વરાહપુરાણમ્

તસ્મિન્ક્ષણે ન ચ કૃતં વ્રતં જપ્યં વિમોહનાત્ 180.

તે ક્ષણે મોહના કારણે કોઈ વ્રત કે જપ કરાયો નહોતો.

ચતુર્થાંશાવશેષશ્ચ દિવસઃ પર્યવર્ત્તત

દિવસનો ચોથો ભાગ બાકી રહ્યો હતો.

અન્યે પૂર્વોત્તરાદ્દેશાદ્દક્ષિણાત્પશ્ચિમાત્તથા

અન્ય લોકો પૂર્વ, પશ્ચિમ અને દક્ષિણ તરફથી આવ્યા.

હૃષ્ટાસ્તુષ્ટા સુપુષ્ટાંગા ગચ્છન્તો દિવિ સઙ્ઘશઃ

હર્ષિત, સંતોષી અને તંદુરસ્ત શરીરવાળા, તેઓ ટોળે ટોળે સ્વર્ગ તરફ જાય છે.

વસ્ત્રાલઙ્કારપુષ્ટાંગા હૃષ્ટા ગચ્છન્તિ સંઘશઃ

વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી શોભાયમાન, મજબૂત શરીર અને આનંદથી, તેઓ ટોળે ટોળે જાય છે.

અન્યે યથાગતં યાન્તિ આયાન્તિ પુનરેવ હિ

અન્ય લોકો જેમ આવ્યા હતા તેમ જ પાછા જાય છે અને ફરી પાછા આવે છે.

સમાગચ્છન્તિ ગચ્છન્તીરયન્તશ્ચાશિષો મુદા

તેઓ ભેગા થાય છે, જાય છે અને આવે છે, આનંદથી આશીર્વાદ ઈચ્છે છે.

નિર્ગતોદરસૂક્ષ્માશ્ચ ગચ્છન્તિ સુવિમાનિતાઃ

પાતળા શરીર અને ખાલી પેટવાળા, તેઓ સુંદર પલંગમાં બેસી સન્માન પામે છે.

મહોત્સવમિવાલક્ષ્ય વિસ્મિતો મુનિરુત્થિતઃ

મહોત્સવ જેવું દ્રશ્ય જોઈને, ઋષિ આશ્ચર્યથી ઊભા થયા.

નિર્જનં ધ્રુવતીર્થં તુ વૃતવેલમિવાભવત્

એકાંત અને સદા પવિત્ર તીર્થ, તટથી ઘેરાયેલું જણાયું.

વેપથુઃ કોટરાક્ષશ્ચ પૃષ્ઠલગ્નલઘૂદરઃ 180.

કાંપતો, ખોખલા નેત્રો, પાતળા અને પીઠ પડેલી એવી સ્થિતિ હતી.

ન વાક્ચ શ્રૂયતે તસ્ય ક્ષુદ્રપક્ષિરવો યથા

તેની વાણી સાંભળાતી નથી, જેમ નાના પક્ષીનો અવાજ.

ન ગચ્છસિ યથાસ્થાનમાગતસ્તુ નિરુદ્યમઃ

તમે અહીં પ્રયત્ન વિના આવ્યા છો, પણ પોતાના સ્થાન પર જતા નથી.

મમાદ્ય નૈત્યકં કર્મ તીર્થેઽસ્મિન્નશ્યતેઽનિશમ્

આજે, આ તીર્થમાં મારું રોજનું કર્મ દિવસ-રાત ગુમ થઈ ગયું છે.

ત્વાં દૃષ્ટ્વેદૃક્સ્વરૂપં ચ ક્રિયા મે સા ગતા ત્વયિ

તને આ રૂપમાં જોઈને, મારી ક્રિયા તારા પર જ ગઈ છે.

જન્તુરુવાચ ધ્રુવતીર્થે ચ યઃ શ્રાદ્ધં પુનઃ કુર્યાત્તિલોદકમ્

પ્રાણી બોલ્યું: જે કોઈ ધ્રુવ તીર્થે ફરીથી તિલમિશ્રિત પાણીથી શ્રાદ્ધ કરે છે—

તિલતૃપ્તા દિવં યાન્તિ પિતરસ્તેન પુત્રિણઃ

એથી તિલથી તૃપ્ત થયેલા પિતૃઓ પોતાના સંતાનો દ્વારા સ્વર્ગ પામે છે.

યોનિસંકરદોષેણ નરકં સમુપાશ્રિતઃ

યોનિ સંકરનાં દોષથી મનુષ્ય નરકમાં જવું પડે છે.

અગતિર્ગમને મે સ્યાત્તે ત્રિતાપૈઃ સમાગતઃ

મારે તો ક્યાંય જવાની કે ચાલવાની કોઈ રીત નથી; હું ત્રણ પ્રકારના દુઃખોથી પીડાયેલી છું.

બલયુક્તા યયુઃ સ્વર્ગં નિર્બલસ્ય કુતો ગતિઃ

જેમાં શક્તિ હતી, તેઓ સ્વર્ગમાં પહોંચી ગયા; નિર્વળા માટે તો ક્યાંય જવાની રીત જ નથી.

તે સ્વધાપૂજિતૈઃ પુત્રૈર્ગચ્છન્તિ પરમાં ગતિમ્ 180.

પુત્રો જ્યારે સ્વધા અર્પણ કરીને પિતૃઓનું પૂજન કરે છે, ત્યારે તેઓ શ્રેષ્ઠ ગતિને પામે છે.

દૃષ્ટાસ્ત્વયા ત્રિકાલજ્ઞ દિવ્યદૃષ્ટ્યા દિવં ગતાઃ

ત્રિકાળજ્ઞ, તું તો દૈવી દ્રષ્ટિથી સ્વર્ગ ગયેલા તેમને જોઈ લીધો છે.

પ્રતિલોમાનુલોમાનાં શૂદ્રાણાં શ્રાદ્ધકર્મિણામ્

પ્રતિલોમ અને અનુલોમ જાતિના, શ્રાદ્ધ કરનાર શૂદ્રોમાંથી—

એવં પૃષ્ટઃ સ વિપ્રેણ કથયામાસ કારણમ્

આ રીતે બ્રાહ્મણે પૂછતાં તેણે કારણ સમજાવવાનું શરૂ કર્યું.

તવાપિ સન્તતિસ્તાત નાસ્તિ દૈવાદ્યથોચિતા

પુત્ર, તારી વંશાવળી પણ ભાગ્ય પ્રમાણે જ નથી રહી.

વદ સર્વં કરિષ્યામિ યદિ સત્યં વચો મમ

તમે બધું કહો, હું જરૂર કરીશ, જો મારું વચન સાચું હોય.

ઇમે યે મમ દેહે તુ ભવન્તિ મશકાઃ કૃશાઃ

મારા શરીરમાં રહેતા આ દુર્બળ મચ્છરો—

તન્તુમન્ત્રમહં તેષાં મમ તન્તુમયી સકૃત્

હું એ બધાં માટે તાંત્રીક મંત્ર છું; એક વખત માટે હું એમના માટે તાંતુથી બનેલી છું.

મહિષ્યાઃ પ્રેષણે નિત્યં દાસી નામ્ના પ્રભાવતી

મહારાણી પાસે સંદેશ મોકલવા માટે હંમેશાં પ્રભાવતી નામની દાસી છે.