વરાહપુરાણમ્

સીતાવાક્યપ્રતુષ્ટેન તસ્યૈ પ્રાદાદ્વરં વિભુઃ 180.

સીતાજી તેમના વચનથી પ્રસન્ન થઈ, ત્યારે ભગવાને તેમને વરદાન આપ્યું.

ક્રોધાવિષ્ટાનિ દાનાનિ વિધિપાત્રયુતાનિ ચ

ક્રોધમાં આપેલા દાન, ભલે યોગ્ય પાત્રમાં આપેલા હોય—

ત્રિજટે ત્વત્પ્રયચ્છામિ યચ્ચ શ્રાદ્ધમદક્ષિણમ્

અને જે શ્રાદ્ધ દક્ષિણાવિહીન કરવામાં આવ્યું, તે હું તને, ત્રિજટા, અર્પણ કરું છું.

તુષ્ટેન વૈ વાસુકયે તન્મે નિગદતઃ શૃણુ

પ્રસન્ન વાસુકિને શું અપાયું હતું, તે હું સ્પષ્ટપણે કહું છું, સાંભળો.

યજ્ઞસ્ય યોચિતા દેયા દક્ષિણા નાદદાદ્દ્વિજઃ

યજ્ઞને યોગ્ય દક્ષિણા આપવી જોઈએ; જો દ્વિજ એ ન આપે—

અશ્રોત્રિયાણિ શ્રાદ્ધાનિ ક્રિયા મન્ત્રૈર્વિનાપિ ચ

જે શ્રાદ્ધ શાસ્ત્રજ્ઞાની વિના કે મંત્ર વિના કરવામાં આવે—

યઃ શિષ્યો ન નમેદ્ભક્ત્યા ગુરું જ્ઞાનપ્રદાયકમ્

જે શિષ્ય ભક્તિપૂર્વક જ્ઞાન આપનાર ગુરુને નમસ્કાર કરતો નથી—

સર્વં તુભ્યં મયા દત્તં નાગરાજાય વાર્ષિકમ્

હે નાગરાજ, વર્ષ માટે જે કંઈ હતું તે બધું મેં તને આપી દીધું છે.

તદ્વદલીકકરણં શ્રાદ્ધં દાનં વ્રતં તથા

મને કહો, ખોટી રીતે કરેલું શ્રાદ્ધ, દાન અને વ્રત વિશે.

મુષિતાચ્છિદ્રકરણૈસ્તદ્દાનફલભોક્તૃભિઃ

જે લોકોએ દાન ચોરીને કે છિદ્ર પાડીને લીધું છે અને એ દાનના ફળનો ઉપભોગ કર્યો છે,

મૌનવ્રતધરા યાન્તિ પુનઃ પ્રાપ્યાર્થહેતવે 180.

મૌનવ્રત ધારણ કરનાર લોકો ફરીથી કોઈ કામના માટે પાછા આવે છે.

ત્રિકાલજ્ઞ ઉવાચ યાવત્તૃપ્તિર્ન તે ભૂયાદ્દૃષ્ટ્વા હન્ત સ્થિરો ભવ

ત્રિકાળજ્ઞાએ કહ્યું: જયાં સુધી તને સંતોષ ન થાય, ત્યાં સુધી સ્થિર રહીને બધું જોઈ, અડગ રહીને ઊભો રહે.

તાવત્કાલં પ્રતીક્ષસ્વ યાવદાગમનં મમ

મારા પાછા ફર્યા સુધી તું એટલો સમય રાહ જો.

સોઽહમદ્ય વ્રતં ત્યક્ત્વા તવ કારુણ્યપૂરિતઃ

હું આજે વ્રત છોડીને, તારી દયા થી ભરાઈને,

અનયા કારયિષ્યામિ શ્રાદ્ધં તુ વિધિના સહ રાજા સમીપગં દૃષ્ટ્વા અકસ્માદાગતં ઋષિમ્

આ સ્ત્રી સાથે યોગ્ય રીતે શ્રાદ્ધ કરીશ; રાજાએ અચાનક આવેલ ઋષિને નજીક જોઈને,

ક્ષિત્યાસ્તલે વિલુલિતઃ પાદૌ કૃત્વા તુ મૂર્દ્ધનિ

પૃથ્વી પર પડી ગયો અને પોતાના પગ પોતાના માથા પર રાખ્યા.

સદા યજ્ઞં કરિષ્યામિ ગૃહમાગમને તવ

તમે મારા ઘરે આવો ત્યારે હું હંમેશા યજ્ઞ કરીશ.

ઇદં પાદ્યમિદં ચાર્ઘ્યં મધુપર્કમિમાં ચ ગામ્

આ પાદ્ય છે, આ અર્જ્ય છે, આ મધુપર્ક છે અને આ ગાય છે.

તસ્ય તત્પ્રતિગૃહ્યાશુ સ મુનિસ્ત્વરિતોઽબ્રવીત્

એ બધું ઝડપથી સ્વીકારીને, મુનિએ તરત જ કહ્યું.

તચ્છ્રુત્વા કુરુ તત્સર્વં યેનાહં તોષિતોઽભવમ્

એ સાંભળીને, તે બધું કર જેનાથી હું પ્રસન્ન થયો હતો.

કિં તદ્વદ યથાકાર્યં યેન સિદ્ધં ભવેદિદમ્ યા સા તે રાજમહિષી તામાનય વરાનનામ્ ।। 180.

એ શું છે, જે યોગ્ય રીતે કરવું જોઈએ અને જેનાથી આ કાર્ય પૂર્ણ થાય? તારી સુંદર ચહેરાવાળી રાણીને અહીં લાવ.

તસ્યા દાસી વરારોહા પ્રભાવત્યપિ વિશ્રુતા

એ રાણીની દાસી, સુંદર નિતંબવાળી અને પ્રસિદ્ધ, પ્રભાવતી હતી.

તતશ્ચાન્તઃપુરાદ્દેવી સદાસી તત્ર ચાગતા

પછી રાણી અંદરના મહેલમાંથી પોતાની દાસી સાથે ત્યાં આવી.

સમાસીનાં ચ વિપ્રેન્દ્રઃ પ્રોવાચ વિનતાનનામ્

જ્યારે રાણી બેઠી, ત્યારે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે નમ્ર ચહેરાવાળી રાણીને કહ્યું.

યે કેચિત્પિતરો લોકે લોકાનાં સર્વતઃ સ્થિતાઃ

જગતમાં જે કોઈ પિતૃઓ છે, બધા લોકોમાં અને સર્વત્ર સ્થિત છે,

એકો વૃદ્ધો નરસ્તત્ર સૂક્ષ્મપ્રાણિભિરાવૃતઃ

એમાં એક વૃદ્ધ પુરુષ હતો, જે સુક્ષ્મ જીવોથી ઘેરાયેલો હતો.

નિરાશો ગન્તુકામશ્ચ પુનઃ સ નિરયેઽશુચૌ

એ આશા ગુમાવીને અને બહાર જવા ઇચ્છી, ફરીથી અશુદ્ધ નર્કમાં ગયો.

તેનાત્મકર્મજનિતં મમ કર્મ નિવેદિતમ્

તે વ્યક્તિએ મારા પોતાના કર્મોથી ઉત્પન્ન થયેલું કર્મ મને અર્પણ કર્યું હતું.

તવ દાસ્યાશ્ચ યા દાસી તસ્યાસ્તન્તુઃ કિલોચ્યતે

તારી દાસી જે છે, તેની દાસીનું સંતાન એમ કહેવામાં આવે છે.