વરાહપુરાણમ્

યથા સુપુત્રઃ કુલમુદ્ધરેદ્ધિ યથાઽતિકૃચ્છ્રાન્નિયમપ્રયત્નાત્ 172.

જેમ સારો પુત્ર કુટુંબને ઉન્નતિ આપે છે, તેમ મહેનત અને નિયમથી—

ગોકર્ણ ઉવાચ છાયાવિશ્રામપથિકૈઃ પક્ષિણાં નિલયેન ચ

ગોકર્ણે પૂછ્યું: પથિકોને છાંયો અને આરામ મળે છે, પક્ષીઓને નિવાસ મળે છે—

પત્રમૂલત્વગાદ્યૈશ્ચ ઔષધાર્થં તુ દેહિનામ્

એના પાન, મૂળ, છાલ વગેરે દવાઓ તરીકે જીવજંતુઓને ઉપયોગી થાય છે.

ગૃહકૃત્યાનિ કાષ્ઠાનિ ક્ષુદ્રજન્તુગૃહાસ્તથા

એના લાકડાં ઘરકામમાં આવે છે અને નાના જીવજંતુઓ માટે ઘર બને છે.

ફલન્તિ વત્સરે મધ્યે દ્વિવારં શકુનાદયઃ એવં પુત્રસમારોપા એવં તત્ત્વવિદો વિદુઃ

વર્ષના મધ્યમાં એ વૃક્ષો બે વાર ફળ આપે છે; પક્ષીઓ વગેરે તેનો આનંદ માણે છે. જેઓ તત્વને જાણે છે, તેઓ પુત્રના વાવેતરનું પણ એવું જ મહત્વ સમજાવે છે.

શ્રીવરાહ ઉવાચ હા કષ્ટં કથમિત્યેવ મુમોહ ચ પપાત હ

શ્રીવરાહે કહ્યું: અરે! કેટલું દુઃખદ! એમ બોલીને, તેઓ બેભાન થઈને પડી ગયા.

તાભિરાશ્વાસિતો ધીમાન્સસંજ્ઞો વારિણોક્ષિતઃ

તેમને સાંત્વના મળતાં, અને પાણી છાંટતાં, તે વિદ્વાનને ફરી સંજ્ઞાન આવી.

ગોકર્ણ ઉવાચ મથુરાયાં મમૈવતદુદ્યાનં દેવતાગૃહમ્

ગોકર્ણે કહ્યું: મથુરામાં જે બગીચો અને દેવમંદિર છે, એ મારું જ છે.

યદિ તત્ર ગતશ્ચાહં પિતૃરાજ્ઞોસ્તુ સન્નિધૌ

જો હું ત્યાં જઉં, તો પિતૃરાજાની હાજરીમાં જ જઉં.

જ્યેષ્ઠા પ્રોવાચ નેષ્યામિ યદિ તે રોચતેઽનઘ

મોટી બહેને કહ્યું: નિર્દોષ, જો તને ગમતું હોય તો હું તને લઈ જઈશ.

વિમાનપ્રતિમાકારં યાનમારુહ્ય સત્વરઃ 172.

પછી તે ઝડપથી વિમાન જેવું વાહન ચડીને નીકળી પડ્યો.

ગૃહ્ણીષ્વોપાયનં રાજ્ઞે તસ્મૈ ત્વં દેહ્યનર્ઘ્યકમ્

રાજાને આપવાનું આ મૂલ્યવાન ભેટ લઈ લે, અને તેને આપજે.

ઉત્પપાત તતઃ સ્થાનાદ્યત્ર રાજા વ્યવસ્થિતઃ

પછી તે ત્યાંથી ઊઠી, જ્યાં રાજા બેઠા હતા ત્યાં ગયો.

રાજા દર્શનમાત્રેણ સન્તુષ્ટઃ સોબ્રવીદિદમ્

રાજા માત્ર દર્શનથી જ પ્રસન્ન થયા અને એમ બોલ્યા:

અર્દ્ધાસને કૃતઃ પ્રીત્યા રત્નદો ધનદો યથા

પ્રેમથી તેને અર્ધે સિંહાસન પર બેસાડ્યા, જેમ કોઈ રત્ન કે ધન આપનાર બેસાડે.

આશ્ચર્યં દર્શયિષ્યામિ કથયિષ્યામિ ચાપિ ભોઃ

હું તને એક અદ્ભુત વસ્તુ બતાવીશ અને તેની વાત પણ કરીશ, ભાઈ.

મુહૂર્ત્તાર્દ્ધાદ્યથા યાતિ સૈન્યં તચ્ચ તથા કુરુ

જેમ સૈન્ય અડધા મુહૂર્તમાં જાય છે, એમ તું પણ કરજે.

કૃતં તેન તથા સર્વં યથા રાજ્ઞા હિ ભાષિતમ્

તેને રાજાએ જે કહ્યું હતું, એ બધું જ એમ જ કર્યું.

સાધુ સાધ્વિતિ ગોકર્ણં પ્રશશંસુઃ પુનઃ પુનઃ

બધાએ વારંવાર ગોકર્ણની પ્રશંસા કરી, 'શાબાશ! શાબાશ!' કહીને.

ગોકર્ણસ્તુ તદાચક્ષે તત્સર્વં નૃપતેઃ સુખી

પછી ગોકર્ણે એ બધું રાજાને કહી સંભળાવ્યું, અને રાજા ખુશ થયા.

રાજ્ઞા તસ્મૈ પ્રદત્તાશ્ચ ગ્રામાશ્ચૈવ પુરાણિ ચ 172.

રાજાએ તેને ગામડાં અને જૂના શહેરો પણ આપ્યા.

આશ્ચર્યં પરમં ધર્મમારામસ્ય મહત્ ફલમ્

પવિત્ર વનના ધર્મનું મહાન ફળ એ પરમ અદ્ભુત છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ગોકર્ણમાહાત્મ્યે દ્વિસપ્તત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ગોકર્ણમાહાત્મ્યમાં બે સિત્તેર અને બે સો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

શ્રીવરાહ ઉવાચ શુકં ચ માતાપિતરૌ સાધુભાર્યાચતુષ્ટયમ્

શ્રીવરાહે કહ્યું: તેણે શુક, તેના માતા-પિતા અને સારા સ્વાસ્ની, આ ચારને સન્માન આપ્યો.

સંમાન્ય પૂજયામાસ યથાવિભવશક્તિતઃ

તેણે પોતાની શક્તિ અને સામર્થ્ય પ્રમાણે તેમની પૂજા કરી.

સ્વયં ચ કૃતવાંસ્તત્ર અવિઘ્નસ્ય મહામખમ્

ત્યાં તેણે પોતે અવરોધ વિના સફળતા માટે મહાન યજ્ઞ કર્યો.

ગીતવાદિત્રમંગલ્યં પુત્રવૃદ્ધૌ યથોચિતમ્

પુત્રની વૃદ્ધિ માટે યોગ્ય રીતે ગીત, વાદ્ય અને શુભ વિધિઓ થયા.

એકૈકં ચ પરિષ્વજ્ય પ્રણિપત્ય યથાક્રમમ્

તે દરેકને ગળે મળ્યો અને યોગ્ય ક્રમથી નમસ્કાર કર્યો.

શુકં હૃદિ સમાલોક્ય પ્રરુરોદ સ વૈ વણિક્

શુકને હ્રદયમાં જોઈને તે વેપારી રડી પડ્યો.