વરાહપુરાણમ્

મૌનવ્રતધરા યાન્તિ પુનઃ પ્રાપ્યાર્થહેતવે 180.

મૌનવ્રત ધારણ કરનાર લોકો ફરીથી કોઈ કામના માટે પાછા આવે છે.

ત્રિકાલજ્ઞ ઉવાચ યાવત્તૃપ્તિર્ન તે ભૂયાદ્દૃષ્ટ્વા હન્ત સ્થિરો ભવ

ત્રિકાળજ્ઞાએ કહ્યું: જયાં સુધી તને સંતોષ ન થાય, ત્યાં સુધી સ્થિર રહીને બધું જોઈ, અડગ રહીને ઊભો રહે.

તાવત્કાલં પ્રતીક્ષસ્વ યાવદાગમનં મમ

મારા પાછા ફર્યા સુધી તું એટલો સમય રાહ જો.

સોઽહમદ્ય વ્રતં ત્યક્ત્વા તવ કારુણ્યપૂરિતઃ

હું આજે વ્રત છોડીને, તારી દયા થી ભરાઈને,

અનયા કારયિષ્યામિ શ્રાદ્ધં તુ વિધિના સહ રાજા સમીપગં દૃષ્ટ્વા અકસ્માદાગતં ઋષિમ્

આ સ્ત્રી સાથે યોગ્ય રીતે શ્રાદ્ધ કરીશ; રાજાએ અચાનક આવેલ ઋષિને નજીક જોઈને,

ક્ષિત્યાસ્તલે વિલુલિતઃ પાદૌ કૃત્વા તુ મૂર્દ્ધનિ

પૃથ્વી પર પડી ગયો અને પોતાના પગ પોતાના માથા પર રાખ્યા.

સદા યજ્ઞં કરિષ્યામિ ગૃહમાગમને તવ

તમે મારા ઘરે આવો ત્યારે હું હંમેશા યજ્ઞ કરીશ.

ઇદં પાદ્યમિદં ચાર્ઘ્યં મધુપર્કમિમાં ચ ગામ્

આ પાદ્ય છે, આ અર્જ્ય છે, આ મધુપર્ક છે અને આ ગાય છે.

તસ્ય તત્પ્રતિગૃહ્યાશુ સ મુનિસ્ત્વરિતોઽબ્રવીત્

એ બધું ઝડપથી સ્વીકારીને, મુનિએ તરત જ કહ્યું.

તચ્છ્રુત્વા કુરુ તત્સર્વં યેનાહં તોષિતોઽભવમ્

એ સાંભળીને, તે બધું કર જેનાથી હું પ્રસન્ન થયો હતો.

કિં તદ્વદ યથાકાર્યં યેન સિદ્ધં ભવેદિદમ્ યા સા તે રાજમહિષી તામાનય વરાનનામ્ ।। 180.

એ શું છે, જે યોગ્ય રીતે કરવું જોઈએ અને જેનાથી આ કાર્ય પૂર્ણ થાય? તારી સુંદર ચહેરાવાળી રાણીને અહીં લાવ.

તસ્યા દાસી વરારોહા પ્રભાવત્યપિ વિશ્રુતા

એ રાણીની દાસી, સુંદર નિતંબવાળી અને પ્રસિદ્ધ, પ્રભાવતી હતી.

તતશ્ચાન્તઃપુરાદ્દેવી સદાસી તત્ર ચાગતા

પછી રાણી અંદરના મહેલમાંથી પોતાની દાસી સાથે ત્યાં આવી.

સમાસીનાં ચ વિપ્રેન્દ્રઃ પ્રોવાચ વિનતાનનામ્

જ્યારે રાણી બેઠી, ત્યારે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે નમ્ર ચહેરાવાળી રાણીને કહ્યું.

યે કેચિત્પિતરો લોકે લોકાનાં સર્વતઃ સ્થિતાઃ

જગતમાં જે કોઈ પિતૃઓ છે, બધા લોકોમાં અને સર્વત્ર સ્થિત છે,

એકો વૃદ્ધો નરસ્તત્ર સૂક્ષ્મપ્રાણિભિરાવૃતઃ

એમાં એક વૃદ્ધ પુરુષ હતો, જે સુક્ષ્મ જીવોથી ઘેરાયેલો હતો.

નિરાશો ગન્તુકામશ્ચ પુનઃ સ નિરયેઽશુચૌ

એ આશા ગુમાવીને અને બહાર જવા ઇચ્છી, ફરીથી અશુદ્ધ નર્કમાં ગયો.

તેનાત્મકર્મજનિતં મમ કર્મ નિવેદિતમ્

તે વ્યક્તિએ મારા પોતાના કર્મોથી ઉત્પન્ન થયેલું કર્મ મને અર્પણ કર્યું હતું.

તવ દાસ્યાશ્ચ યા દાસી તસ્યાસ્તન્તુઃ કિલોચ્યતે

તારી દાસી જે છે, તેની દાસીનું સંતાન એમ કહેવામાં આવે છે.

ઇતિ શ્રુત્વાનવદ્યાઙ્ગી તસ્યા આનયનેઽત્વરત્

આવું સાંભળી નિર્દોષ અંગવાળી સ્ત્રીએ તેને લાવવા માટે તત્કાળ ઉત્સાહ દાખવ્યો.

સા ચૈકાન્તે ચ દિવસે પાનમાંસરતા સદા 180.

એ સ્ત્રી એ દિવસે એકલી હતી અને હંમેશાં પીણું તથા માંસમાં મગ્ન રહેતી હતી.

સેવકૈઃ સા કરે ગૃહ્ય આનીતા મુનિસન્નિધૌ

સેવકો દ્વારા હાથ પકડીને તેને ઋષિની હાજરીમાં લાવવામાં આવી.

પ્રત્યયાર્થં તુ તસ્યા વૈ મુનિઃ પ્રાહ ક્રિયાં પ્રતિ

પુષ્ટિ માટે ઋષિએ તેને વિધિ વિશે સમજાવ્યું.

તર્પણં ચાપિ નો દત્તં પિતૄણાં ચાતિમુક્તિદમ્

પિતૃઓને જે તર્પણ આપવું હતું, જે મુક્તિ આપે છે, તે આપવામાં આવ્યું નહોતું.

ન જાનામિ પિતૄન્સ્વાન્વૈ ક્રિયાં કાર્યં ચ વૈ વિભો

હું મારા પિતૃઓને ઓળખતી નથી, ને વિધિ શું કરવી એ પણ જાણતી નથી, હે પ્રભુ.

પત્ની ચ મથુરેશસ્ય નૃપઃ સપુરસજ્જનઃ

મથુરાના સ્વામીની પત્ની, રાજા અને સારા નાગરિકો સાથે હતી.

રાજ્ઞા નીતાસ્તત્ર તીર્થે શ્રાદ્ધાર્થં મુનિના સહ

રાજાએ તેમને ઋષિ સાથે તે તીર્થસ્થળે શ્રાદ્ધ માટે લઈ ગયા.

તત્ર દૃષ્ટઃ સ વૈ જન્તુર્ન ચ તન્તુર્વિચેતનઃ

ત્યાં એ જીવને જોયો, પણ સંતાન બેભાન હતું.

અગસ્ત્ય ઉવાચ કરોતુ તર્પણં ચાસ્મિન્પૂર્વોક્તવિધિના ત્વિયમ્ ।।180.

અગસ્ત્યએ કહ્યું: એ સ્ત્રીએ અહીં અગાઉ જણાવેલી રીત પ્રમાણે તર્પણ કરવું જોઈએ.