વરાહપુરાણમ્

સા ગતિસ્ત્યજતઃ પ્રાણાન્મથુરાયાં ન સંશયઃ ન તીર્થં મથુરાયા હિ ન દેવઃ કેશવાત્પરઃ

મથુરામાં પ્રાણ ત્યાગે તેને એ ગતિ મળે છે, એમાં શંકા નથી; મથુરા જેવું તીર્થ નથી અને કેશવ કરતાં મોટો દેવ પણ નથી.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મથુરામાહાત્મ્યે અપરાધપ્રાયશ્ચિત્તમાહાત્મ્યં નામ ઊનાશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહ પુરાણના મથુરામાહાત્મ્યમાં 'અપરાધપ્રાયશ્ચિત્ત મહાત્મ્ય' નામે એકસો ઓગણસિત્તેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

શ્રીવરાહ ઉવાચ ધ્રુવતીર્થે પુરાવૃત્તં તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

શ્રીવરાહે કહ્યું: હે ધરા, ધ્રુવ તીર્થ પર જે પ્રાચીન ઘટના બની હતી, એ સાંભળ.

અસ્યાં પુર્યાં તુ રાજાસીદ્ધાર્મિકઃ સત્યવિક્રમઃ

આ શહેરમાં એક રાજા હતો, જે ધર્મનિષ્ઠ અને સત્યવ્રતી હતો.

તસ્ય નાર્યઃ શતે દ્વે તુ કુલશીલવયોયુતે

એ રાજાને બે સો પત્નીઓ હતી, જે સૌ કુટુંબ, શીલા અને ઉંમરમાં યોગ્ય હતી.

નામ્ના ચન્દ્રપ્રભા ચૈવ વીરસૂર્વીરપુત્રકા

એમાં એકનું નામ ચંદ્રપ્રભા હતું, જેવી પરાક્રમી અને પરાક્રમી પુત્રોની માતા હતી.

તસ્યાઃ પરિગ્રહાસ્ત્વેકોદ્દિષ્ટાચારવિહીનકાઃ

એની અન્ય સાથી સ્ત્રીઓમાં પત્ની તરીકે જે આચાર હોવો જોઈએ, એનો અભાવ હતો.

સ્વદોષૈઃ પતિતાઃ સર્વે નરકં પ્રતિ ભામિનિ

હે સુંદરે, સૌ પોતાના દોષથી નરક તરફ પડી ગયા છે.

કદાચિદપિ તસ્યાથો ભ્રષ્ટઃ પ્રાણિજનો મહાન્

ક્યારેક કોઈ મહાન જીવ પણ ત્યાંથી પડી ગયો હતો.

કૃષ્ણરૂપાશ્ચંક્રમન્તો મશકાકારસન્નિભાઃ

કાળા રૂપ ધારણ કરીને, મચ્છર જેવા દેખાતા, તેઓ ફરતા રહે છે.

તસ્મિન્ક્ષણે ન ચ કૃતં વ્રતં જપ્યં વિમોહનાત્ 180.

તે ક્ષણે મોહના કારણે કોઈ વ્રત કે જપ કરાયો નહોતો.

ચતુર્થાંશાવશેષશ્ચ દિવસઃ પર્યવર્ત્તત

દિવસનો ચોથો ભાગ બાકી રહ્યો હતો.

અન્યે પૂર્વોત્તરાદ્દેશાદ્દક્ષિણાત્પશ્ચિમાત્તથા

અન્ય લોકો પૂર્વ, પશ્ચિમ અને દક્ષિણ તરફથી આવ્યા.

હૃષ્ટાસ્તુષ્ટા સુપુષ્ટાંગા ગચ્છન્તો દિવિ સઙ્ઘશઃ

હર્ષિત, સંતોષી અને તંદુરસ્ત શરીરવાળા, તેઓ ટોળે ટોળે સ્વર્ગ તરફ જાય છે.

વસ્ત્રાલઙ્કારપુષ્ટાંગા હૃષ્ટા ગચ્છન્તિ સંઘશઃ

વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી શોભાયમાન, મજબૂત શરીર અને આનંદથી, તેઓ ટોળે ટોળે જાય છે.

અન્યે યથાગતં યાન્તિ આયાન્તિ પુનરેવ હિ

અન્ય લોકો જેમ આવ્યા હતા તેમ જ પાછા જાય છે અને ફરી પાછા આવે છે.

સમાગચ્છન્તિ ગચ્છન્તીરયન્તશ્ચાશિષો મુદા

તેઓ ભેગા થાય છે, જાય છે અને આવે છે, આનંદથી આશીર્વાદ ઈચ્છે છે.

નિર્ગતોદરસૂક્ષ્માશ્ચ ગચ્છન્તિ સુવિમાનિતાઃ

પાતળા શરીર અને ખાલી પેટવાળા, તેઓ સુંદર પલંગમાં બેસી સન્માન પામે છે.

મહોત્સવમિવાલક્ષ્ય વિસ્મિતો મુનિરુત્થિતઃ

મહોત્સવ જેવું દ્રશ્ય જોઈને, ઋષિ આશ્ચર્યથી ઊભા થયા.

નિર્જનં ધ્રુવતીર્થં તુ વૃતવેલમિવાભવત્

એકાંત અને સદા પવિત્ર તીર્થ, તટથી ઘેરાયેલું જણાયું.

વેપથુઃ કોટરાક્ષશ્ચ પૃષ્ઠલગ્નલઘૂદરઃ 180.

કાંપતો, ખોખલા નેત્રો, પાતળા અને પીઠ પડેલી એવી સ્થિતિ હતી.

ન વાક્ચ શ્રૂયતે તસ્ય ક્ષુદ્રપક્ષિરવો યથા

તેની વાણી સાંભળાતી નથી, જેમ નાના પક્ષીનો અવાજ.

ન ગચ્છસિ યથાસ્થાનમાગતસ્તુ નિરુદ્યમઃ

તમે અહીં પ્રયત્ન વિના આવ્યા છો, પણ પોતાના સ્થાન પર જતા નથી.

મમાદ્ય નૈત્યકં કર્મ તીર્થેઽસ્મિન્નશ્યતેઽનિશમ્

આજે, આ તીર્થમાં મારું રોજનું કર્મ દિવસ-રાત ગુમ થઈ ગયું છે.

ત્વાં દૃષ્ટ્વેદૃક્સ્વરૂપં ચ ક્રિયા મે સા ગતા ત્વયિ

તને આ રૂપમાં જોઈને, મારી ક્રિયા તારા પર જ ગઈ છે.

જન્તુરુવાચ ધ્રુવતીર્થે ચ યઃ શ્રાદ્ધં પુનઃ કુર્યાત્તિલોદકમ્

પ્રાણી બોલ્યું: જે કોઈ ધ્રુવ તીર્થે ફરીથી તિલમિશ્રિત પાણીથી શ્રાદ્ધ કરે છે—

તિલતૃપ્તા દિવં યાન્તિ પિતરસ્તેન પુત્રિણઃ

એથી તિલથી તૃપ્ત થયેલા પિતૃઓ પોતાના સંતાનો દ્વારા સ્વર્ગ પામે છે.

યોનિસંકરદોષેણ નરકં સમુપાશ્રિતઃ

યોનિ સંકરનાં દોષથી મનુષ્ય નરકમાં જવું પડે છે.

અગતિર્ગમને મે સ્યાત્તે ત્રિતાપૈઃ સમાગતઃ

મારે તો ક્યાંય જવાની કે ચાલવાની કોઈ રીત નથી; હું ત્રણ પ્રકારના દુઃખોથી પીડાયેલી છું.