરાઃ

શુક્લ પક્ષની પ્રથમ તિથિના અંતે, તે પવિત્ર સ્થળે ઉતાવળથી પહોંચ્યા,

કૃત્વા પ્રેતપુરીં શૂન્યાં સ્વર્ગ પાતાલમેવ ચ

પિતૃઓની નગરી, સ્વર્ગ અને પાતાળ બધું ખાલી કરી દીધું,

કન્યાં ગતે સવિતરિ યઃ શ્રાદ્ધં સમ્પ્રદાસ્યતિ

જ્યારે કન્યા સૂર્ય તરફ ગઈ હોય ત્યારે જે કોઈ શ્રાદ્ધ અર્પણ કરે છે,

સુતૃપ્તાઃ સ્મો વયં શશ્વદ્યાસ્યામઃ પરમાં ગતિમ્

અમે સંપૂર્ણ સંતોષ પામીએ છીએ અને હંમેશા શ્રેષ્ઠ અવસ્થાને પ્રાપ્ત કરીએ છીએ.