વરાહપુરાણમ્

તેનૈવ ચોદરસ્થેન સ પ્રેતો જાયતે ધ્રુવમ્

નિશ્ચિતપણે, પેટમાં રહેલા એ જ અન્નના કારણે તે પ્રેત બની જાય છે.

મનુષ્યઃ પ્રેતતાં યાતિ સ્પર્શેન સુતરાં તથા

માણસ માત્ર સ્પર્શથી પણ પ્રેત બની જાય છે, અને એથી પણ વધારે અસર થાય છે.

પાષણ્ડાશ્રમસંસ્થશ્ચ મદ્યપઃ પારદારિકઃ

જે પાખંડી આશ્રમમાં રહે છે, જે મદિરા પીવે છે અથવા જે બીજાની પત્ની સાથે સંબંધ રાખે છે—

દેવસ્વં બ્રાહ્મણસ્વં ચ ગુરોર્દ્રવ્યં હરેત્તુ યઃ

જે દેવનું, બ્રાહ્મણનું અથવા ગુરુનું ધન ચોરી કરે છે—

માતરં પિતરં ભ્રાતૃભગિન્યૌ ચ સ્ત્રિયં સુતમ્

જે પોતાની માતા, પિતા, ભાઈ, બહેન, પત્ની અથવા પુત્રને દુઃખ આપે છે—

અયાજ્યયાજનાચ્ચૈવ યાજ્યાનાં પરિવર્જનાત્

જે યજ્ઞ વગેરે કરવાના છે તે ન કરે, અથવા પૂજનીય લોકોની અવગણના કરે—

બ્રહ્મહા ચ કૃતઘ્નશ્ચ ગોઘ્નો વૈ પઞ્ચપાતકી

જે બ્રાહ્મણહત્યારું છે, કૃતઘ્ન છે, ગાયને મારી નાખે છે, અથવા પાંચ મહાપાપોમાંથી કોઈ કરે છે—

ગુરોર્ધર્મ્મોપદેષ્ટુશ્ચ નિત્યં હિતમભીપ્સતઃ 174.

અને જે ગુરુ કે જે ધર્મનું ઉપદેશ આપે છે, તેના હિતની હંમેશા ઈચ્છા રાખે છે—

અસદ્ભ્યઃ પ્રતિગૃહ્ણાતિ નાસ્તિકેભ્યો વિશેષતઃ

જે દુષ્ટ લોકો પાસેથી, ખાસ કરીને નાસ્તિકો પાસેથી દાન સ્વીકારે છે—

પ્રેતા ઊચુઃ વિરુદ્ધકારિણઃ પાપાસ્તેષાં કાંચિદ્ગતિં વદ

પ્રેતોએ પૂછ્યું: જે પાપી લોકો ધર્મના વિરુદ્ધ વર્તે છે, તેમનો અંત શું થાય છે?

બ્રાહ્મણ ઉવાચ તેષાં ગતિર્ભવેદેકા મથુરાયાન્તુ સઙ્ગમે

બ્રાહ્મણે કહ્યું: એમના માટે એક જ માર્ગ છે—મથુરાના સંગમ પર.

શ્રવણદ્વાદશીયોગે માસિ ભાદ્રપદે તથા

શ્રાવણ અને દ્વાદશીનો સંયોગ થાય ત્યારે, તેમજ ભાદરવા મહિનામાં—

સુવર્ણમન્નં વસ્ત્રં ચ ચ્છત્રોપાનત્સુસંયુતમ્

સોનુ, અન્ન, કપડાં, છત્રી અને જૂતાં સાથે—

ન તે પ્રેતા ભવિષ્યન્તિ માર્ગસ્થો યો નમસ્યતે

માર્ગમાં જેનું પૂજન થાય છે, એ માટે એ પ્રેતો પ્રેત રહેતા નથી.

