વરાહપુરાણમ્

( દ્વિજઃ પ્રતિગ્રહીતા) કપિલાઙ્ગેષુ તિષ્ઠન્તિ ભુવનાનિ ચતુર્દશ

કપિલના અંગોમાં ચૌદે ભૂવનો વસે છે.

( ગોદાનં) મમ પાપચ્છિદે તુભ્યં દેવગર્ભ સુપૂજિત

હે દેવગર્ભ, શ્રેષ્ઠ રીતે પૂજિત, મારા પાપો નાશ થાય એ માટે હું તમને આ અર્પણ કરું છું.

(વિસર્જનમ્) એવં વિદ્વાંસ્તુ દ્વાદશ્યાં યો નરઃ શ્રદ્ધયાન્વિતઃ

જે વિદ્વાન પુરુષ શ્રદ્ધાપૂર્વક દ્વાદશી પર આ કરે છે—

બ્રાહ્મણ ઉવાચ કરોતિ વિધિનાનેન તસ્ય પુણ્યં શતોત્તરમ્

જે આ વિધિ પ્રમાણે કરે છે, તેને પુણ્ય સો ગણું મળે છે.

મયાપિ શ્રદ્ધયા ચૈતત્કાલં તીર્થસ્ય સેવનમ્

હું પણ શ્રદ્ધાપૂર્વક યોગ્ય સમયે આ તીર્થની સેવા કરી છે.

યેન યૂયં ન શક્તા માં બાધિતું પાપકર્મિણઃ

આના કારણે, હે પાપી લોકો, તમે મને કષ્ટ આપી શકતા નથી.

તાવદ્વ્રતં તુ કર્ત્તવ્યં યાવદેકં ક્ષયં વ્રજેત્ 174.

એક ચક્ર પૂરું થાય ત્યાં સુધી વ્રત પાળવું જરૂરી છે.

શ્રવણાદ્વો ગતિઃ સાક્ષાત્સાધુ લક્ષ્યામિ ચાઽધુના એવં બ્રુવતિ વિપ્રે તુ આકાશે દુન્દુભિસ્વનઃ

તમારી વાત સાંભળવાથી સીધી મુક્તિ મળે છે; હવે હું તેને ચોક્કસ અનુભવીશ. બ્રાહ્મણે આવું બોલતાં જ આકાશમાં નગારા વાગ્યા.

પ્રેતાનાં તુ વિમાનાનિ આગતાનિ સમન્તતઃ

મૃતકોના વિમાન ચારેય બાજુથી આવી પહોંચ્યા.

અસ્ય વિપ્રસ્ય સમ્ભાષાત્પુણ્યસત્કીર્ત્તિતેન ચ

આ બ્રાહ્મણ સાથે સંવાદ અને તેના પુણ્યની પ્રશંસા થકી—

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન સતા સમ્ભાષણં વરમ્

એથી, સર્વ પ્રયત્નથી સજ્જનોની સાથે રહેવું શ્રેષ્ઠ છે.

તીર્થાભિષેકિપુરુષાદ્યથા તેષાં દુરાત્મનામ્

જેમ તીર્થમાં સ્નાન કરનાર પુરુષો, તેમ દુષ્ટ મનવાળા લોકો માટે પણ—

પ્રાપ્તં તીર્થપ્રભાવસ્ય શ્રવણાન્મુક્તિદં ફલમ્

તીર્થના મહિમાનું શ્રવણ કરવાથી મુક્તિદાયક ફળ મળે છે.

યઃ પઠેત્પરયા ભક્ત્યા શૃણુયાદ્ભક્તિતત્પરઃ

જે કોઈ શ્રદ્ધાપૂર્વક આનું પઠન કરે છે અથવા ભક્તિભાવથી સાંભળે છે,

પિશાચસંજ્ઞકં નામ તીર્થં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્

પિશાચ નામનું તીર્થ, જે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે,

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મધુ૦ મા૦ સર્વતીર્થે યમુનાસંગમપ્રભાવોનામ ચતુઃસપ્તત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના મધુમાસ વિભાગમાં 'યમુનાના સર્વતીર્થોમાં સંગમનું મહાત્મ્ય' નામક એકસો ચોતેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

શ્રીવરાહ ઉવાચ યમુનાસ્રોતસિ સ્નાત્વા કૃષ્ણદ્વૈપાયનો મુનિઃ

શ્રીવરાહે કહ્યું: યમુનાના પ્રવાહમાં સ્નાન કરીને કૃષ્ણદ્વૈપાયન મુનિએ,

ધ્યાત્વા મનસિ ગઙ્ગાં તાં કાલિન્દીં પાપહારિણીમ્

મનથી ગંગા, એટલે કે પાપહારી યમુનાનું ધ્યાન કર્યું.

સોમવૈકુણ્ઠયોર્મધ્યે કૃષ્ણઙ્ગેતિ કથ્યતે

સોમ અને વૈકુંઠ વચ્ચે તેને કૃષ્ણાંગ કહેવામાં આવે છે.

તત્રાશ્રમપદં દિવ્યં મુનિપ્રવરસેવિતમ્

ત્યાં એક દિવ્ય આશ્રમ છે, જ્યાં શ્રેષ્ઠ મુનિઓ વસે છે.

મુનયો વેદતત્ત્વજ્ઞા જ્ઞાનિનઃ સંશિતવ્રતાઃ

મુનિઓ, જે વેદના તત્વને જાણનારા, જ્ઞાનવાન અને દૃઢ વ્રત ધરાવતા છે,

વ્યાસોઽપનોદયામાસ નાનાવાક્યૈઃ સતાઙ્ગતિઃ

વ્યાસજી એ તેમને અનેક વચનો દ્વારા સદ્ગતિ તરફ દોરી.

કાલઞ્જરે મહાદેવં તત્ર તીર્થપતિં શિવમ્

કાળંજર પર મહાદેવ, તીર્થોના સ્વામી શિવ ત્યાં સ્થિત છે.

તત્ર સ્થિતો દ્વાદશાબ્દવ્રતી સંગવિવર્જિતઃ

ત્યાં, જે dvādaś varṣ સુધી વ્રત રાખે છે અને સર્વ સંગથી રહિત રહે છે,

ગત્વા હિમાલયં ચાસૌ બદરીમભિતો ગતઃ

એવો વ્યક્તિ હિમાલય જાય છે અને બાદરી પાસે પહોંચે છે.

ત્રિકાલદર્શી શુદ્ધાત્મા સિદ્ધત્વં પ્રાપ્નુયાત્પ્રભુઃ 175.

ત્રિકાળ દર્શનવાળા, શુદ્ધ આત્માવાળા ભગવાન સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે.

પ્રત્યક્ષં કૃષ્ણતીર્થે તુ પાંચાલ્યકુલતન્તુના। પાંચાલ્યોઽથ દ્વિજઃ કશ્ચિન્નામ્ના વસુરિતિ શ્રુતઃ

કૃષ્ણ તીર્થ પર, પાંચાલ વંશના હાજર લોકો વચ્ચે, વસુ નામનો એક બ્રાહ્મણ હતો, એવું કહેવાય છે.

દુર્ભિક્ષપીડિતોઽત્યન્તં સભાર્યો દક્ષિણાં ગતઃ

ભયંકર દુર્ભિક્ષથી પીડાઈને, તે પોતાની પત્ની સાથે દક્ષિણ તરફ ગયો.

નિવાસમકરોત્તત્ર બ્રાહ્મણીં વૃત્તિમાશ્રિતઃ

ત્યાં જઈને તેણે બ્રાહ્મણ તરીકેનું જીવન અપનાવીને વસવાટ કર્યો.