વરાહપુરાણમ્

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે ગોકર્ણમાહાત્મ્યે એકસપ્તત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ગોકર્ણમાહાત્મ્યના એકસત્તરમા અધ્યાયનો અંત થયો.

શ્રીવરાહ ઉવાચ પ્રથમેઽહ્નિ યથા કૃત્યમેવમેવ ત્રયોદશ

શ્રીવરાહે કહ્યું: પહેલાના દિવસે જેવું કરવું હતું, એ જ રીતે તેરમા દિવસે પણ કરાયું.

તા દેવ્યો નૃત્યગીતેષુ કુશલાશ્ચાગમેઽભવન્

એ દેવીઓ નૃત્ય અને ગીતમાં પારંગત બની ગઈ.

ગોકર્ણઃ સર્વભાવેન ગૃહં વિસ્મૃતવાનસૌ

ગોકર્ણે આખા મનથી પોતાનું ઘર ભૂલી ગયું.

વિવર્ણં વદના દીના ભગ્નાલંકારવાસસઃ

તેમના ચહેરા ફિક્કા, દુઃખી, અને આભૂષણ-વસ્ત્રો તૂટેલા દેખાતા હતા.

દૃશ્યન્તે વિકૃતાકારાઃ સવ્રણા રુધિરસ્રવાઃ

તેમના શરીર વિકૃત, ઘા પડેલા અને લોહી વહેતું દેખાતું હતું.

અપુત્રસ્ય ગતિર્નાસ્તિ સ્વર્ગો નૈવ ચ નૈવ ચ

જેનાં સંતાન નથી, તેને ક્યાંય જવાનો માર્ગ નથી, ન સ્વર્ગ મળે, ન બીજું કશું.

એવં જ્ઞાત્વા સ પપ્રચ્છ તાસાં રૂપવિપર્યયમ્

આ જાણીને, તેણે તેમના રૂપમાં આવેલા ફેરફાર વિશે પૂછ્યું.

દેવ્ય ઊચુઃ કાલાત્મકઃ સ ભગવાન્ભુજ્યતે સુકૃતં યતઃ

દેવીઓએ કહ્યું: એ ભગવાન જ સમય છે, જેના કારણે સારા કર્મોનો ફળ મળે છે.

સ એવ નિત્યકાલં ચ પૃચ્છતિ સ્મ તદુત્તરમ્

એ જ શાશ્વત સમય એ પ્રશ્ન પૂછતો અને તેનું ઉત્તર આપતો રહ્યો.

નિશ્ચયાર્થં પુનઃ સોઽથ ગોકર્ણસ્તાઃ પ્રણમ્ય ચ 172.

પછી ખાતરી માટે ગોકર્ણે ફરીથી તેમને વંદન કર્યું.

યદિ ગોપ્યં મમાર્ત્તસ્ય વૈરૂપ્યં કથયિષ્યથ

જો તમે મારા દુઃખના ભેદ અને રૂપનો ભંગ જાહેર કરી દો, જે ગુપ્ત રાખવાનો હતો—

એવમુક્તે તદા તાસાં મધ્યે એકાઽબ્રવીદિદમ્

આવું કહેતાં, તેમની વચ્ચે એકએ કહ્યું—

શૃણુ વત્સ વદિષ્યેઽહં વિરૂપકરણં યથા

શાંતિથી સાંભળ, બાલક, હું તને કહું છું કે એ રૂપભંગ કેવી રીતે થયો.

આસ્તે મધુપુરી રમ્યા નૃણાં મુક્તિપ્રદાયિની

મધુપુર નામે એક સુંદર નગરી છે, જે મનુષ્યોને મુક્તિ આપે છે.

ચાતુર્માસ્યં તીર્થસેવી સ ગતો ભક્તિપૂર્વકમ્

તે ત્યાં ભક્તિપૂર્વક ચાતુર્માસના તીર્થસેવન માટે ગયો હતો.

આરામવાટિકાઃ શુભ્રાઃ પ્રાકારવરવેષ્ટિતાઃ

ત્યાં સુંદર બાગ-બગીચાઓ હતા, જે ઉત્તમ દિવાલોથી ઘેરાયેલા હતા.

ફલવન્તો દ્રુમાસ્તસ્મિન્સર્વર્ત્તુસુમનોહરાઃ

એ બગીચામાં દરેક ઋતુમાં મનોહર અને ફળથી ભરપૂર વૃક્ષો હતા.

સેવકૈર્નાશિતઃ સર્વં આરામઃ સફલદ્રુમઃ

સેવકો દ્વારા એ બધા ફળદાર બાગ-બગીચાઓ નષ્ટ કરી નાખવામાં આવ્યા.

બહુધા વાર્યમાણૈસ્તુ પાપબુદ્ધિસમાશ્રિતૈઃ

ઘણા લોકો રોકવા છતાં, પાપી મનવાળા એ કામ કરતા જ રહ્યા.

પઞ્જરસ્થો યથા સિંહઃ કોઽસ્માંસ્ત્રાતા ભવેદિતિ 172.

પાંજરમાં બંધ સિંહ જેમ, એમ તેણે વિચાર્યું—'હવે અમને કોણ બચાવશે?'

રુરોદોચ્ચૈઃ સ્વરં દીના હા કષ્ટમિતિ જલ્પતી

તેણી ઉંચા અને દુઃખી અવાજે રડી ઉઠી—'હાય, કેટલું દુઃખદ છે!' એમ બોલતી હતી.

શ્રૂયતે બહુધાકારો ગોકર્ણોઽપ્યતિદુઃખિતઃ

કહે છે કે ગોકર્ણ પણ અનેક રીતે ખૂબ દુઃખી થયો હતો.

પ્રાઞ્જલિર્દીનયા વાચા સાન્ત્વયામાસ તાઃ શનૈઃ

તેને હાથ જોડીને, દુઃખભર્યા નમ્ર સ્વરે ધીમે ધીમે તેમને શાંત કર્યા.

ભવિતા યદિ તત્રાહં રાજાનં તં નિવારયમ્

જો હું ત્યાં હોઉં, તો એ રાજાને રોકીશ.

ઇત્યુક્તમાત્રે વચને તાઃ સર્વા લબ્ધચેતસઃ કસ્ત્વં કથય કસ્માચ્ચ સ્થાનાદ્યત્ત્વમિહાગતઃ

આ શબ્દો બોલતાં જ, બધી સ્ત્રીઓએ ધીરજ પામી—'તમે કોણ છો? કહો, અને તમારા સ્થાનેથી અહીં કેમ આવ્યા છો?'

ગોકર્ણ ઉવાચ પૂર્વં દૃષ્ટા ભવત્યો વૈ ચાર્વંગ્યશ્ચારુલોચનાઃ

ગોકર્ણે કહ્યું: પહેલાં મેં તમને સૌને સુંદર રૂપ અને મનમોહક આંખો સાથે જોયા હતા.

ઇદાનીં મલિના જાતા મમ શોકવિવર્દ્ધનાઃ

હવે તમે મલિન દેખાવા લાગ્યા છો, જેના કારણે મારું દુઃખ વધી ગયું છે.

જ્યેષ્ઠા સોવાચ તસ્યાગ્રે પુષ્પજાત્યા સ્વલંકૃતાઃ

તેણા સામે, પુષ્પોથી શોભાયમાન થયેલી મોટી બહેને કહ્યું.