તત્ર તીર્થે નરઃ સ્નાતો હૃષ્ટપુષ્ટો યથાશ્રુતઃ

તે તીર્થસ્થળે, જે મનુષ્ય આનંદિત અને તૃપ્ત થઈને, શાસ્ત્રોક્ત રીતે સ્નાન કરે છે—

તીર્થસ્યૈવ તુ માહાત્મ્યં પ્રેતો ભૂત્વા શૃણોતિ યઃ

જે પ્રેત બનીને પણ એ તીર્થનું મહાત્મ્ય સાંભળે છે—

પ્રેતા ઊચુઃ યેન વૈ ક્રિયમાણેન પ્રેતત્વાત્તુ વિમુચ્યતે

પ્રેતોએ પૂછ્યું: કઈ ક્રિયા દ્વારા પ્રેતત્વમાંથી મુક્તિ મળે છે?

બ્રાહ્મણ ઉવાચ પુરાણં કથિતં રાજ્ઞે માન્ધાત્રે પૃચ્છતે પુરા ।। 174.

બ્રાહ્મણે કહ્યું: પ્રાચીન સમયમાં રાજા માંધાત્રીએ પૂછ્યું ત્યારે પુરાણની વાત તેમને સંભળાવવામાં આવી હતી.

વસિષ્ઠેન મહાભાગાઃ શૃણુધ્વં કથયામ્યહમ્

વસિષ્ઠજી દ્વારા, હે ધન્ય લોકો, હવે હું તમને એ વાર્તા સંભળાવું છું, ધ્યાનથી સાંભળો.

માસિ ભાદ્રપદે શુદ્ધા દ્વાદશી શ્રવણાન્વિતા

ભાદરવા મહિનામાં, શુદ્ધ દ્વાદશી અને શ્રવણ નક્ષત્ર સાથે આવે ત્યારે,

સઙ્ગમે ચ પુનઃ સ્નાત્વા પૂજયિત્વા તુ વામનમ્

સંગમે ફરી સ્નાન કરીને અને વામન ભગવાનની પૂજા કરીને,

કપિલાનાં શતં દત્ત્વા હિરણ્યોપસ્કરાઞ્ચિતમ્

સોનાના વાસણોથી સજ્જ એવા કાપીલા ગાયોની સો દાન આપવી,

રાક્ષસત્વં ન ગચ્છેત્તુ શ્રવણદ્વાદશીવ્રતાત્

શ્રવણ દ્વાદશીનું વ્રત રાખવાથી કોઈને રાક્ષસ યોનિ મળતી નથી.

તતઃ સ્વર્ગાત્પરિભ્રષ્ટો બ્રાહ્મણો વેદપારગઃ

પછી, સ્વર્ગમાંથી પડેલા પણ વેદોમાં પારંગત એવા બ્રાહ્મણ,

ધ્યાનયુક્તેન ભાવેન મુક્તો યાત્યપુનર્ભવમ્

ધ્યાનમાં લીન મનથી મુક્તિ પામે છે અને ફરી જન્મ મરણમાં નથી પડતા.

યથાલાભોપપન્નેન સૌવર્ણો વામનઃ કૃતઃ

જેવી પોતાની શક્તિ હોય, એ પ્રમાણે સોનાની વામન મૂર્તિ બનાવવી.

આગચ્છ વરદાનન્ત શ્રીપતે મદનુગ્રહાત્ 174.

આવો, હે અનંત વરદાન આપનાર, હે શ્રીપતિ, મારી કૃપાથી અહીં પધારો.

(આવાહનમ્) યત્ત્વં નક્ષત્રરૂપેણ દવાદશ્યાં નભસિ સ્થિતઃ

(આવાહન) હે તું, જે નક્ષત્રરૂપે દ્વાદશી દિવસે આકાશમાં સ્થિત છે,

( નક્ષત્રમ્) નમઃ કમલનાભાય કમલાલય કેશવ

(નક્ષત્રને) કમળના નાભિધારી, કમળના નિવાસી, હે કેશવ, તને વંદન છે.