અસ્ય વિપ્રસ્ય સમ્ભાષાત્પુણ્યસત્કીર્ત્તિતેન ચ
આ બ્રાહ્મણ સાથે સંવાદ અને તેના પુણ્યની પ્રશંસા થકી—
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન સતા સમ્ભાષણં વરમ્
એથી, સર્વ પ્રયત્નથી સજ્જનોની સાથે રહેવું શ્રેષ્ઠ છે.
તીર્થાભિષેકિપુરુષાદ્યથા તેષાં દુરાત્મનામ્
જેમ તીર્થમાં સ્નાન કરનાર પુરુષો, તેમ દુષ્ટ મનવાળા લોકો માટે પણ—
પ્રાપ્તં તીર્થપ્રભાવસ્ય શ્રવણાન્મુક્તિદં ફલમ્
તીર્થના મહિમાનું શ્રવણ કરવાથી મુક્તિદાયક ફળ મળે છે.
યઃ પઠેત્પરયા ભક્ત્યા શૃણુયાદ્ભક્તિતત્પરઃ
જે કોઈ શ્રદ્ધાપૂર્વક આનું પઠન કરે છે અથવા ભક્તિભાવથી સાંભળે છે,
પિશાચસંજ્ઞકં નામ તીર્થં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્
પિશાચ નામનું તીર્થ, જે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે,
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મધુ૦ મા૦ સર્વતીર્થે યમુનાસંગમપ્રભાવોનામ ચતુઃસપ્તત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના મધુમાસ વિભાગમાં 'યમુનાના સર્વતીર્થોમાં સંગમનું મહાત્મ્ય' નામક એકસો ચોતેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
શ્રીવરાહ ઉવાચ યમુનાસ્રોતસિ સ્નાત્વા કૃષ્ણદ્વૈપાયનો મુનિઃ
શ્રીવરાહે કહ્યું: યમુનાના પ્રવાહમાં સ્નાન કરીને કૃષ્ણદ્વૈપાયન મુનિએ,
ધ્યાત્વા મનસિ ગઙ્ગાં તાં કાલિન્દીં પાપહારિણીમ્
મનથી ગંગા, એટલે કે પાપહારી યમુનાનું ધ્યાન કર્યું.
સોમવૈકુણ્ઠયોર્મધ્યે કૃષ્ણઙ્ગેતિ કથ્યતે
સોમ અને વૈકુંઠ વચ્ચે તેને કૃષ્ણાંગ કહેવામાં આવે છે.
તત્રાશ્રમપદં દિવ્યં મુનિપ્રવરસેવિતમ્
ત્યાં એક દિવ્ય આશ્રમ છે, જ્યાં શ્રેષ્ઠ મુનિઓ વસે છે.
મુનયો વેદતત્ત્વજ્ઞા જ્ઞાનિનઃ સંશિતવ્રતાઃ
મુનિઓ, જે વેદના તત્વને જાણનારા, જ્ઞાનવાન અને દૃઢ વ્રત ધરાવતા છે,
વ્યાસોઽપનોદયામાસ નાનાવાક્યૈઃ સતાઙ્ગતિઃ
વ્યાસજી એ તેમને અનેક વચનો દ્વારા સદ્ગતિ તરફ દોરી.
કાલઞ્જરે મહાદેવં તત્ર તીર્થપતિં શિવમ્
કાળંજર પર મહાદેવ, તીર્થોના સ્વામી શિવ ત્યાં સ્થિત છે.
તત્ર સ્થિતો દ્વાદશાબ્દવ્રતી સંગવિવર્જિતઃ
ત્યાં, જે dvādaś varṣ સુધી વ્રત રાખે છે અને સર્વ સંગથી રહિત રહે છે,
ગત્વા હિમાલયં ચાસૌ બદરીમભિતો ગતઃ
એવો વ્યક્તિ હિમાલય જાય છે અને બાદરી પાસે પહોંચે છે.
ત્રિકાલદર્શી શુદ્ધાત્મા સિદ્ધત્વં પ્રાપ્નુયાત્પ્રભુઃ 175.
ત્રિકાળ દર્શનવાળા, શુદ્ધ આત્માવાળા ભગવાન સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે.
પ્રત્યક્ષં કૃષ્ણતીર્થે તુ પાંચાલ્યકુલતન્તુના। પાંચાલ્યોઽથ દ્વિજઃ કશ્ચિન્નામ્ના વસુરિતિ શ્રુતઃ
કૃષ્ણ તીર્થ પર, પાંચાલ વંશના હાજર લોકો વચ્ચે, વસુ નામનો એક બ્રાહ્મણ હતો, એવું કહેવાય છે.
દુર્ભિક્ષપીડિતોઽત્યન્તં સભાર્યો દક્ષિણાં ગતઃ
ભયંકર દુર્ભિક્ષથી પીડાઈને, તે પોતાની પત્ની સાથે દક્ષિણ તરફ ગયો.
નિવાસમકરોત્તત્ર બ્રાહ્મણીં વૃત્તિમાશ્રિતઃ
ત્યાં જઈને તેણે બ્રાહ્મણ તરીકેનું જીવન અપનાવીને વસવાટ કર્યો.
બ્રાહ્મણાય ચ દત્તા સા ધનધાન્યસમન્વિતા
ત્યાં ધન અને અનાજથી સમૃદ્ધ એક કન્યા એ બ્રાહ્મણને આપવામાં આવી.
કન્યાઽસ્થીનિ તુ સંગૃહ્ય મથુરામાજગામ હ
પણ, એ કન્યાના હાડકાં ભેગા કરીને, તે મથુરા ગયો.
નિત્યં સ્વર્ગે વસતિ સ યસ્યાસ્થિ હ્યર્દ્ધચન્દ્રકે
જેના હાડકાંમાં અર્ધચંદ્રનું આકાર હોય છે, એ હંમેશા સ્વર્ગમાં રહે છે.
તેન સાર્થેન સા કન્યા મથુરાયાં જગામ ચ
એ જાત્રાની સાથે, એ કન્યા મથુરા તરફ ગઈ.
સુરૂપા સુકુમારાઙ્ગી નીલકુંચિતમૂર્દ્ધજા
એ સુંદર હતી, એના અંગ નાજુક હતા અને એના વાળ કાળા અને વાંકડા હતા.
સુશ્લિષ્ટાઙ્ગુલિપાદા તુ નખાસ્તામ્રોજ્જ્વલાઃ શુભાઃ
એના આંગળી અને પગ સરસ અને ગોઠવાયેલા હતા, એના નખ ચમકદાર અને તાંબાં જેવા હતા, અને એ શુભ હતી.
ક્ષામોદરી સમકુક્ષિઃ પીનોન્નતપયોધરા 175.
એની કમર પાતળી, પેટ સરખો અને એના સ્તન ભરેલા અને ઊંચા હતા.
સુનખી સ્વક્ષિણી સુભ્રૂઃ સુપ્રમાણા સુભાષિણી
એના નખ સુંદર, આંખો આકર્ષક, ભ્રૂ સરસ, શરીર સરખું અને બોલવાની રીત મોહક હતી.
યં યં પશ્યતિ ચાર્વઙ્ગી યસ્તાં ચૈવ પ્રપશ્યતિ
જેને એ સુંદર અંગવાળી કન્યાએ જોયા, અને જેમણે એને જોયા,
એવંવિધા તત્ર તત્ર તીર્થસ્નાનપરાયણા
એવી કન્યા, જ્યાં જ્યાં ગઈ, તીર્થમાં સ્નાન કરવા માટે સમર્પિત રહી.