વરાહપુરાણમ્

ધૂપોઽયં દેવદેવેશ શંખચક્રગદાધર

હે દેવોના દેવ, શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર, આ ધૂપ તારા માટે છે.

તેજસા સર્વલોકાશ્ચ વિવૃતાઃ સન્તુ તેઽવ્યયાઃ

તારી તેજથી બધા લોક પ્રકાશિત થાય અને અવિનાશી રહે એવી કામના છે.

અદિતેર્ગર્ભમાધાય વૈરોચનિશમાય ચ

અદિતિના ગર્ભમાં પ્રવેશી અને વૈરોચનિશ રૂપ ધારણ કરીને,

(નૈવેદ્યમ્) દેવાનાં સમ્મતશ્ચાપિ યોગિનાં પરમાં ગતિઃ

(નૈવેદ્ય) દેવતાઓ દ્વારા માન્ય અને યોગીઓની પરમ ગતિ તું જ છે.

( અર્ઘ્યમ્) હવ્યભુગ્ઘવ્યકર્ત્તા ત્વં હોતા હવ્યં ત્વમેવ ચ

(અર્ગ્ય) તું હવન સ્વીકારનાર, હવન કરનાર, યજ્ઞકર્તા અને હવન સ્વરૂપ પણ તું જ છે.

(ઇતિ સ્વાહા હોમઃ) હિરણ્યમન્નં ત્વં દેવ જલવસ્ત્રમયો ભવાન્

હે દેવ, તમે સોનાં છો, તમે અન્ન છો, તમે જળ અને વસ્ત્રરૂપ છો.

( છત્રાદિદાનમ્) પર્જન્યો વરુણઃ સૂર્યઃ સલિલં કેશવઃ શિવઃ 174.

વરસાદ, વરુણ, સૂર્ય, પાણી, કેશવ અને શિવ અહીં હાજર છે.

( વામનસ્તુતિમ્) અન્નં પ્રજાપતિર્વિષ્ણુરુદ્રચન્દ્રેન્દ્રભાસ્કરાઃ

અન્ન એટલે પ્રજાપતિ, વિષ્ણુ, રુદ્ર, ચંદ્ર, ઇન્દ્ર અને ભાસ્કર.

( કરકદાનં) વામનો બુદ્ધિદાતા ચ દ્રવસ્થો વામનઃ સ્વયમ્

વામન જ બુદ્ધિ આપનાર છે અને વામન પોતે દ્રવરૂપે પણ વસે છે.

( યજમાનઃ) વામનં પ્રતિગૃહ્ણામિ વામનો મે પ્રયચ્છતિ

હું વામનને સ્વીકારું છું; વામન મને આપે છે.

( દ્વિજઃ પ્રતિગ્રહીતા) કપિલાઙ્ગેષુ તિષ્ઠન્તિ ભુવનાનિ ચતુર્દશ

કપિલના અંગોમાં ચૌદે ભૂવનો વસે છે.

( ગોદાનં) મમ પાપચ્છિદે તુભ્યં દેવગર્ભ સુપૂજિત

હે દેવગર્ભ, શ્રેષ્ઠ રીતે પૂજિત, મારા પાપો નાશ થાય એ માટે હું તમને આ અર્પણ કરું છું.

(વિસર્જનમ્) એવં વિદ્વાંસ્તુ દ્વાદશ્યાં યો નરઃ શ્રદ્ધયાન્વિતઃ

જે વિદ્વાન પુરુષ શ્રદ્ધાપૂર્વક દ્વાદશી પર આ કરે છે—

બ્રાહ્મણ ઉવાચ કરોતિ વિધિનાનેન તસ્ય પુણ્યં શતોત્તરમ્

જે આ વિધિ પ્રમાણે કરે છે, તેને પુણ્ય સો ગણું મળે છે.

મયાપિ શ્રદ્ધયા ચૈતત્કાલં તીર્થસ્ય સેવનમ્

હું પણ શ્રદ્ધાપૂર્વક યોગ્ય સમયે આ તીર્થની સેવા કરી છે.

યેન યૂયં ન શક્તા માં બાધિતું પાપકર્મિણઃ

આના કારણે, હે પાપી લોકો, તમે મને કષ્ટ આપી શકતા નથી.

તાવદ્વ્રતં તુ કર્ત્તવ્યં યાવદેકં ક્ષયં વ્રજેત્ 174.

એક ચક્ર પૂરું થાય ત્યાં સુધી વ્રત પાળવું જરૂરી છે.

શ્રવણાદ્વો ગતિઃ સાક્ષાત્સાધુ લક્ષ્યામિ ચાઽધુના એવં બ્રુવતિ વિપ્રે તુ આકાશે દુન્દુભિસ્વનઃ

તમારી વાત સાંભળવાથી સીધી મુક્તિ મળે છે; હવે હું તેને ચોક્કસ અનુભવીશ. બ્રાહ્મણે આવું બોલતાં જ આકાશમાં નગારા વાગ્યા.

પ્રેતાનાં તુ વિમાનાનિ આગતાનિ સમન્તતઃ

મૃતકોના વિમાન ચારેય બાજુથી આવી પહોંચ્યા.

અસ્ય વિપ્રસ્ય સમ્ભાષાત્પુણ્યસત્કીર્ત્તિતેન ચ

આ બ્રાહ્મણ સાથે સંવાદ અને તેના પુણ્યની પ્રશંસા થકી—

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન સતા સમ્ભાષણં વરમ્

એથી, સર્વ પ્રયત્નથી સજ્જનોની સાથે રહેવું શ્રેષ્ઠ છે.

તીર્થાભિષેકિપુરુષાદ્યથા તેષાં દુરાત્મનામ્

જેમ તીર્થમાં સ્નાન કરનાર પુરુષો, તેમ દુષ્ટ મનવાળા લોકો માટે પણ—

પ્રાપ્તં તીર્થપ્રભાવસ્ય શ્રવણાન્મુક્તિદં ફલમ્

તીર્થના મહિમાનું શ્રવણ કરવાથી મુક્તિદાયક ફળ મળે છે.

યઃ પઠેત્પરયા ભક્ત્યા શૃણુયાદ્ભક્તિતત્પરઃ

જે કોઈ શ્રદ્ધાપૂર્વક આનું પઠન કરે છે અથવા ભક્તિભાવથી સાંભળે છે,

પિશાચસંજ્ઞકં નામ તીર્થં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્

પિશાચ નામનું તીર્થ, જે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે,

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મધુ૦ મા૦ સર્વતીર્થે યમુનાસંગમપ્રભાવોનામ ચતુઃસપ્તત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના મધુમાસ વિભાગમાં 'યમુનાના સર્વતીર્થોમાં સંગમનું મહાત્મ્ય' નામક એકસો ચોતેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

શ્રીવરાહ ઉવાચ યમુનાસ્રોતસિ સ્નાત્વા કૃષ્ણદ્વૈપાયનો મુનિઃ

શ્રીવરાહે કહ્યું: યમુનાના પ્રવાહમાં સ્નાન કરીને કૃષ્ણદ્વૈપાયન મુનિએ,

ધ્યાત્વા મનસિ ગઙ્ગાં તાં કાલિન્દીં પાપહારિણીમ્

મનથી ગંગા, એટલે કે પાપહારી યમુનાનું ધ્યાન કર્યું.

સોમવૈકુણ્ઠયોર્મધ્યે કૃષ્ણઙ્ગેતિ કથ્યતે

સોમ અને વૈકુંઠ વચ્ચે તેને કૃષ્ણાંગ કહેવામાં આવે છે.